Motoriek bij kinderen van 0-4 jaar
Door Yanna Elemans, Myla Braam, Yentl Hoksbergen, Amanda Stroomer en Alina Aivazyan
Motoriek bij kinderen van 0-4 jaar
Door Yanna Elemans, Myla Braam, Yentl Hoksbergen, Amanda Stroomer en Alina Aivazyan
Inhoud
Wat is motoriek? Verschil grove en fijne motoriek
Motoriek 0-3 maanden
Motoriek 3 maanden - 1,5 jaar
Motoriek 1,5 jaar - 4 jaar
Stimuleren motorische ontwikkeling
Bij wie kan je terecht voor welke vragen?
Welke leeftijd heeft uw kind?
0-1 jaar
1-2 jaar
2-3 jaar
3-4 jaar
Waar denk je aan bij motoriek (van kinderen)?
Wat is motoriek?
Vermogen om het lichaam te bewegen
Samenspel bewegingsapparaat en zenuwstelsel
Grove motoriek: grote bewegingen
Fijne motoriek: kleine bewegingen
(Hafkamp-de Groen et al., z.d.)
Prawny (2015)
Motoriek 0 - 3 maanden
(kinderneurologie.eu, z.d.)
(Nederlands Centrum Jeugdsgezondheid, 2019)
(Nederlands Jeugdinstituut, z.d.)
Veel verschillen
• Zijwaarste bewegingen hoofd en romp
• Startles + general movements
• Stabiele hoofdbalans
Reflexen
• Moro-reactie
• De grijpreflex
• Zuigreflex
• Schrikreflex
Motoriek 3 maanden - 1,5 jaar
12–18 maanden
• Los staan, eerste stapjes, zelfstandig lopen, klimmen & klauteren
Fijne motoriek
• Pincetgreep
• Wijzen
• Stapelen
• Lepel gebruiken
4–6 maanden
• Hoofd stabieler, steunen op armen, gericht reiken & grijpen en rollen
6–9 maanden
• Zelfstandig zitten ontwikkelt, rollen/verplaatsen, tijgeren/kruipen en voorwerpen overpakken
9–12 maanden
• Zitten, kruipen/tijgeren, optrekken, staan met steun en langs meubels lopen
(GroeiGids, z.d.)
Motorische ontwikkeling 1,5 - 4 jaar
Grove motoriek: grotere bewegingen
Fijne motoriek: subtielere lichaamsbewegingen
Individuele verschillen
Snelle ontwikkeling
Jongens/meisjes
Dynamische systeemtheorie: ontwikkelingspsychologe Esther Thelen
(Feldman, 2020)
De motorische ontwikkeling van 0-4 jaar
Zet de antwoorden op de juiste volgorde van de ontwikkeling. Op plaats 1 zet je dus de eerste beweging die een baby leert maken en op plaats 4 de beweging die een kind op 4 jarige leeftijd kan maken. Dit is globaal genomen, voor ieder kind is het anders.
Stimuleren motorische ontwikkeling
• Ruimte om te ontwikkelen
• Buik liggen
• Spelen
• 180 minuten activiteit
• Blote voeten
• Uitdagen/niet overnemen
(World Health Organization [WHO], 2019)
Spel
• Stimulerende activiteiten
• Leuk blijven
• Uitdagen en nieuwe dingen proberen
• Stimulerende activiteiten
• 180 minuten beweging, 60 minuten intensief
Bij wie kan ik terecht voor welke vragen over motorische ontwikkeling?
Jeugdverpleegkundige / consultatiebureau = Vragen over de algemene ontwikkeling: “Ontwikkelt mijn kind zich passend voor de leeftijd?” of “Mijn kind rolt, zit of loopt nog niet.”
Huisarts = Als ouders zich zorgen maken over de motorische ontwikkeling of wanneer er daarnaast lichamelijke klachten zijn. De huisarts kan zo nodig verwijzen.
Fysiotherapeut = Bij problemen met bewegen, zoals moeite met rollen, zitten, lopen, rennen, springen, balans of veel vallen.
Ergotherapeut = Bij problemen met de fijne motoriek en dagelijkse handelingen, zoals pakken, bouwen, eten, aankleden of spelen.
(NCJ, z.d.)
Deze vraag wil ik jullie graag nog stellen
Ik weet nu voldoende over motorische ontwikkeling van mijn kind.
Bronnenlijst
Feldman, R. S. (2020). Ontwikkelingspsychologie (8e editie; D. van der Loon, L. Voets, & G. van der Wielen, bew.; V. Walsmit, G. Bouman, T. Zuiderbaan, & M. Kerkhof, vert.). Pearson Benelux.
GroeiGids. (z.d.). Leren bewegen tussen 4 en 12 maanden. GroeiGids. Geraadpleegd op 9 september 2026, van https://www.groeigids.nl/baby/leren-bewegen-tussen-4-en-12-maanden/6236
Hafkamp-de Groen, E., Van den Bos, L., & Raat, H. (2013). Motorische ontwikkeling. TNO. Geraadpleegd op 9 september 2026, van https://publications.tno.nl/publication/34618526/g0ITEo/kist-2013-programmeringstudie2012.pdf
Kinderneurologie.eu. (z.d.). Normale ontwikkeling 0–12 maanden. Kinderneurologie.eu. Geraadpleegd op 6 september 2026, van https://www.kinderneurologie.eu/home/onderwijsplein/dd-lijst/ontwikkeling/normale-ontwikkeling-0-12-maanden
Nederlands Centrum Jeugdgezondheid. (2019, 1 november). JGZ-richtlijn motorische ontwikkeling. JGZ-richtlijnen. Geraadpleegd op 3 september 2026, van https://www.jgzrichtlijnen.nl/richtlijn/jgz-richtlijn-motorische-ontwikkeling/
Nederlands Centrum Jeugdgezondheid. (z.d.). Van Wiechenkenmerken. Nederlands Centrum Jeugdgezondheid. Geraadpleegd op 9 september 2026, van https://www.ncj.nl/onderwerp/van-wiechenonderzoek/van-wiechen-kenmerken/
Nederlands Jeugdinstituut. (z.d.). Baby: Motorische ontwikkeling: Bewegen. Nederlands Jeugdinstituut. Geraadpleegd op 3 september 2026, van https://www.nji.nl/kennis/ontwikkeling/baby-motorische-ontwikkeling-bewegen
SLO. (2022, 20 juni). Lexicon: Motorische ontwikkelingen. SLO. Geraadpleegd op 9 september 2026, van https://www.slo.nl/thema/meer/jonge-kind/lexicon/motorische/
World Health Organization. (2019). Guidelines on physical activity, sedentary behaviour and sleep for children under 5 years of age. World Health Organization. Geraadpleegd op 9 september 2026, van https://www.who.int/publications/i/item/9789241550536