W6 les 3 Veranderende organisatie van zorg

• New lesson editor
• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 2

Veranderende organisatie van zorg

Leerdoel

Aan het einde van deze les kun je belangrijke ontwikkelingen in de organisatie van de zorg benoemen en het effect hiervan op jouw rol als verpleegkundige uitleggen.

Wat weet jij al over trends in de organisatie van zorg?

Waarom verandert de zorg?

Vergrijzing, technologische groei, stijgende kosten en wensen van zorgvragers vragen om nieuwe organisatie van zorg.

Van standaardzorg naar zorg op maat

Vroeger werd vaak zorg volgens vaste protocollen geboden. Nu staat de unieke behoefte van de zorgvrager centraal.

Zorg op maat

Wat houdt dat in?

Wat betekent dat voor jou?

Je levert zorg die aansluit bij wat de zorgvrager nodig heeft en kan. Eigen regie van de zorgvrager is belangrijk.

Je moet goed luisteren, ondersteunen waar nodig en samen met de zorgvrager keuzes maken over zorg.

Kwaliteit van leven centraal

Kwaliteit van leven wordt bepaald door lichamelijke, psychische en sociale factoren. Dit is persoonlijk voor iedereen.

Waardegedreven zorg

De zorg voegt waarde toe voor de zorgvrager, terwijl de kosten beheersbaar blijven.

Value Based Healthcare - VBHC lever je als je met jouw zorg iets toevoegt voor een zorgvrager. Het belang van de zorgvrager staat dus voorop. Waardegedreven zorg legt ook de relatie tussen optimale zorg en de kosten die daarmee gepaard gaan. Met onbeperkte financiële middelen is het namelijk niet zo moeilijk om de zorg beter te maken, maar de uitkomsten van de zorg en de kosten die daarmee gepaard gaan staan dan niet meer in verhouding met elkaar.

Samen beslissen: meer zeggenschap

Zorgvragers denken en beslissen steeds vaker mee. Dit geeft meer tevredenheid en betere resultaten.

Van aanbodgericht naar vraaggericht

Aanbodgericht

Zorg wordt georganiseerd zoals het voor de organisatie handig is. Weinig keuze voor de zorgvrager.

De behoefte van de zorgvrager bepaalt de zorg. De organisatie volgt de zorgvraag.

Vraaggericht

Toenemende mondigheid van zorgvragers

Zorgvragers zijn beter geïnformeerd, stellen meer vragen en geven sneller hun mening.

De juiste zorg op de juiste plek

De nadruk ligt nog te vaak op iemands beperkingen. Het is beter om uit te gaan van iemands eigen kracht en het vermogen om de eigen regie te voeren. Gezondheid is veel meer dan het ontbreken van ziekte. Vanuit dit uitgangspunt kan een mens met beperkingen door ziekte tóch gezond zijn.

• De nadruk moet komen te liggen op zinnige zorg.

• De gezondheidszorg wordt onbetaalbaar.

• De vraag naar deskundig zorgpersoneel is nu al groter dan het aanbod.

• Zorg moet verplaatst worden naar de thuissituatie van de zorgvrager.

• Zorg moet anders: slimmer met ondersteuning van technologie.

De nadruk ligt nog te vaak op iemands beperkingen. Het is beter om uit te gaan van iemands eigen kracht en het vermogen om de eigen regie te voeren. Gezondheid is veel meer dan het ontbreken van ziekte. Vanuit dit uitgangspunt kan een mens met beperkingen door ziekte tóch gezond zijn.

De nadruk moet komen te liggen op zinnige zorg. Dat betekent bijvoorbeeld het stoppen met behandelingen die geen aantoonbare waarde hebben voor zorgvragers of die zo kostbaar zijn dat andere behandelingen daardoor niet betaald kunnen worden.

De gezondheidszorg wordt onbetaalbaar. Het zorgstelsel slokt steeds meer van de landsbegroting op en dat is niet veel langer houdbaar.

De vraag naar deskundig zorgpersoneel is nu al groter dan het aanbod. Dat probleem wordt steeds groter: verwacht wordt dat in 2040 zo'n 25% van de werkende bevolking in de zorg zou moeten werken om aan de zorgbehoeften te kunnen voldoen (nu is dat bijna 12,5%).

Zorg moet verplaatst worden naar de thuissituatie van de zorgvrager. Jouw verpleegkundige interventies zijn daarbij gericht op het vergroten van de zelfredzaamheid van de zorgvrager.

Zorg moet anders: slimmer met ondersteuning van technologie.

Gevolgen van vergrijzing

Meer ouderen betekent complexere, langdurige zorgvragen. Dit vraagt meer inzet en samenwerking.

Kleinschalig wonen en transmurale zorg

Kleine woongroepen zorgen voor maatwerk en huiselijke sfeer in de zorg.

Transmurale zorg

Verschillende organisaties werken samen, grenzen tussen thuis- en ziekenhuiszorg vervagen.

