beneficium
Er komen nu drie stellingen: eens of oneens? En waarom?
beneficium
Er komen nu drie stellingen: eens of oneens? En waarom?
Dankbaarheid is een plicht: als iemand iets voor je doet, moet je dankbaar zijn
Je kunt alleen dankbaar zijn voor iets waar de ander moeite voor heeft gedaan.
Als je een bedankje verwacht na een goede daad, was je daad niet oprecht.
Enkele filosofen over dankbaarheid
Hij zag dankbaarheid als een "heilige plicht". Zodra iemand iets voor je doet, ontstaat er een morele schuld die je nooit helemaal kunt afbetalen, omdat de ander de eerste stap zette.
Immanuel Kant
Dankbaarheid is een noodzakelijke deugd voor een gelukkig leven. Het niet tonen van dankbaarheid is volgens hem de wortel van al het kwaad en sociale onrust.
Seneca
Enkele filosofen over dankbaarheid
Dankbaarheid is een rationele noodzaak. Als mensen nooit dankbaarheid zouden tonen voor gunsten, zou niemand meer iets voor een ander doen, wat leidt tot een samenleving van wantrouwen.
Thomas Hobbes
Hij was kritisch en zag dankbaarheid vaak als een vorm van "wraak". Door dankbaar te zijn, herstel je de machtsbalans: je laat zien dat je niet onderdoet voor de gever.
Friedrich Nietzsche
Enkele filosofen over dankbaarheid
In de moderne filosofie en psychologie wordt dankbaarheid vaak gezien als een manier van waarnemen. Het is het vermogen om de bronnen van het goede in je leven buiten jezelf te lokaliseren. Dit botst soms met het moderne ideaal van de "self-made man" die alles aan zichzelf te danken heeft.
modern
Marcus Tullius Cicero noemde dankbaarheid niet alleen de grootste deugd, maar "de moeder van alle andere deugden". Volgens hem gaat het niet om de materiële waarde van een cadeau, maar om het herkennen van de benevolentia van de gever.
Cicero
vertaaltraining
Epistula 81.19
Omnia facienda sunt (r.1)
ut ... simus (r.1)
hoc bonum (r.2)
ut creditur (r.2-3)
magna pars ... redit (r.3-4)
miseratio (r.8)
nominativus
dativus
accusativus
genitivus / ablativus
iniurias (r.8)
nominativus
dativus
accusativus
genitivus / ablativus
virtutum (r.9)
nominativus
dativus
accusativus
genitivus / ablativus
praemium (r.11)
nominativus
dativus
accusativus
genitivus / ablativus
Omnia facienda sunt, ut quam gratissimi simus.
Nostrum enim hoc bonum est,
quemadmodum iustitia non est (ut vulgo creditur) ad alios pertinens: magna pars eius in se redit.
Nemo non, cum alteri prodest, sibi profuit,
non eo nomine dico,
quod volet adiuvare adiutus, protegere defensus,
quod bonum exemplum circuitu ad facientem revertitur
(sicut mala exempla recidunt in auctores
nec ulla miseratio contingit iis, qui patiuntur iniurias,
quas posse fieri faciendo docuerunt),
sed quod virtutum omnium pretium in ipsis est.
Non enim exercentur ad praemium: recte facti fecisse merces est.
Gratus sum, non ut alius mihi libentius praestet priori inritatus exemplo, sed ut rem iucundissimam ac pulcherrimam faciam; gratus sum non quia expedit, sed quia iuvat.
Hoc ut scias ita esse, si gratum esse non licebit, nisi ut videar ingratus, si reddere beneficium non aliter quam per speciem iniuriae potero, aequissimo animo ad honestum consilium per mediam infamiam tendam.
Nemo mihi videtur pluris aestimare virtutem, nemo illi magis esse devotus quam qui boni viri famam perdidit, ne conscientiam perderet.
Itaque ...
ut dixi
es
illi ... contigit (r.2)
Nominativus?
Nam si ...
Nam si malitia miseros facit, ...
huic (r.9)
nom
dat
acc
gen / abl
Contrarium ... urget (r.9-10)
Onderwerp?
Nemo sibi gratus est (r.10)
Hoc me putas dicere?
Itaque, ut dixi, maiore tuo quam alterius bono gratus es; illi enim vulgaris et cotidiana res contigit, recipere quod dederat, tibi magna et ex beatissimo animi statu profecta, gratum fuisse. Nam si malitia miseros facit, virtus beatos, gratum autem esse virtus est, rem usitatam reddidisti, inaestimabilem consecutus es, conscientiam grati, quae nisi in animum divinum fortunatumque non pervenit.
[In] Contrarium autem huic adfectum summa infelicitas urget: nemo sibi gratus est, qui alteri non fuit. Hoc me putas dicere, qui ingratus est, miser erit? Non differo illum: statim miser est.
Itaque ingrati esse vitemus non aliena causa sed nostra. Minimum ex nequitia levissimumque ad alios redundat: quod pessimum ex illa est et, ut ita dicam, spississimum, domi remanet et premit habentem, quemadmodum Attalus noster dicere solebat, ‘malitia ipsa maximam partem veneni sui bibit’.
Illud venenum, quod serpentes in alienam perniciem proferunt, sine sua continent, non est huic simile: hoc habentibus pessimum est.
Torquet se ingratus et macerat; odit quae accepit, quia redditurus est, et extenuat, iniurias vero dilatat atque auget. Quid autem eo miserius, cui beneficia excidunt, haerent iniuriae? At contra sapientia exornat omne beneficium ac sibi ipsa commendat et se adsidua eius commemoratione delectat.
Malis una voluptas est et haec brevis, dum accipiunt beneficia, ex quibus sapienti longum gaudium manet ac perenne. Non enim illum accipere sed accepisse delectat, quod inmortale est et adsiduum. Illa contemnit, quibus laesus est, nec obliviscitur per neglegentiam sed volens.
Non vertit omnia in peius nec quaerit, cui inputet casum, et peccata hominum ad fortunam potius refert. Non calumniatur verba nec vultus; quidquid accidit, benigne interpretando levat. Non offensae potius quam offici meminit; quantum potest in priore ac meliore se memoria detinet, nec mutat animum adversus bene meritos, nisi multum male facta praecedunt et manifestum etiam coniventi discrimen est; tunc quoque in hoc dumtaxat, ut talis sit post maiorem iniuriam qualis ante beneficium.
Nam cum beneficio par est iniuria, aliquid in animo benivolentiae remanet.