Herhalingsles H1



Herhaling H1: Wereldhandel in beweging

1 / 53
next
Slide 1: Slide
New lesson editorAardrijkskundeMiddelbare schoolhavoLeerjaar 3

This lesson contains 53 slides, with text slides.

time-iconLesson duration is: 45 min
Report this lesson

Items in this lesson



Herhaling H1: Wereldhandel in beweging

Vandaag

  • Herhalen paragraaf 1.1, 1.2 & 1.3

  • Oefenen

  • Pauze

  • Herhalen paragraaf 1.4 & 1.5

  • Kahoot

  • Klaar!

H1: Wereldhandel in beweging

5 paragrafen:

- 1.1: Kantelt het economisch wereldbeeld?

- 1.2: Wereldhandel: van kolonialisme tot nu

- 1.3: Verschillen tussen rollen in de wereldhandel

- 1.4: Rol van Europa in de wereldhandel

- 1.5: Rol van Nederland in de wereldhandel

In sneltreinvaart door de verschillende paragrafen heen...!

Tips voor het leren

- Leer de begrippen goed! 

- Check aan het einde bij elke paragraaf of je de leerdoelen begrijpt 

Paragraaf 1.1

Kantelt het economisch wereldbeeld?




--> basisboekbundel?

1.1: Kantelt het economisch wereldbeeld?

Paragraaf 1.1

Kantelt het economisch wereldbeeld?


Vroeger een duidelijke scheiding van wereldmachten:

Centrum ("rijke landen"): Europa, VS, Japan

Periferie ("arme landen"): China, India, Brazilië, Zuid-Afrika

Terugblik vorige week

Wat hebben we geleerd?


3 typen landen:

  • Centrum

  • Semi-periferie

  • Periferie


Wat waren de kenmerken van ieder land?

Handelspatronen verschuiven

Veel grote bedrijven breiden hun activiteiten uit naar gebieden over de grens, op zoek naar de beste manier om geld te verdienen.


Oorzaken?



Handelspatronen verschuiven

Oorzaken van wereldwijde handel?


  1. Het vervoer gaat steeds sneller en goedkoper

  2. Door de ontwikkelingen in de ICT

  3. Handelsbelemmeringen zijn opgeheven waardoor vrijhandel is ontstaan




Globalisering

Het proces dat veel gebieden in de wereld steeds meer met elkaar verbonden raken.


Veel handel, contact en samenwerking tussen landen




De invloed van grote bedrijven


Door het vestigen van MNO's zijn perifere landen rijker geworden.


Waarom zijn westerse bedrijven zoals Apple zich gaan vestigen in armere landen?



MNO = multinationale ondernemingen

De invloed van grote bedrijven

Waarom werken dit soort bedrijven internationaal?

  • Via het internet kunnen zij makkelijk nieuwe klanten werven: meer mensen die jouw spullen kunnen kopen.

  • Als je spullen laat maken in lage-inkomenslanden, kost het product dat je wilt verkopen veel minder.


Belangrijke landen zijn:

Indonesië, India, Bangladesh, Vietnam, China

Dit zijn semi-perifere landen: lagere inkomens, veel industrie




MNO = multinationale ondernemingen

Global shift

Vroeger waren de VS en Europa de belangrijkste productielanden.


Door globalisering is dat verschoven naar Zuid-, Zuidoost- en Oost-Azië.


We noemen de verschuiving van het economisch zwaartepunt de "Global Shift"


Wat valt je op?



Multipolaire wereldeconomie = meerdere rijke economische gebieden in de wereld

1.2 & 1.3: Kolonialisme & ontwikkeling van landen

Leerdoelen paragraaf 1.2 en 1.3


Twee typen koloniën

Vestigingskolonie

Exploitatiekolonie

Vestiging van immigranten die het land herinrichten naar het model van hun ‘moederland’


Doel: in de kolonie kunnen mensen gaan wonen van het moederland.