Kleinschalig wonen

Ketenzorg: samenwerken rondom de zorgvrager

Diverse aanbieders stemmen samen zorg af, vooral bij chronisch zieken. Zorg is beter op elkaar afgestemd.

De gezondheidszorg is ingewikkeld georganiseerd. Zorgvragers hebben vrijwel altijd te maken met meerdere disciplines en/of organisaties die een bepaalde rol vervullen voor de zorgvrager. Vanwege de vergrijzing en omdat er medisch en technologisch steeds meer mogelijk is groeit de groep zorgvragers die onvoldoende geholpen kan worden door een van die aanbieders. Deze groep, vooral ouderen, heeft juist behoefte aan een zorgpakket dat op elkaar is afgestemd en waarbij de verschillende zorgaanbieders samenwerken rondom de zorgvrager. Een soepele overgang van de ene zorgaanbieder naar de andere is erg belangrijk. De zorg die verschillende samenwerkingspartners organiseren rondom een zorgvrager noem je ketenzorg. Als verpleegkundige kun je ook deel uitmaken van zo'n keten. Over een zorgvrager met diabetes mellitus stem je als wijkverpleegkundige bijvoorbeeld regelmatig af met de huisarts.

Zorghotels

Tijdelijke opvang met zorg na ziekenhuisopname of als de thuiszorg onvoldoende is. Ook voor respijtzorg.

20625_Respijtzorg_def.pdf

De opnameduur van zorgvragers wordt in ziekenhuizen steeds korter. Maar na een behandeling of ingreep is een bepaalde categorie zorgvragers nog niet voldoende hersteld om terug naar huis te kunnen. In dat geval kan een verblijf in een zorghotel een goede tussenoplossing zijn. Een zorghotel biedt een tijdelijk verblijf, maar voorziet wel 24 uur per dag in zorg en vaak ook ondersteuning met fysiotherapie, ergotherapie, logopedie, diëtetiek en ook psychologische ondersteuning.

Diversiteit in de zorg

Elke cultuur, leefwijze en voorkeur vraagt om zorg die daarop aansluit. Dit maakt werken in de zorg uitdagend.

Stijgende kosten: uitdaging voor de zorg

Kosten van zorg blijven stijgen. Efficiëntie en keuzes in zorg zijn belangrijk om zorg betaalbaar te houden.

De uitgaven voor zorg stijgen al jaren in een snel tempo. Nederland gaf in 2019 106,2 miljard euro uit aan zorg en behandeling. Rond de eeuwwisseling was dat ongeveer de helft. De verwachting is dat, als er geen drastische maatregelen worden genomen, de uitgaven in 2040 op ongeveer 175 miljard euro zullen uitkomen. Dat zou vergeleken met 2015 een verdubbeling van de uitgaven inhouden en feitelijk onbetaalbaar worden. Deze ontwikkeling heeft de volle aandacht van de overheid, maar ook van de verschillende werkvelden in de gezondheidszorg. Ook als verpleegkundige moet je steeds efficiënter werken, met behoud van kwaliteit. Veel keuze heb je daarbij niet, want de zorgorganisatie waar je werkt is gewoon een bedrijf dat winst moet maken om te kunnen voortbestaan. Een belangrijke rol spelen de zorgverzekeraars. Zij hebben veel invloed op de budgetten die bijvoorbeeld ziekenhuizen ontvangen. Dat doen zij onder meer door te onderhandelen over de vergoeding die een zorgaanbieder ontvangt voor zorg, een behandeling of ingreep.

Rol van zorgverzekeraars

Zorgverzekeraars bepalen budgetten, onderhandelen met aanbieders en bewaken de kwaliteit en bereikbaarheid.

Technologische ontwikkelingen in de zorg

Nieuwe technologieën, zoals robots en beeldbellen, helpen om zorg efficiënter en persoonlijker te maken.

Zorgtechnologie in de praktijk

Voorbeelden: beeldbellen, digitale dossiers, gps bij dementie, en robots ter ondersteuning.

De invloed van zorgtechnologie is de laatste decennia zeer sterk gegroeid in de Nederlandse samenleving. Ook in de zorg is die invloed zeer groot. Technologie levert een belangrijke bijdrage aan de kwaliteit van zorg, en kan ook zorgen voor verlaging van de kosten omdat er efficiënter door kan worden gewerkt.

Jouw rol als verpleegkundige

Je werkt steeds meer samen, ondersteunt eigen regie van de zorgvrager en blijft leren over nieuwe trends.

Opdrachten

Maak in Thieme:

Zorgverlening, beroep en organisatie

Module 3 organisatie van zorg

2 Ontwikkelingen en trends in organisatie van zorg

Opdracht 5 en 6 en stellingen

3 Organisatie van de zorg; ontwikkelingen en knelpunten

1 t/m 6 + stellingen

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.

Bronnen

Zorgverlening, beroep en organisatie

Module 3 organisatie van zorg

Organisatie van de zorg; ontwikkelingen en knelpunten