Verkiezingen in Nederland
NT2 dinsdag 28 oktober 2025, Sanne van den Tillaar
Verkiezingen in Nederland
NT2 dinsdag 28 oktober 2025, Sanne van den Tillaar
Leerdoelen
Na deze les kan ik:
Belangrijke woorden over het bestuur van Nederland begrijpen en gebruiken.
In eigen woorden uitleggen wie de koning, de regering en het parlement zijn.
Vertellen hoe verkiezingen in Nederland werken.
Meepraten over politiek en bestuur met eenvoudige zinnen.
Het bestuur van Nederland
In Nederland hebben we een koning, een regering en een parlement.
Samen zorgen ze voor de wetten en het bestuur van het land.
De koning
Nederland is een koninkrijk. De koning heet Willem-Alexander.
De koning heeft weinig macht, maar hij is belangrijk voor het land.
Hij vertegenwoordigt Nederland bij andere landen en leest elk jaar de plannen voor op Prinsjesdag.
De regering
De regering bestaat uit de koning, de minister-president en de ministers.
De minister-president is de leider van de ministers.
Elke minister heeft een eigen taak, bijvoorbeeld onderwijs of financiën.
De ministers en staatssecretarissen samen heten het kabinet.
Het parlement
Nederland is een democratie: de inwoners kiezen de regering.
Het parlement bestaat uit de Eerste Kamer (75 leden) en de Tweede Kamer (150 leden).
Het parlement controleert het werk van de regering en bespreekt nieuwe wetten.
Het parlement en de regering zitten in Den Haag.
Besturen op drie niveaus
Nederland heeft bestuur op drie niveaus: land, provincie en gemeente.
Land: de minister-president en het parlement.
Provincie: de commissaris van de Koning en de Provinciale Staten.
Gemeente: de burgemeester en de gemeenteraad.
De drie machten
In Nederland zijn er drie soorten macht:
1. Wetgevende macht – maakt de wetten (regering en parlement).
2. Uitvoerende macht – voert de wetten uit (regering en ambtenaren).
3. Rechterlijke macht – controleert of mensen en de regering de wetten volgen.
Deze machten zijn van elkaar gescheiden. Zo heeft niemand alle macht.
Politieke partijen
Een politieke partij is een groep mensen met dezelfde ideeën over het bestuur.
Partijen werken samen in het parlement en bij verkiezingen.
Voorbeelden: VVD, PvdA, D66, PVV, GroenLinks, BBB.
Links en rechts
Linkse partijen willen dat het verschil tussen rijk en arm kleiner wordt.
Rechtse partijen vinden dat mensen vooral voor zichzelf moeten zorgen.
Progressief = willen veranderingen.
Conservatief = willen dat dingen hetzelfde blijven.
Verkiezingen
Bij verkiezingen kunnen inwoners stemmen op een partij of persoon.
Partijen maken vooraf een programma met hun plannen.
Na de verkiezingen vormen partijen samen een coalitie en een nieuwe regering.
Stemmen is niet verplicht, maar veel mensen doen het wel.
Soorten verkiezingen
Er zijn verkiezingen voor:
1. De gemeenteraad – elke 4 jaar.
2. De Provinciale Staten – elke 4 jaar.
3. Het waterschap – elke 4 jaar.
4. De Tweede Kamer – elke 4 jaar.
5. Het Europees Parlement – elke 5 jaar.
Kiesrecht
Actief kiesrecht = je mag stemmen.
Passief kiesrecht = mensen mogen op jou stemmen.
In Nederland mag iedereen vanaf 18 jaar stemmen.
Ook sommige inwoners zonder Nederlands paspoort mogen stemmen bij lokale verkiezingen.
Belangrijke woorden
koning – het hoofd van het land
minister-president – de leider van de regering
parlement – de Eerste en Tweede Kamer
coalitie – partijen die samen de regering vormen
wet – een regel voor het hele land
verkiezingen – momenten waarop mensen stemmen
Doe de quiz! Wat weet jij over de verkiezingen?
Leerdoelen behaald?
Ik kan nu:
belangrijke woorden over het bestuur van Nederland begrijpen en gebruiken.
In eigen woorden uitleggen wie de koning, de regering en het parlement zijn.
Vertellen hoe verkiezingen in Nederland werken.
Meepraten over politiek en bestuur met eenvoudige zinnen.
Leerdoelen behaald?