Landen die overheerst werden door een kolonisator die de natuurlijke hulpbronnen opeiste


Doel: de kolonie is vooral bedoeld om grondstoffen en slaven te leveren.


Exploitatiekolonie

Plantages, slavenhandel, grondstoffen zoals mijnbouw.


Weinig nieuwe steden gesticht

Vooral aan de kust.



Vestigingskolonie

Doel was land "veranderen" naar jouw eigen land. Sturen van mensen om daar te wonen.


Bijvoorbeeld oosten van Amerika, dat door Nederland en daarna de Britten werd omgevormd tot "nieuw Amsterdam" en "New York" (York is een stad in Engeland)

Onafhankelijkheid (na 1945)

  • Na 1945 bijna alle landen onafhankelijk.

  • Voormalige moederlanden hebben nog steeds invloed


  • Invloed uitoefenen op een land gaat nu op andere manieren. Zoals...?


Onafhankelijkheid

  • Invloed uitoefenen op een land gaat nu op andere manieren. Zoals...?


Bedrijven, mode, TV-programma's.



3 fases van globalisering

  1. Kolonialisme

1500-1950


Handelskolonialisme:

landen gebruiken

om spullen te halen

(grondstoffen, gewassen)

  1. Dekolonialisatie

1950-1990


Ruzie tussen Amerika en Rusland: communisme en kapitalisme

  1. Vrijhandel

1990 tot nu


Minder ruzie, meer handel en vredesakkoorden

Ontwikkeling van voormalige kolonies

  • Er is iets opvallends:


  1. Voormalige exploitatiekoloniën zijn na 50 jaar nog steeds arm

  2. Voormalig vestigingskoloniën zijn na 50 jaar een stuk verder ontwikkeld


Hoe komt dit?

Ontwikkeling

De wereldhandel wordt beïnvloed door het verleden.


Voormalige exploitatiekoloniën leveren nog steeds vooral grondstoffen: die leveren weinig op.



1 euro per kilo

120 euro per broek

Handel

Andere oorzaken van ontwikkeling

  1. Onderwijsniveau

  2. Mensenrechten

    1. Gelijke kansen, of discriminatie?

  3. Politiek systeem

    1. Dictatuur of democratie?


Veel onrust in een land? Dan minder bedrijven die zich daar vestigen

Ongelijke verdeling van inkomen

De welvaart is niet in alle landen even goed verdeeld.


Als de sociale ongelijkheid groot is, dan profiteren maar weinig mensen van de groeiende welvaart.


Wat is welvaart?

Ongelijke verdeling van inkomen

De welvaart is niet in alle landen even goed verdeeld.


Als de sociale ongelijkheid groot is, dan profiteren maar weinig mensen van de groeiende welvaart.


Wat is welvaart?

In hoeverre mensen aan hun basisbehoeften kunnen voorzien

Inkomensverdeling

De sociale ongelijkheid kan worden aangegeven met een getal tussen 0 en 1. Dat getal noemen we de:

Gini-coëfficiënt


Hoe dichter bij het getal 0, hoe:

kleiner de sociale ongelijkheid.


Bijvoorbeeld: Brazilië

De armste 20% heeft 3% van het totale inkomen = 3 pepernoten


De rijkste 20% heeft 68% van het totale inkomen = 68 pepernoten


De 60% middeninkomens hebben samen 29% = 29 pepernoten


Hoe kan dit eerlijker?

Leerdoelen paragraaf 1.2 en 1.3


Aan de slag

Nu even aan de slag.



  • Stel vragen!

Pauze


5

minute

00

second


Learning objective

1.4: Rol van Europa in de wereldhandel

Europese Unie

In 1951 start o.a. NL de samenwerking in Europa met de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal


  • Vanaf 1992: Europese Unie

  • 26 lidstaten

Europese Unie

Doel: meer samenwerken op politiek en economisch gebied

"Samen sta je sterker dan alleen" -> "Nooit meer oorlog"


Gevolg:

  • Open grenzen

  • Zelfde munteenheid

  • Ondersteunen van landen met elkaars geld

Europese Unie

Wat zijn voordelen van de Europese Unie?


