Kickstart: van Kerndoel naar Klaslokaal
Kickstart: van Kerndoel naar Klaslokaal
Digitale geletterdheid inspiratiesessie:
Van Why,
Via How,
Naar What...
Lesson duration is: 120 minItems in this lesson
Kickstart: van Kerndoel naar Klaslokaal
Digitale geletterdheid inspiratiesessie:
Van Why,
Via How,
Naar What...
Barry Kuijpers
Vader van 2 pubers, getrouwd met Annette
Ex-leerkracht
Mediacoach & Adviseur Digitale Geletterdheid
Freelance trainer/docent (o.a. AI in het Onderwijs, Canva, digitale didactiek, ouderavonden mediaopvoeding)
Specialist educatie bij bibliotheek Theek5
Positief kritisch mediapedagoog, tech-filosoof en leesbevorderaar.
We beginnen met een goed verhaal...
Digitale geletterdheid
Kickstart: van Kerndoel naar Klaslokaal
Waarom?
Het belang onderzoeken
Waarom gaan we dit doen?
Hoe?
Voorwaarden & kerndoelen verkennen
Hoe gaan we dit aanvliegen?
Wat?
Kerndoelen vertalen naar leeractiviteiten
Wat gaan we doen?
(Waarom) vind jij dg een belangrijk leergebied voor leerlingen in jouw klas?
Waar denk je aan bij digitale geletterdheid?
Even een (offline) spelletje...
Digitale geletterdheid is...
net als geletterdheid een combinatie van kennis en verschillende vaardigheden. Bij digitale geletterdheid gaat het om:
• kennis verwerven over digitale technologie en digitale media
• omgaan met digitale technologie en digitale media
• kritisch en (zelf)bewust gebruiken van de mogelijkheden van digitale technologie en digitale media
• inschatten van kansen en risico’s die het gebruik van digitale technologie en digitale media met zich meebrengt
Niet alleen kennis en vaardigheden, maar ook een passende kritische houding is van belang.
Bij digitale geletterdheid is het belangrijk dat leerlingen kunnen omgaan met complexe situaties en situaties die voor meerdere uitleg vatbaar zijn.
Dat ze doorzetten bij lastige en open problemen waarbij digitale technologie behulpzaam kan zijn.
Dat ze (digitaal) kunnen samenwerken om een gezamenlijk doel te bereiken.
En dat ze ondernemend zijn en op zoek gaan naar nieuwe kennis en toepassingsmogelijkheden.
Digitale geletterdheid is...
...een nieuw leergebied in het onderwijs (nieuwe conceptkerndoelen voor PO en onderbouw VO).
...onderdeel van digitaal burgerschap.
…niet alleen maar een computer kunnen bedienen.
...niet iets wat kinderen vanzelf opdoen.
...belangrijk.
Kennis en Vaardigheden
Digitale geletterdheid gaat niet alleen over je digitale vaardigheden, maar “is in de kern een sociale aangelegenheid(…). Het vraagt om gesprek en interactie met anderen. (…) Digitale geletterdheid is dus contextueel en relationeel.” (Barend Last, Barend legt uit-Digitale Geletterdheid)
Het gaat veel meer over de onderliggende vaardigheden, zoals:
Creativiteit
Kritisch denken
Sociale en culturele vaardigheden
Probleemoplossend vermogen
Executieve vaardigheden (o.a. zelfregulatie, responsinhibitie, timemanagement, metacognitie)
4 voorwaarden voor het ontwikkelen van digitale geletterdheid
Leraren die interesse tonen voor hun leerlingen
“…een goede uitgangspositie voor open interacties met leerlingen over digitale geletterdheid.”
ICT-gebruik
“…vanuit echte leervragen rondom vakinhouden, en het gebruik van essentiële ICT-middelen bij vakken die vallen onder natuur en techniek.”
ICT-motivatie
“Daarom is het van belang dat leraren op school het ICT-zelfvertrouwen van leerlingen bevorderen.”
Lezen
“Lezen, leeservaring en leesmotivatie vormen het fundament van digitale geletterdheid.”
