H2 Taalverzorging 1 mh1

• New lesson editor
• Nederlands
• Middelbare school
• mavo
• Leerjaar 1

H2 Taalverzorging 1

mavo/havo 1

Wat weet je nog van de basisschool?

(Denk aan zinsdelen, woordsoorten, zinnen schrijven, etc.)

Lidwoorden

De, het en een

• Ze staan voor zelfstandige naamwoorden

Lidwoord = lw

Zelfstandig naamwoord

Een znw (zelfstandig naamwoord) is een woord voor mensen, dieren, planten en dingen.

• Er staat vaak een lw voor

• Je kunt er een meervoudsvorm en verkleinwoord van maken.

Vb. De kasten

Vb. Het bureau

Bijvoeglijk naamwoord

Een bnw (bijvoeglijk naamwoord) geeft kenmerken of eigenschappen van een znw.

• Je geeft meer informatie en maakt een tekst boeiender

Vb. De gele kast.

Vb. De lange man, met de leren jas.

Werkwoorden

Ww (werkwoorden) zijn de belangrijkste onderdelen van een zin.

• Ze vertellen wat iemand of iets doet of wat er gebeurt.

• Het geeft een activiteit aan

• Een werkwoord kan in verschillende vormen voorkomen

Vb. Mijn buurjongen loopt naar school.

Vb. Ik loop naar huis.

Vb. Wij lopen elke avond een rondje met de hond.

Aan het werk

2.1 Grammatica

Blz. 35

We maken eerst samen opdracht 2

Opdracht 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 10, 11, 12 en 13. 

Hoofdletters en kleine letters

Het eerste woord van een zin schrijf je altijd met een hoofdletter, net als namen.

(We nemen samen de tabel door).

Leestekens

Aan het eind van een zin zet je altijd een punt, vraagteken of uitroepteken.

Leestekens

Komma

Met een komma maak je een zin overzichtelijker. Je laat zien waar de lezer een korte pauze kan inlassen.

Dubbele punt: gebruik je voor een opsomming

Zelfstandig aan het werk

2.2 Spelling
Blz. 42
Opdracht 15, 16, 17, 18, 19 en 20

Meervoud

De meeste zelfstandige naamwoorden zet je in het meervoud door er -(e)n, -s, of -eren achter te zetten.

Sommige zelfstandige naamwoorden hebben een bijzondere meervoudsvorm.

We nemen samen de tabel door.

Verkleinwoord

Met een achtervoegsel kun je van een zelfstandig naamwoord een verkleinwoord maken.

• Meestal schrijf je het verkleinwoord zoals het klinkt.

Vb. Vork-Vorkje of appel-appeltje

• Bij woorden die eindigen op -ng schrijf je -nkje of -etje.

Vb. ketting-kettinkje of wang-wangetje

• Bij woorden die eindigen op een lange klinker verdubbel je de klinker.

Vb. oma-omaatje of café-cafeetje

• Eindigt het woord op -i? Voeg dan een -e toe. Bij woorden op -y (met een medeklinker ervoor) of op -u (uitgesproken als oe) schrijf je een apostrof.

Vb. spray-spraytje of lolly-lolly'tje of taxi-taxietje

• Je gebruikt ook een apostrof bij cijfer- en letterwoorden.

Vb. mp3-mp3'tje of wc-wc'tje

Wat is het meervoud van paraplu?

A

Parapluus

B

Paraplu's

C

Paraplus

Wat is het meervoud van taxi?

A

Taxi's

B

Taxiën

C

Taxies

Wat is het verkleinwoord van baby?

A

Babytje

B

Baby'tje

C

Baby's

Wat is het verkleinwoord van video?

A

Videotje

B

Video'tje

C

Video's

D

Videootje

Bijvoeglijk naamwoord

Een bijvoeglijk naamwoord zegt iets over een zelfstandig naamwoord.Twijfel je of het bijvoeglijk naamwoord eindigt op -e of -en? Gebruik dan dit schema:

Zelfstandig aan het werk

2.2 Spelling
21, 22, 23a, 24, 25, 26, 27, 28a, 29, 30, 31 en 33

Wat is een znw?

Wat is/zijn de znw in de volgende zin?

Mijn vader helpt mij met mijn huiswerk.

A

Mijn vader

B

vader

C

mijn vader, mijn huiswerk

D

vader, huiswerk

Wat is het werkwoord in de volgende zin?

Ik lees elke dag 10 bladzijdes uit mijn boek.

A

Ik

B

lees

C

10 bladzijdes

Wat is het meervoud van bureau?

Wat is het meervoud van monnik?

Wat is het verkleinwoord van A4?

Herschrijf de volgende zin:

ik koop elke dag een vers broodje bij de jumbo

Stijlregel 2 en 3

Gebruik in je zin geen afkortingen, maar schrijf het woord voluit.

Vb. Ik heb vandaag idd een broodje gekocht -> Ik heb vandaag inderdaad een broodje gekocht.

Maak hele zinnen.

Je zin moet altijd een onderwerp en gezegde hebben.

Vb. loop elke dag. -> Ik loop elke dag.

Trappen van vergelijking

Met een bnw kun je aangeven hoe sterk een eigenschap is. Dit doe je met behulp van de trappen van vergelijking.

Vb. Hoog-Hoger-Hoogst

1e trap = hele woord

2e trap (Vergrotende) = + er -> bij woorden die eindigen op een r komt er -der achter.

3e trap (Stellende) = +st -> bij woorden die eindigen op een s komt er geen extra s achter. Eindigt het woord op de, -isch, -sd, -sk of -st? Schrijf er dan meest voor en plak er geen st achter.

Neem de uitzonderingen door in de tabel.

Vb. Goed-Beter-Best

Zelfstandig aan het werk

2.3 Formuleren
34, 35a, 36 en 37

2.4 Taalbewustzijn
Blz. 56
Opdracht 38 t/m 42

Slide tekst