  • Veel handel

  • Enorme stijging welvaartsniveau

  • Makkelijk kennis uitwisselen

  • Makkelijker producten verkopen buiten NL

Wat zijn nadelen van de Europese Unie?


  • Traag: met 26 landen afspraken maken!

  • Inwoners moeten zich aan regels houden waar ze het niet altijd mee eens zijn

  • Strenge regels voor financiën

Europese Unie

Wat zijn nadelen van de Europese Unie?


  • Traag: met 26 landen afspraken maken!

  • Inwoners moeten zich aan regels houden waar ze het niet altijd mee eens zijn -> geen uitzondering mogelijk!

  • Strenge regels voor financiën

Verschillen in Europa

Vooral oude industriegebieden met veel zware industrie (ijzer en staal, scheepsbouw) of met veel arbeidsintensieve bedrijven (textiel, kleding, schoenen)

Economische krimp

Na 1990 komen veel industrieën in de problemen:

  • Oude industriegebieden met veel zware industrie

  • Arbeidsintensieve bedrijven


Arbeidsintensief = werk dat veel mensenhanden vereist




Arbeidsintensief?

Economische krimp

Wat waren hiervan de oorzaken?

  • Concurrentie uit lagelonenlanden

  • Alternatieve grondstoffen


Wat waren de gevolgen?

Mijnen, hoogovens en staalfabrieken sloten waardoor de werkloosheid steeg.

Toekomst van de Europese handel

Verschillende landen werken samen om de handel makkelijker te maken


Uitdagingen

Duurzaamheid, handelsconflicten, politieke spanningen en technologische ontwikkelingen. Meer nadruk op beschermen van Europese bedrijven






Leerdoelen paragraaf 1.4

Hoofdvraag:

Welke rol heeft de EU wereldwijd?


Leerdoelen:

  • Je weet welke positie Europa inneemt binnen de huidige wereldhandel en welke rol de EU daarbij speelt.

  • Je begrijpt welke gevolgen er in Europa zijn van de bewegingen in de wereldhandel.

  • Je kunt beschrijven met welke economische veranderingen in de wereldhandel Europa rekening moet houden.


Paragraf 1.5: De rol van NL in de wereldeconomie

Slide tekst

Globaliseringsindex

Waarom staat Nederland hoog op deze lijst?

  1. Is een klein land

  2. gericht op het buitenland (handel)

  3. Rotterdamse haven en Schiphol luchthaven

  4. Maakindustrie ( Eindhoven Brainport)

Brainport Eindhoven

Welke multinationals vind je in brainport Eindhoven?

  • ASML (grootste producent van chipmachines ter wereld, 95% wordt geëxporteerd)

  • DAF

  • Philips

Brainport Eindhoven

Gunstige vestigingsfactoren door: 

1. aanwezigheid van bedrijven die elkaar aanvullen en ondersteunen

2.goed opgeleide beroepsbevolking

3. nabijheid van afzetmarkten

Nederland op weg naar 2030

Hoe doet Nederland het in vergelijking met andere landen?

  1. Hoge welvaart

  2. Laag Gini- coëfficiënt

  3. Besteedbaar inkomen stijgt

  4. Werkloosheid is laag

Toch relatieve armoede

Regionaal veel verschillen in Nederland

Sommige regio's zijn arm - anderen een stuk rijker


Relatieve armoede = vergeleken gemiddeld kan je minder deelnemen aan de samenleving

Kahoot

Succes met leren!

  • Alle slides op magister (ELO)

  • Vragen? Mail mij dan!

  • Let goed op de begrippen en de leerdoelen

Herhalingsles H1