Algemene Bouwkunde
leerjaar 2 | periode 5
Algemene Bouwkunde
leerjaar 2 | periode 5
Onderwerp les
Constructie woonboot HSB opbouw
WAT GAAN WE DOEN?
Leerdoelen
Lespresentatie in werkvorm
Werken aan project deadline
Zie Teams voor extra studiemateriaal (pdf / links)
LEERDOELEN
Na afloop van de les kan de student:
Kennis: De student beschrijft na de les in eigen woorden de belangrijkste onderdelen, kenmerken en methoden van houtskeletbouw.
Inzicht: De student legt uit waarom ontwerp- en uitvoeringskeuzes belangrijk zijn voor de kwaliteit en duurzaamheid van houtskeletbouw.
Vaardigheid: De student presenteert in tweetallen een korte samenvatting van het toegewezen onderdeel en licht dit mondeling toe met een presentatie.
Toepassing: De student past de opgedane kennis toe bij het onderbouwen van keuzes in het project Woonboot.
WERKVORM
Bestudeer de slides die bij jullie groepje horen
Vat in eigen woorden samen wat de belangrijkste informatie is.
Bereid een korte uitleg voor (max. 5 minuten).
Presenteer je voorbereiding adhv de presentatie
Ieder persoon dient aan het woord te komen.
groep 1 : intro + 1.0 geschiedenis + 2.0 Methoden van Houtskeletbouw
groep 2: 3.0 Kenmerken van Houtskeletbouw
groep 3: 4.0 Voorbereiding
groep 4: 5.0 Detaillering Houtskeletbouw
+/- 20 min
ieder groep +/- 5 min
Intro
Houtskeletbouw (HSB) wint weer aan populariteit in Nederland. Het biedt comfort door snelle verwarming en combineert goed met baksteen voor duurzaamheid. Hoewel vroeger minder geliefd door brandgevaar en bouwtijd, maken houten constructies een comeback door hun voordelen en mengvormen met baksteen.
1.0 Geschiedenis
Houtskeletbouw is een eeuwenoude bouwmethode die steeds verfijnder werd. Het was een snelle en goedkope manier van bouwen met makkelijk verkrijgbare materialen. Vooral armere mensen gebruikten het, met houten structuren en gevelbekleding.
Houten gevels in Amsterdam en de Zaanstreek zijn voorbeelden van deze bouwstijl, zie afbeelding.
Houtskeletbouw in de middeleeuwen
1.0 Geschiedenis
Door brandgevaar en houttekort werd het minder populair.
In Duitsland is vakwerkbouw, een variant met leem of klei tussen houten frames, nog steeds geliefd.
Vakwerkhuizen in Duitsland
2.0 Methoden van Houtskeletbouw
Er zijn twee methoden binnen HSB,
de platformmethode
de balloonmethode
elk met unieke eigenschappen.
2.1 Platformmethode
De platformmethode bouwt per verdieping.
Vloerbalken vormen het platform voor de volgende verdieping.
Buitenwanden worden door vloeren onderbroken.
2.2 Balloonmethode
Bij de balloonmethode lopen stijlen door tot boven de verdieping, waardoor de buitenwanden doorlopen.
De vloer ligt tussen de stijlen maar onderbreekt de buitenwanden niet.
Buitenwanden zijn meestal even hoog als het gebouw zelf.
3.0 Kenmerken van Houtskeletbouw
Snelle en milieuvriendelijke bouw: Houtskeletbouw is snel en droog, met weinig vochtgebruik en milieuvriendelijk door FSC-gecertificeerd hout.
Constructief sterk: Geschikt voor laagbouw tot vijf verdiepingen, voldoet aan sterkte- en stabiliteitseisen.
Laag gewicht: Lichte bouwdelen maken lichte funderingen mogelijk.
Brandveiligheid: Hout is brandbaar. Brandwerende bekleding en verf zijn nodig voor veiligheid.
Geluidsisolatie: Zorgvuldige uitvoering is nodig voor goede isolatie volgens de regelgeving
Vochtbescherming: Dampremmende folie voorkomt condensatie in constructiedelen.
3.1 Kenmerken van Houtskeletbouw
Bij de uitvoering op de bouwplaats ga je als volgt te werk:
fundering plaatsen
wanden plaatsen
verdiepingsvloeren plaatsen
dak plaatsen en kozijnen afhangen
binnenafbouw en installatiewerk
3.2 Kenmerken van Houtskeletbouw
werkvoorbereiding intensiever + de bouwtijd is veel korter = een hoog oplevertempo
Gebruik gangbare houtmaten om onnodige zaagkosten te vermijden.
Vermijd kostbare ontwerpen met verschillende overspanningsrichtingen.
Gebruik geïsoleerde systeemvloeren voor beganegrondvloer
Houd rekening met 10-15 mm krimp bij houten vloerdetaillering.
4.0 Voorbereiding
een schematische opbouw van een houten skelet:
Zwaarte van stijlen van de onderbouw: 45 mm × 120 mm of 45 mm × 145 mm.
