Leertaak 3.3 onderzoekend en ontdekkend leren en partipatieve didactiek - Copy

• New lesson editor
• Binask
• HBO
• Studiejaar 3

Leertaak 3.3: Onderzoekend en ontdekkend leren en participatieve didactiek: Burgerschap en mediawijsheid

Terugblik opdracht Science Leren

• nog niet alle verslagen voorzien van feedback

• maar... wel alvast twee good practices delen

Good practices Opdracht Science Leren

Miranda:

• koppeling theorie aan haar rol van vakdidacticus

Good practices Opdracht Science Leren

Sean: systematische beschrijving van de leertaken

• inleiding met aandacht voor leeruitdaging / probleem / leerdoel en het vakdidactische concept

• ontwerp

• uitvoering en resultaten

• reflectie inclusief verbeterpunten

Spoorboekje

• terugkoppeling leertaak 3.2

• Leren over science en samenleving

  • verschilt in type vraagstukken

  • verschilt in benodigde kennis- en vaardigheden (en houdingsaspecten)

• twee vaardigheden die belangrijk zijn bij het leren over science en samenleving onder de loep:

  • denken

  • samenwerken

• Leertaak 3.3

• Afronding en vooruitblik

Leertaak 3.2

• Je genereert minimaal vijf verschillende ideeën en werkvormen in je rol van vakdidacticus (zelfstandig of als duo) voor betekenisvolle contexten, SSI/SDG die aansluiten bij je leerlingen en de vakinhoud van een (practicum) les die je een volgende keer geeft.

• Je maakt een keuze en ontwerpt een betekenisvolle leeractiviteit waarbij je minimaal één vakdidactisch ontwerpprincipe zichtbaar maakt uit de categorie ‘Over science en samenleving leren’. Waar mogelijk koppel je het aan je visie en de democratische waarden : vrijheid, gelijkheid en solidariteit. Je voert de leeractiviteiten uit en reflecteer op het effect. In je onderwijsontwerp laat je zien dat je (vak)didactische ontwerpprincipes toepast uit science doen en/of science leren en uit over science en samenleving leren

Vakdidactische lesobservatieformulier
onderdeel: over science en samenleving leren

Deel je leeractiviteit – breakoutrooms homogeen

• Wat is het lesonderwerp en welke betekenisgerichte context heb je erbij gekozen?

• Wat is het leerdoel, en wat is de leeractiviteit die daarbij past?

  • Handelingswerkwoord

  • Leerinhoud

  • Norm

  • Context of voorwaarden

• Bij welk vakdidactisch principe uit het lesobservateiformulier onderdeel over Science en samenleving heb je zichtbaar aangesloten?

• Hoe koppelt je leeractiviteit aan je visie?

• Welke andere vakdidactische principes zijn zichtbaar? (zie gesprekskaart)

• Wat zijn successen?

• Wat vind je nog lastig? Waarin voel je je nog handelingsverlegen?

Over Science en samenleving leren - tot nog toe

• Leertaak 3.1: Visie op goed onderwijs, leren en jouw vak in een veranderende wereld

  • Kennis en vaardigheden zijn belangrijk – maar de betekenisvolle ''echte'' wereld kent complexere problemen waarbij andere vormen van kennis en vaardigheden nodig zijn.

  • 
    

• Leertaak 3.2: Contexten voor betekenisgericht onderwijs: SSI en SDG's

  • Koppel (5x) ''schoolboek'' kennis aan de ''echte'' wereld, en ontwerp tenminste één betekenisvolle leeractiviteit

  • Hoe was dit?

In onze snel veranderende wereld is veel onzeker, en risico's worden groter: Wat wil jij als docent meegeven aan je leerlingen?

• Genieten: Ik vind het belangrijk dat jongeren een onbezorgde schooltijd hebben. Daarom wil ik ze in het voortgezet onderwijs nog niet lastig vallen met wereldproblemen zoals klimaatverandering.

• Geruststellen: Ik vind het belangrijk dat jongeren op de hoogte zijn van klimaatverandering en van de risico's die daarbij horen. Maar ik wil ze niet bang maken. Daarom wil ik jongeren vooral wijzen op bestaande oplossingen en op manieren om met klimaatverandering om te gaan, ook al zijn de huidige maatregelen onvoldoende om te voorkomen dat klimaatverandering zal leiden tot grote problemen.

