Goedemorgen 2H3
Doe je jas uit, tas op de grond
Ga rustig zitten, volgens de plattegrond
Leg je boek + schrift voor Nederlands + agenda op tafel
Startopdracht:
Leg je schrift open
en je boek op blz. 212
Programma:
Aanwijzend + vragend voornaamwoord (huiswerk)
Uitje naar de mediatheek
Goedemorgen 2H3
Doe je jas uit, tas op de grond
Ga rustig zitten, volgens de plattegrond
Leg je boek + schrift voor Nederlands + agenda op tafel
Startopdracht:
Leg je schrift open
en je boek op blz. 212
Programma:
Aanwijzend + vragend voornaamwoord (huiswerk)
Uitje naar de mediatheek
Vorige les(sen)
Nieuwe woordsoorten Aanwijzend en vragend voornaamwoord
Maken opdracht 1 t/m 5 op blz. 212 /213 ( = huiswerk)
Woordsoorten
Werkwoorden (ww)
Zelfstandig naamwoord (zn)
Bijvoeglijk naamwoord (bn)
Lidwoord (lw)
Persoonlijk voornaamwoord (pers.vnw)
Bezittelijk voornaamwoord (bez. vnw)
Voorzetsel (vz)
Bijwoord (bw)
Wat kun je na deze les?
Je kunt een aanwijzend en vragend voornaamwoord herkennen in een zin
Aanwijzend voornaamwoord
(aanw.vnw)
-> Een aanwijzend voornaamwoord wijst iets of iemand aan (maar kan ook naar de hele zin verwijzen)
-> De aanwijzende voornaamwoorden zijn: deze, dit, die en dat
Maar ook: zulk(e), dergelijk(e), zelf, hetzelfde, dezelfde
Wat is fictie?
Van spanning tot sport, humor en avontuur
Wat is jouw smaak?
Onderwerp -> waar gaat het verhaal over? Denk aan voetbal, vriendschap of brugklas
Genre -> Het soort verhaal (pictogrammen op de rug van het boek)
Genre -> het soort verhaal
Naar de mediatheek
Welk onderwerp spreekt je aan?
Wat is je favoriete genre?
Kies jouw favoriete C-boek en scan het bij de balie
Boek gekozen? Wacht buiten de mediatheek totdat iedereen klaar is. We lopen samen terug naar het lokaal.
Volgende les
di 1 sep, 3e uur
Huiswerk: lezen theorie op blz. 210 (paragraaf 3 -> naamwoordelijk gezegde)
Materiaal: zorg dat je bij je hebt: boek Nederlands + schrift + leesboek + agenda
Blijf zitten tot
de bel gaat
Schuif je stoel
netjes aan
Vragend voornaamwoord (vr.vnw)
-> Het vragend voornaamwoord verwijst naar iets of iemand
-> De vragende voornaamwoorden zijn:
wie, wat, welke, wat voor (een)
-> Staat altijd aan het begin van een zin/vraag
Aan de slag!
Pak je boek -> blz. 212
Maken: opdracht 1 t/m 5
Tijd: 15 minuten
Hoe? Individueel
Eerste 10 minuten stilte, daarna mag je zachtjes fluisteren (maar ben je wel aan het werk)
minute
second
Terugblik
Je kunt een aanwijzend en vragend voornaamwoord herkennen in een zin
Zelfstandig naamwoord (zn)
Een zelfstandig naamwoord is een woord voor een: mens, dier, plant, ding en gevoel
Een eigennaam (zn-e) is ook een zelfstandig naamwoord: Nederland, Haarlem, Waal, Sarah, Hema
Het heeft meestal een enkelvoud en een meervoud: huis / huizen
Je kunt er een verkleinwoord van maken
Je kunt er vaak de, het of een voorzetten
Lidwoord (lw)
Er zijn 3 lidwoorden: de, het, een
Een lidwoord hoort altijd bij een zelfstandig naamwoord
Voorbeeld: de klas, een voetbal, het schip
de / het = bepaalde lidwoorden (blw)
een = onbepaalde lidwoorden (olw)
Bijvoeglijk naamwoord (bn)
Het bijvoeglijk naamwoord geeft extra informatie over het zelfstandige naamwoord.
Het bijvoeglijk naamwoord kan voor of achter het zelfstandig naamwoord staan: de enge film - de film is eng
Het bijvoeglijk naamwoord heeft vaak een lange en korte vorm: spannend - spannende
Je kunt vaak de trap van vergelijking toepassen: leuk - leuker - leukst
Stoffelijk bijvoeglijk naamwoord (st.bn)
Stoffelijk bijvoeglijk naamwoord: zegt van welk materiaal iets gemaakt is -> koperen, zilveren, nylon, plastic, denim, nylon, suède
Persoonlijk voornaamwoord (pers.vnw)
Verwijst naar een persoon, dier of ding: ze, ik, hij, u, etc.
Het woord 'het' is een persoonlijk voornaamwoord als het niet bij een zelfstandig naamwoord hoort en wel een duidelijke betekenis heeft.
Dit boek is heel spannend, dus ik heb het (= dit boek) in een keer uitgelezen.
Bezittelijk voornaamwoord (bez.vnw)
Een bezittelijk voornaamwoord geeft aan dat iets een bezit is van iemand of iets.
-> Mijn, jouw, zijn, haar, uw, ons, jullie, hun
Zij gaan in februari trouwen. Het is hun bruiloft.