De hart-op-hart afstand tussen de balken is 600 mm.
De verdiepingsstijlen zijn 45 mm × 95 mm, zwaar genoeg om de constructie op te vangen bij een hart op hart afstand van 600 mm.
Een vloer over drie steunpunten mag in totaal maximaal 8700 mm overspannen. Een vloer op twee steunpunten mag maximaal 3900 mm overspannen.
Pas de afmetingen van de dakconstructie aan op de standaardmaten van de isolatieplaten.
4.0 Voorbereiding
Ontwerp technische installaties zodanig dat ze passen binnen het open houten skelet. Dit minimaliseert sparingen en voorkomt verzwakkingen.
Prefab constructie van wanden met kozijnen is mogelijk in de timmerwerkplaats. Gevelbekleding kan vooraf worden aangebracht, maar aansluitingen bij verdiepingsvloeren moeten ter plekke worden gemaakt voor een goede afwerking.
Houd wanden open aan één kant om problemen tijdens transport en montage te vermijden. Gesloten wandelementen zijn kwetsbaarder en moeilijker te verbinden.
5.0 Detaillering Houtskeletbouw
Houtskeletbouw verbindt houten elementen, met focus op detaillering voor goede geluids- en thermische isolatie.
Bij de detaillering van houtskeletbouw moet je aandacht besteden aan:
aansluiting beganegrondvloer - opgaande wanden
wandenopbouw
hoekoplossingen
kozijnaansluitingen
aansluitingen verdiepingsvloeren
gevelbekleding
5.1 Aansluiting Beganegrondvloer - Opgaande Wanden
De beganegrondvloer is vaak een geïsoleerde systeemvloer. Bij houtskeletbouw moet de houten buitengevelbekleding minimaal 200 mm boven de grond starten. Dit voorkomt vervuiling en vochtproblemen en maakt ventilatie van de spouw mogelijk.
5.2 Wandenopbouw
Voor het bouwen van een skelet gebruik je Europees en Noord-Amerikaans vurenhout. Voor wanden gebruik je stijlen en regels van 96 mm hoog. Bij zwaarder belaste wanden of extra eisen voor isolatie en brandwerendheid, kies je voor 120 mm, 140 mm of 145 mm. De spouwmuur moet breed genoeg zijn voor isolatie en ventilatie. Achter gipskartonplaten van buitenwanden plaats je een dampremmende folie.
5.3 Hoekoplossingen
Bij het maken van een hoekaansluiting bij houten wanden is het belangrijk om vochtinfiltratie te voorkomen. Plaats de stijlen zodanig dat ze een sterke verbinding mogelijk maken en zorg voor voldoende ruimte om de kopse kanten goed te behandelen. Dit voorkomt dat vocht wordt opgezogen en zorgt voor een stevige bevestiging van de binnenbekleding.
5.4 Kozijnaansluitingen
Buitenkozijnen bevestig je met een montageregel luchtdicht tegen de triplexbeplating. Om de bovendorpel van het kozijn te ontlasten, plaats je in het houten skelet extra balken om een lateiconstructie te maken.
5.5 Verdiepingsvloeraansluitingen
Houten vloeren zijn dikker dan bijvoorbeeld betonvloeren. Die dikte is nodig om ze meer stabiliteit, stijfheid en geluidsdichtheid te geven. Een steenachtige vloer is ± 210 mm hoog, vloeren in houtskeletbouw hebben een hoogte van 240 - 340 mm. Bij houtskeletbouw is de minimale vereiste afstand tussen de bovenkant van de ene vloer en de bovenkant van de vloer die een verdieping erboven ligt, 2900 mm.
5.5 Verdiepingsvloeraansluitingen
Aan de buitenkant werk je de houten buitenwanden af met houten delen of met een baksteengevel. Bij de detaillering van de aansluiting tussen wand en vloer moet je er rekening mee houden dat het vloerhout per bouwlaag 5 - 10 mm krimpt.
5.6 Gevelbekleding
Je kunt de buitenwand van een houtskeletbouwwoning op verschillende manieren afwerken. In Nederland is die afwerking vaak een traditionele, gemetselde buitenmuur.
Er zijn verschillende mogelijkheden voor een bekleding met een houten buitengevel. Je brengt een houten buitenbekleding op (spijker)regels aan. Zo houd je een tussenruimte voor ventilatie om vocht af te voeren en het hout aan de achterkant op te laten drogen bij condensvorming aan de binnenkant, bij neerslag aan de buitenkant en bij optrekkend vocht vanuit de bodem.
Evalueren 'Meten is weten'
Evalueren 'Meten is weten'
beantwoord de volgende vragen voor jezelf
begrijp ik de lesstof van vandaag?
heb ik de leerdoelen kunnen behalen?
Ja! Helemaal duidelijk 🔥
Hmm, ik snap het deels 🤔
Nee, ik ven nog in de war 😅
Ik ben afgehaakt, help! 🆘