Bron: Onderwijskennis – Anneke Smits et al (Hogeschool Windesheim)
Wel Digitale Geletterdheid
Geen Digitale Geletterdheid
De kerndoelen
Voorbeelden:
Unplugged programmeren
Word gebruiken
DigiSchoolSafari
Typcursus
Samenwerken in online document
Kijk eens op: https://digitalegeletterdheid.replit.app/kerndoel/22a
Voorbeelden:
Werkstuk maken met de BIG6 methode
Open en gesloten vragen
Reclame, nepnieuws en filterbubbel
Vraag beantwoorden m.b.v. digibord
Kijk eens op: https://digitalegeletterdheid.replit.app/kerndoel/22b
Voorbeelden:
Hoeveel meisjes zitten er in groep 8? Wat is de gemiddelde lengte van een jongen in groep 8? Gaat het regenen vandaag?
Groep 7/8: cookies, filterbubbel
Kijk eens op: https://digitalegeletterdheid.replit.app/kerndoel/22c
Voorbeelden:
Echt AI zelf gebruiken is 13 of 18+, maar onder begeleiding mag het...
Maar leren prompten en zoeken mag wel! Kennis is key!!!
Kijk eens op: https://digitalegeletterdheid.replit.app/kerndoel/22d
Oefening...
Niet overleggen, absolute stilte!!!
Pak een papier en pen en luister goed.
Teken op je papier een ballon.
Teken in de ballon een paar ogen.
Teken in de ballon een neus.
Teken in de ballon een mond.
Teken in de ballon een paar oren.
Wat is de link met AI?
Voorbeelden:
Ontwerpen via iteratief proces en computationele denkstappen = bouwen met Lego, kralenplank, tekendictee, werken met stappenplan.
Digitale dingen maken! Gedicht of poster via Canva, moederdagkaart met Scratch, digitaal prentenboek met BookCreator, stop-motion video met Greenscreenbox of PowerPoint.
Kijk eens op: https://digitalegeletterdheid.replit.app/kerndoel/23a
Voorbeelden:
Ontwerpen en programmeren met Scratch of ScratchJr (test hier).
Offline programmeren
Redactiesommen uitleggen, algoritmen (recepten, handen wassen, dagritme), werkwoordschema
Kijk eens op: https://digitalegeletterdheid.replit.app/kerndoel/23b
Voorbeelden:
Veilig online (wachtwoorden, virussen e.d.)
Wat deel ik met wie? Over grenzen en privacy leren.
Sociale & culturele vaardigheden.
Vanuit eigen waarden en normen handelen (oefening!).
Mediawijsheid, discussieren over technologie, filosofie...
Regels en afspraken rondom schermtijd (bv. 20-20-2 regel)
Leren over technologie en de invloed daarvan op de maatschappij
Kijk eens op:
We kijken naar een foto:
5 seconden in stilte kijken
Bedenk: welk gevoel roept dit plaatje bij mij op? (dus niet: welke emotie herken je op het plaatje…)
Op mijn teken (voorbeeld):
loop naar de bijpassende emoji (in groep ½),
omschrijf je gevoel in 1 woord op je wisbordje (groep 5).
Het is altijd goed, want het is jouw gevoel
We kijken naar een foto:
5 seconden in stilte kijken
Bedenk: welk gevoel roept dit plaatje bij mij op? (dus niet: welke emotie herken je op het plaatje…)
Op mijn teken (voorbeeld):
loop naar de bijpassende emoji (in groep ½),
omschrijf je gevoel in 1 woord op je wisbordje (groep 5).
Het is altijd goed, want het is jouw gevoel
Voorbeelden:
Veilig online (wachtwoorden, virussen e.d.)
Wat deel ik met wie? Over grenzen en privacy leren.
Sociale & culturele vaardigheden.
Vanuit eigen waarden en normen handelen (oefening!).
Mediawijsheid, discussieren over technologie, filosofie...
Regels en afspraken rondom schermtijd (bv. 20-20-2 regel)
Leren over technologie en de invloed daarvan op de maatschappij
Kijk eens op:
Hoe nu verder?
Visie & Urgentie: uitwerken, uitspreken & uitdragen
Plan maken: wie doet wat wanneer hoe en waarom?
Middelen: wat heb je al en wat heb je nog nodig aan materialen? Denk aan:
devices voor leerlingen en personeel
ICT-structuur (goede wifi...)
accounts (bv. Canva, Claude)
methode of lesmaterialen (bv. een goede bibliotheek...)
Competentie: wat moeten het team nog leren? Is iedereen start/vakbekwaam
Tip: kijk goed wat je nu al doet!!!
Hoe nu verder?
Veel succes met de volgende stappen!
Wat kan ik voor je betekenen?
(Visiespel SLO, AI Geletterdheid of meedenken, alles kan...)
Barry Kuijpers
Leg de link op LinkedIn.
06 15 347 535