• Veranderen: Het beperken van klimaatverandering en het omgaan met de gevolgen ervan, vragen om ingrijpende maatregelen en waarschijnlijk om een andere manier van leven. Dat vooruitzicht brengt voor iedereen veel onzekerheid met zich mee. Ik wil jongeren leren hoe ze kunnen omgaan met die onzekerheid en hoe ze zelf actief kunnen bijdragen aan het vormgeven van de veranderingen die nodig zijn.

• Overleven: Overal ter wereld zien we de gevolgen van klimaatverandering in de vorm van bosbranden, overstromingen, watertekorten en extreem weer. Dat wordt naa verwachting nog veel erger. Ik wil jongeren daarom leren hoe ze kunnen overlegn in lange perioden van hitte, wateroverlast en uitval van elektriciteit.

Breakoutrooms, Heterogene groepen

• Welk standpunt spreekt je het meeste aan? Waarom?

• Zijn er verhalen die je ècht onzin vindt? 

• Wat vinden de leerlingen zelf denk je? Zou je dat willen onderzoeken?

• Kies je voor één standpunt of voor een combinatie?  

• Vul hiermee je vakdidactische visie aan. Jouw standpunt bepaalt óók hoe jij lesgeeft over science en samenleving

Spoorboekje

• terugkoppeling leertaak 3.2

• Leren over science en samenleving

  • verschilt in type vraagstukken

  • verschilt in benodigde kennis- en vaardigheden (en houdingsaspecten)

• twee vaardigheden die belangrijk zijn bij het leren over science en samenleving onder de loep:

  • denken

  • samenwerken

• Leertaak 3.3

• Afronding en vooruitblik

Leren over science en samenleving:
complexe problemen vragen àndere kennis en vaardigheden

Leren over science en samenleving:
complexe problemen vragen àndere kennnis- en vaardigheden

Inner development goals

Wat zijn voorbeelden van leeractiviteiten die je kunt inzetten om leerlingen te ondersteunen bij de ontwikkeling van de innerlijke ontwikkelingsdoelen?

Vandaag extra aandacht voor: Denken

Wat is meer waar en waarom?

• Leerlingen hebben kennis nodig om te denken en te onderzoeken

• Leerlingen kunnen onderzoeken en denken en vergaren op die manier kennis

Belang van kritisch denken

• Zelfstandig denken (''goed denken'') is een belangrijke vaardigheid

  • Wat is (meer) waar en wat is (minder) waar?

  • Is deze informatie betrouwbaar?

  • Hoe weet ik het zeker? Etc.

• Er zijn betere en slechtere denkvragen. Kenmerken van betere denkvragen:

  • Helpt het het denken vooruit? M.a.w: er is niet direct een duidelijk antwoord, en er kunnen vervolgvragen gesteld worden.

  • Vaak Wat of Wie vragen

  • Waarbij Hoe, Warom, Waardoor, Waartoe goede hulpvragen kunnen zijn.

• Laat lln regelmatig oefenen met denk-vaardigheden door denkvragen te stellen

  • Veilig werk- en leerklimaat (vier de fout, want daar leren we van en daarom zitten we hier!)

5(6) Kernvragen die aanzetten tot diep denken.

• Bewijs: hoe weet je of iets waar is of onwaar? Welke aanwijzingen zijn daarbij doorslaggevend?

• Standpunt: hoe ziet het eruit als je in de schoenen van iemand anders zou staan, of wanneer je er op een andere manier naar kijkt?

• Verband: zie je een patroon? Heb je zoiets eerder gezien?

• Vermoeden: wat als het anders zou zijn?

• Relevantie: waarom is het belangrijk?

• Vervolg: wat zou een mooie denk- of onderzoeksvraag zijn om je verder te verdiepen in dit onderwerp?

