Ontleden - Lijdend voorwerp

• Nederlands
• Middelbare school
• mavo, havo, vwo
• Leerjaar 1

Welkom

Ontleden

Lijdend voorwerp

Nederlands

Vandaag een keuzeles:

Je werkt zelfstandig

Zet muziek op als je dat fijn vindt

Maandag moet het af!

Lesprogramma

Stil lezen

Stappenplan maken

Uitleg lijdend voorwerp

Oefenen

Check

Huiswerk

Leerdoelen

Aan het eind van deze les...

• weet je wat het lijdend voorwerp is.

• kun je herkennen en uitleggen wat het lijdend voorwerp in de zin is.

• kun je de vijf stappen voor het ontleden van zinnen bedenken en volgen. 

• kun je zelfstandig een zin ontleden waarbij je aangeeft wat de zinsdelen zijn en de PV, het OW, het WG en het LV benoemd. 

Schema maken

1. Wacht nog héél even met je laptop pakken:
   
2. Jullie gaan straks in tweetallen aan de slag.
   
3. Je opent een Word-document (allebei)
   
4. Jullie gaan een schema of stappenplan maken om zinnen te ontleden. Denk samen na.
   
5. Kijk naar de tips hiernaast:
   
6. Klaar? Roep mij. Dan ga kom ik kijken.
   
7. 10 minuten

Tips:

1. Er zijn tot nu toe 4 stappen
2. Welke vragen moet je stellen om de zinsdelen te kunnen benoemen?

Uitleg

We beginnen met een oefenzin

Neem deel aan de Lessonup

Ontleed de volgende zin
De leerlingen van klas 1E hebben van meneer Klok een groot compliment gekregen.
(kopieer de zin, zet een / tussen de zinsdeelstrepen en benoem daaronder de pv, het wg, het ow en het lv)

Zinsdelen

• Alle zinnen bevatten een persoonsvorm, een (werkwoordelijk) gezegde en een onderwerp.

• Veel zinnen hebben ook een lijdend voorwerp. Met het lijdend voorwerp gebeurt iets, het 'ondergaat' wat in het gezegde staat.

Lijdend voorwerp

• Lijdend voorwerp (LV) komt voor in zinnen waarin iets/iemand iets 'overkomt' dus als het ware 'lijdt'. 

• Je vint het LV door de volgende vraag te stellen:

Wat/wie + PV + OW + andere werkwoorden?

Het antwoord op die vraag is het LV.

• Niet elke zin heeft een lijdend voorwerp.
• Een lijdend voorwerp begint nooit met een voorzetsel.

Dominic geeft een mooi cadeau aan Frédériqé.&nbsp;<div><br></div><div>De handeling is geven. Er wordt dus iets gegeven, namelijk een mooi cadeau. Dat mooie cadeau is dus het voorwerp (iets) dat de handeling ondergaat; dat pakje wordt weggegven.</div><div><br></div><div>PV = geeft</div><div>OW = Dominic (Wie geeft?)</div><div>WG = geeft (enige werkwoord)</div><div>LV = Wie/<span style="font-weight: bold">wat </span>geeft Dominic? <span style="font-weight: bold; color: rgb(244, 130, 33)">een mooi cadeau</span></div><div><br></div>

LIJDEND VOORWERP

Jemai| graaft | een kuil.

Wat graaft Jemai? Jemaigraaft een kuil.

lijdend voorwerp = een kuil

voorbeeld 1

ow

wwgez

LIJDEND VOORWERP

Een speler | roept | de grensrechter.

Wie roept een speler? De speler roept de grensrechter.

lijdend voorwerp = de grensrechter

voorbeeld 2

ow

wwgez

LIJDEND VOORWERP

Thijmen| vertelt | een verhaal.

Wat vertelt Thijmen? Thijmen vertelt een verhaal.

lijdend voorwerp = een verhaal

voorbeeld 3

ow

wwgez

Met wie of wat gebeurt iets in de zin?
Schrijf het lijdend voorwerp op.

Bruno drinkt een glas water.

Met wie of wat gebeurt iets in de zin?
Schrijf het lijdend voorwerp op.

Mats roept zijn vader.

Met wie of wat gebeurt iets in de zin?
Schrijf het lijdend voorwerp op.

Zij heeft haar fiets uit de schuur gepakt.

GAAT HET GOED?

Lukt het je om het

lijdend voorwerp van de zin steeds te vinden?

Voor de zekerheid nog een voorbeeld.

LIJDEND VOORWERP

Martijn | hangt | zijn jas | aan de kapstok.

Wat hangt Martijn? Martijn hangt zijn jas.

lijdend voorwerp = zijn jas

voorbeeld 4

ow

wwgez

Met wie of wat gebeurt iets in de zin?
Schrijf het lijdend voorwerp op.

Fred doet peper op zijn gebakken ei.

Met wie of wat gebeurt iets in de zin?
Schrijf het lijdend voorwerp op.

Op het feest hebben we gebak gegeten.

Met wie of wat gebeurt iets in de zin?
Schrijf het lijdend voorwerp op.

Dagmar heeft de regenjas aan de kapstok gehangen.

Stappenplan

1. Onderstreep de persoonsvorm.
   
   
2. Verdeel de zin in zinsdelen.
   
   
3. Selecteer het onderwerp (o), 
4. Het gezegde (wg) 
5. Het lijdend voorwerp (lv)

Ik / <span style="text-decoration-line: underline">heb </span>/ een auto / gekregen / van mijn ouders.&nbsp;<div><br></div><div>OW = Ik</div><div>WG = heb gekregen</div><div>LV = een auto</div>

Ontleed de volgende zin
De musea medewerkers kregen een mooi kerstpakket van de baas.

Ontleed de volgende zin
De kinderen hebben hun tekening aan de juf van groep 4 getoond.

Ontleed de volgende zin
De oude mensen zouden een hoop lawaai in het bejaardentehuis hebben gemaakt.

Ontleed de volgende zin
Ik heb mijn vrouw beloofd het huis op te ruimen.

Ontleed de volgende zin
De aanvoerder van het voetbalteam moet zijn vaantje geven aan de aanvoerder van de tegenstander.

Schrijf 2 dingen op die je deze les hebt geleerd

Stel 1 vraag over iets dat je deze les nog niet zo goed hebt begrepen

Huiswerk voor woensdag

Alle opdrachten van grammatica H4 lijdend voorwerp