Les 3 KNO (DA1V)

• Anatomie Fysiologie Pathologie
• MBO
• Studiejaar 2

Anatomie, Fysiologie en Pathologie

Periode 3

BBL DA1V

Lesindeling

1. Welkom + Osiris
2. Theorie KNO
3. Herhalen KNO vorige les
4. Herhalen OOG vorige les

Lesdoelen

Aan het eind van de les kan je:

De pathologie van KNO uitleggen en toepassen. 

Literatuur

Medische terminologie, anatomie en fysiologie hoofdstuk 14

Medische Kennis, hoofdstuk 12

Inleiding Medische Kennis hoofdstuk 8

Geneesmiddelenkennis voor doktersassistenten, hoofdstuk 5 & 9.2

Anatomie oor

Buitenoor: auris externa  voor het opvangen van prikkels

Oorschelp: concha auriculae

Uitwendige gehoorgang  loopt tot aan het trommelvlies

Trommelvlies: membrana tympani

Middenoor: auris media  geeft prikkels door aan het middenoor, verbindt het buitenoor met het middenoor. In het middenoor liggen de gehoorbeentjes: hamer, aambeeld, stijgbeugel. Deze zijn verantwoordelijk voor het doorgeven va prikkels uit het buitenoor aan het binnenoor. Het zijn ook versterker van signalen voordat het signaal het binnen oor bereikt  gehoor!

Binnenoor: auris interna  verschillen de holten die worden omgeven door een vlies  vliezig labyrint. Hierin ook slakkenhuis. Wanneer geluid daar komt wordt de vloeistof in dat labyrint geactiveerd. Deze zetten trillingen weer om d.m.v. haarcellen in electrische signalen

Buis van eustachius: verbinding oor naar keelholte  oorontsteking/verkoudheid

KNO

Het gehoor

Geluid bestaat uit trillingen in de lucht die opgevangen worden door de oren

Mechanosensoren zetten de prikkels om in elektrische signalen naar de hersenen.

Evenwicht

Het evenwicht

Het evenwichtsorgaan vind je in het binnenoor

Opgebouwd uit het voorhof (vestibulum) en drie halcirkelvormige kanalen (volgende dia)

Functie voorhof: houdingsevenwicht bewaren.

Bij plotseling verticale (lift) of horizontale (auto) vertraging worden gehoorsteentjes verplaatst --> doorverandering van zwaartekracht

Functie halfcirkelvormige kanalen: waarnemen van rotaties van het hoofd – li/re, boven/beneden, oor naar li/re schouder en terug

Anatomie keel en neus

Pathologie oor

• Doofheid, lawaaidoofheid, slecht horen
• Tinnitus
• Trommelvliesbuisjes
• Duizeligheid

Presbyacusis 

Ouderdomsslechthorendheid | Presbyacusis | Perceptieslechthorendheid

Bij perceptieslechthorendheid zit de afwijking zit in het tweede deel van het oor, elektrische prikkels worden niet goed doorgegeven. 90% van de gevallen komt door ouderdom = ouderdomsslechthorendheid= Presbyacusis.

Geleidelijk toenemend gehoorverlies door degeneratie van trilhaartjes = vanaf 50 jaar (harde geluiden worden onaangenaam, gehoortoestel).

Ouderdomsslechthorendheid valt onder waarnemings- of perceptieslechthorendheid. Bij deze vorm van slechthorendheid worden de elektrische prikkels in het tweede deel van het oor niet goed overgebracht. Geluid wordt hierbij zachter of juist luider, vervormd en soms met bijgeluiden gehoord. Ouderen kunnen dan moeilijker details in het geluid onderscheiden en spraak minder goed verstaan wanneer er andere geluiden in de omgeving zijn.

Bij een geleidingsslechthorendheid zit het probleem in het eerste deel van het oor (tot het middenoor met de gehoorbeentjes). Bij deze vorm van slechthorendheid wordt het geluid dan vooral zachter waargenomen. Het verstaan van spraak is dan lastiger, omdat dit vaak te zacht klinkt om goed te kunnen verstaan.

