De Griekse wereld
Havo 4
De Griekse wereld
Havo 4
- Een Spartaans antwoord?
- Waarom gaan we het over Griekenland hebben?
- Welke stadstaten kennen we nog meer?
Vandaag:
1. Stadstaten
2. Sparta & Athene
3. Grote denkers
KA 4: De ontwikkeling van het wetenschappelijk denken en het denken over burgerschap en politiek in de Griekse stadstaat
Lesdoelen
1. Je kunt aan het eind van de les uitleggen waarom burgerschap een essentiële verandering is die plaatsvond in de Griekse samenleving
2. Je kunt aan het einde van de les beschrijven waarom de Griekse filosofie belangrijk is geweest voor de wereld van vandaag.
Het leven in een stadstaat
Individuele steden verspreidt over Griekenland.
Steden spreken allemaal Grieks maar verschillen in:
economie
cultuur
filosofie
staatsvorm
In de meeste poleis was er een vorm van volksvergadering --> Burgerschap
Volksvergadering
- Vorm van directe inspraak
- Enkel voor volwassen mannen (1/5 bevolking)
- Is dit een democratie ?
Mening geven is niet hetzelfde als besturen
- Gevolg: Burgerschap
Ars Rhetorica --> aristoteles --> Ethos, Pathos en Logos
Sparta
Taal: Grieks
Bestuursvorm: Twee koningen, raad van oude mannen en volksvergadering.
Inwoners heten: homoioi. omwonende: perioiken
Geen stadsmuren want:
‘want daarvoor dienden de sterke spieren van
de Spartaanse mannen, allen in dienst van de staat’
Leven in Sparta
- Militaristisch (in dienst van het leger)
- kinderen die niet voldeden werden van het ravijn gegooid
- Vanaf je 7e in militaire opleiding --> vanaf je 18e in het leger
- Relatieve gelijkheid tussen mannen en vrouwen. 'sterke vrouwen baren sterken mannen'
- Mannen en vrouwen leefde apart zodat de militaire training voorop bleef staan.
- weinig cultuur van overgebleven.
Athene
Taal: Grieks
Inwoners: 250.000
Bestuursvorm: Democratie (voor Atheense mannen)
- Raad van 500 (dagelijks bestuur)
- Volksvergadering (4x per maand bijeen)
- 10 strategen.
Ostracisme/schervengericht:
Leven in Athene
- Leven draait volledig om de Agora (Handel, economie)
- Vier soorten inwoners: Slaven, vreemdelingen, mannen en vrouwen
- Vrouwen mochten geen bezit hebben (eerst vader baas dan man)
- Rijke Atheners besteden tijd aan cultuur (tragedie, komedie)
Griekse filosofie
- Griekse godenwereld (polytheïsme)
- Door handel en oorlog veel contact met de rest van de wereld.
- Twijfel aan eigen wereldbeeld en belevingswereld.
- Twijfel leidt tot het opkomen van de 'filosoof'
Filosofische vraagstukken
- Wat is de waarheid? (ik weet alleen dat ik niets weet)
- Wie ben ik?
- Aristoteles gaat niet enkel nog redeneren maar gaat ook onderzoek doen. Hiermee wordt de basis gelegd voor de hedendaagse wetenschap.
De school van Athene
Lesdoelen
1. Je kunt aan het eind van de les uitleggen waarom burgerschap een essentiële verandering is die plaatsvond in de Griekse samenleving
2. Je kunt aan het einde van de les beschrijven waarom de Griekse filosofie belangrijk is geweest voor de wereld van vandaag.
Maak opdracht
Lees bladzijde 25 en 26
en maak
opdracht 8 t/m 10
minute
second