Mijn tas
Onze buren
Voorzetsel (vz)
Voorzetsels geven vaak een plaats, tijd of reden/oorzaak aan:
Plaats (waar?): achter je, bij ons thuis, op de tafel, te Haarlem
Tijd (wanneer?): na de lunch, tijdens de film, onder de les Nederlands
Reden (waarom?): vanwege, door
Voorzetsels staan vaak voor een zelfstandig nw of een groepje woorden met een znw
Voorzetseluitdrukkingen (vaste combi met zn): bij wijze van, door middel van, in overleg met
Bijwoord (bw)
Een bijwoord kan van alles aangeven:
Tijd: eergisteren, overmorgen, laatst, vroeger, tegenwoordig
Plaats/richting: daar, ginds, hier, nergens, overal, daarheen, erlangs, opzij, vooruit
Een reden/oorzaak: daarom, vandaar, hierdoor, daardoor
Een vraag: hoe, waar, waardoor, waarheen, waarom, wanneer
(On)zekerheid: ongetwijfeld, vast, wel, misschien, vermoedelijk, zeker
Ontkenning: niet, nooit, nimmer, geenzins
Een bijwoord kan iets zeggen over een hele zin, werkwoord, bijvoeglijk naamwoord, ander bijwoord
Zelfstandig- of koppelwerkwoord?
Zelfstandige werkwoorden -> zegt wat iets of iemand overkomt of doet -> hoort bij het werkwoordelijk gezegde
Koppelwerkwoorden -> zegt wat iets of iemand is -> hoort bij het naamwoordelijk gezegde
Zelfstandig werkwoord of koppelwerkwoord?
Als er maar een werkwoord in de zin staat, is het de persoonsvorm. Maar hoe stel je vast of dat ene werkwoord een zelfstandig werkwoord of koppelwerkwoord is?
Koppelwerkwoord (kww)
Is het een vorm van zijn, worden, blijven, blijken, lijken, schijnen (zwabbels), heten, dunken, voorkomen zegt het wat iets of iemand is? -> koppelwerkwoord!
Henk is een aardige man
Die beroemde zangeres was vroeger heel verlegen
De film bleek erg saai
De leerlingen bleven geduldig
Maar let op!
Als zijn of blijven in een zin betekent waar iets of iemand is, dan zijn het zelfstandig naamwoorden:
-> De kinderen zijn in het zwembad
-> Kees blijft op zijn kamer
Betekent schijnen in de zin 'licht geven', dan is het een zelfstandig werkwoord:
-> De zon schijnt op mijn balkon / De lampen schijnen fel
Zelfstandig werkwoord (zww)
Ander werkwoord dan zijn, worden, blijven, blijven, blijken, schijnen of lijken? -> zelfstandig werkwoord!
Ella bakt een heerlijke taart
De leerlingen wachten op de docent
Benjamin sport elke dag
Veel mensen genieten van hun weekend
Ik ben per ongeluk mijn portemonnee vergeten
Hulpwerkwoord (hww)
Hulpwerkwoorden komen voor in een zin met meerdere werkwoorden. Ze helpen het gezegde te maken. Ook zijn, worden, blijven, blijken, lijken, schijnen kunnen hulpwerkwoorden zijn.
In zinnen met meerdere werkwoorden staat het koppelwerkwoord of zelfstandig werkwoord meestal helemaal achter. De persoonsvorm is altijd een hulpwerkwoord.
Je zou (hww) me best even kunnen (hww) helpen (zww)
Die voetbalclub lijkt (hww) de wedstrijd te verliezen (zww)
Richard is (hww) vroeger docent Duits geweest (kww)
Aan de slag!
Doe je boek + schrift + etui in de tas
Pak je Chromebook
Online omgeving Nederlands -> cursus 5 - paragraaf 2
Eerste 10 minuten stilte, daarna mag je zachtjes fluisteren (maar ben je wel aan het werk)
minute
second
Terugblik
Je kunt per woord aangeven tot welke woordsoort dat woord hoort
Volgende les
wo 27 aug, 5e uur
Huiswerk: schrijf op in je agenda:
online afmaken: paragraaf 1 en 2 (Cursus 5) + boek mag thuisblijven (wél schrift mee!!)
Materiaal: zorg dat je alles bij je hebt: boek Nederlands + schrift + Plenda + leesboek
Blijf zitten tot
de bel gaat
Schuif je stoel
netjes aan
Het werkwoord is de baas
Functies worden vanuit de betekenis van het werkwoord gegeven
Lezen
Lopen
Geven
'Taal is het voertuig van de geest'
Driek van Wissen, bekende Nederlandse dichter
Praten / Zingen / Luisteren
Lezen / Denken / Schrijven
Taal verbindt ons met elkaar
Taal is altijd in beweging
Je kunt met taal spelen
4x waarom Nederlands zo'n belangrijk vak is
Goede communicatie: je leert helder spreken, lezen en schrijven -> dat heb je nodig voor je werk, studie en het dagelijks leven
Begrijpen van de maatschappij: je leert moeilijke teksten van de overheid, het nieuws of de bank goed lezen en begrijpen
Cultuur en geschiedenis: via literatuur leer je over Nederlandse schrijvers, verhalen en onze gezamenlijke geschiedenis
Je eigen mening uiten: je leert hoe je jouw gedachten en gevoelens netjes en overtuigend opschrijft of vertelt