En extra aandacht voor Samenwerken

•   Samenwerken is key

  • In werk, gezin, maatschappij, wereld, planetair burgerschap

• Samenwerking vereist verschillende vaardigheden (en kennis- en houdingsaspecten helpen):

  • Communicatie, vertrouwen, empathie, openstaan voor de ander, interculturele sensitiviteit, co-creatie, anderen in beweging kunnen zetten....

• Uitdaging voor de docent:

  • Hoe creeër je een inspirerende samenwerkingsomgeving?

  • Hoe motiveer je de leerlingen om actief bij te dragen?

• Wat zijn problemen die je voorziet bij het samenwerken in de klas?

• Wat zijn tips?

Leeractiviteiten en didactieken die samenwerking bevorderen

• Groepsprojecten

• Peer teaching

• Rollenspelen

• Samenwerken met lokale organisaties, overheden, etc.

• Projectgebaseerd leren (PBL)

• Challenge-based leren (ChBL)

• Community-based leren (CBL)

• Actiegericht leren

Problemen, uitdaginging, moeilijk...

Tips, trics, good practices

Samenwerken in de klas: welke problemen zie je en welke tips en trics heb je?

Leertaak 3.3: Onderzoekend en ontdekkend leren en participatieve didactiek: burgerschap en mediawijsheid

• Je ontwerpt een betekenisvolle leeractiviteit waarin denkvaardigheden en samenwerking centraal staat. Je kiest hiervoor één of meerdere 'real life' problemen gerelateerd aan de inhoud van jouw vak (of laat je laat je leerlingen deze aandragen) (NB: dit kan óók een casus uit de methode zijn!).

•  Je stimuleert leerlingen om in groepen om gezamelijk na te denken over de bron(nen) aan de hand van een aantal denkvragen. Je voert de leeractiviteit uit en evalueert met de leerlingen zowel het denkproces als het samenwerkingsproces.

Spoorboekje

• terugkoppeling leertaak 3.2

• Leren over science en samenleving

  • verschilt in type vraagstukken

  • verschilt in benodigde kennis- en vaardigheden (en houdingsaspecten)

• twee vaardigheden die belangrijk zijn voor leren over science en samenleving onder de loep:

  • denken

  • samenwerken

• Leertaak 3.3

• Afronding en vooruitblik

Science leren

Over science en samenleving leren

Wat zijn voor jou verschillen in datgene wat er geleerd wordt (kennis, vaardigheden en houdingsaspecten) bij Science leren en bij Over science en samenleving leren?

Science leren

Over science en samenleving leren

Welke gereedschappen (kennis, vaardigheden, houding) heb je als vakdidacticus nodig bij het ontwerp van science leren-lessen en bij het ontwerp van over science en samenleving leren -lessen?

Waar sta jij nu?

Slide tekst

(duim) Waar ben je trots op als vakdidacticus? wat gaat top?

(wijsvinger) Waar wil je naartoe als vakdidacticus?

(ringvinger) Wat is voor jou het belangrijkste als vakdidacticus? waar blijf je trouw aan?

(middelvinger) Wat hoeft voor jou echt niet als vakdidacticus? Waar ben je boos over als vakdidacticus? Wat laat je liggen?

(pink) Waar voel jij je, als vakdidacticus nog klein in? waarin ben je nog handelingsverlegen? waarbij kun je nog hulp gebruiken?

Jij als vakdidacticus

Vooruitblik:

• Volgende week:

  • Experimenteer met leertaak 3.3 en geef je bevindingen

  • Neem 1-3 ethische dilemma's mee uit jouw vakgebied

• Daarna:

  • volgende week (3.5): Leertaak 3.4: waarden en ethiek-gerichte didactiek

  • daarna: (3.6 en 3.7) 2 zelfstudiebijeenkomsten (zie studiewijzer)

  • 3.8: workshops voor en door studenten! (zie volgende dia)

3.8 Fysiek: workshop over Science en samenleving leren

• Geef een workshop Over Science en samenleving leren 

• Geef een activerende en inspirerende workshop van circa 20 minuten over (een deel van) jouw opdracht 3 tijdens een fysieke bijeenkomst aan je medestudenten.  

• Mogelijkheid tot deelname aan de NVON regiobijeenkomst BiNaSk op Firda: NVON | BiNaSk regiomeeting VMBO - juni 2026