Lawaaidoofheid

Lawaaidoofheid = te voorkomen = bijv. Concerten, harde muziek vermijden 

-Hoge tonen

-Gesprekken volgen

-Oorsuizen

Tinnitus

Gehoorschade ontstaat doordat de trilharen in het binnenoor beschadigd raken. Dit kan het gevolg zijn van het ouder worden, dat is natuurlijke slijtage. Maar trilharen beschadigen ook door te veel blootstelling aan harde geluiden. 

Tinnitus

- Gehoorschade door beschadiging van trilharen 

- Natuurlijke slijtage (ouderdom)

- Blootstelling aan harde geluiden

Binnenoor: slakkenhuis met vloeistof en haarcellen die trillingen omzetten in elektrische signalen

Landurige blootstelling aan harde geluiden, maar soms ook kortdurende blootstelling kan leiden tot beschadiging van trilhaarcellen

- Kortdurende piep na uitgaan -> 'blauwe plek'

Duizeligheid

1. Neuritis vestibularis: acute ontsteking evenwichtsorgaan
   - Oorzaak onduidelijk
   - Diabetes, hypertensie
   - Bedrust 
2. Benigne Paroxismale Positieduizeligheid (BPPD):
   - Aanvallen draaiduizeligheid
3. Ziekte van Ménière: vochtophoping binnenoor
   - Draaiduizeligheid, afname gehoor, oorsuizen

1. draaiduizeligheid, misselijk, braken

- soms na virus

- evt. medicijnen voor misselijkheid

2. onschuldige aandoening

- draaiduizeligheid bij snelle bewegingen van het hoofd

- oorzaak onbekend

- gewenning door opwekking aanvallen

3. Vaak misselijkheid en braken

- bedrust houden, duurt meestal enkele uren

- frequentie varieert

- andere oorzaken uitsluiten

- spanning en stress vermijden

- aantal dagen tot één maand

Slaapapneu/ OSAS

Obstructieve Slaapapneu Syndroom (OSAS)

Onderbreking ademhaling, snurken, luchthappen, ontwaken

Kinderen: opgezette amandelen

Volwassenen: alcohol, roken, overgewicht, slaaptabletten

Terugblik vorige les:

• Neusverkoudheid
• Allergie (+ medicatie)

Oogaandoeningen (via je ingetekende afbeeldingen). 

Verkoudheid

- Virusinfectie van slijmvliezen (neus, keel, bovenste luchtwegen)

- Verspreiding via druppels

- Incubatietijd: 1 tot 3 dagen

- Duur: enkele dagen/weken

- Behandeling: symptomatisch

- Preventie: handen wassen

- Complicaties: OMA, rhinosinusitis

Kun je klachten passend bij een verkoudheid nu verklaren? (hoesten, loopneus, tranende ogen)

Druppelverspreiding via lucht, handen en voorwerpen (vooral als veel mensen bij elkaar zijn en er weinig gelucht wordt -> denk aan Coronamaatregelen)

Waarom zouden mondkapjes kunnen helpen bij verspreiding van verkoudheidsvirus?

Verschil met griep: geen (langdurige) hoge koorts, hevige malaise en pijnklachten)

Verkoudheid staat los van benauwdheid en piepen

Complicaties jonge kind: OMA (oorpijn)

Oudere kind/volwassenen: ontsteking van de holtes -> hoofdpijn

Behandelingen allergie

Voorkomen is beter dan genezen

 

1. Antihistaminica

2. Corticosteroïden

3. Mestcel-stabilisatoren

4. Desensibilisatie/ hyposensibilisatie

1. Antihistaminica blokkeren de aangrijpingsplaatsen van histamine. Eerste keuze geneesmiddel

2. Corticosteroïden, onderdrukken immuunsysteem en ontstekingsreacties

3.  Preventief ook wel mestcelstabilisatoren genoemd

4. Desensibilisatie/ immunotherapie, letterlijk betekent dit minder gevoelig maken voor

Antihistaminica:

 

cetirizine

desloratadine

levocabastine

Blokkeren de aangrijpingsplaatsen van histamine en zijn daardoor effectief  bij allergische rinitis, allergische conjunctivitis en urticaria

Eerste keus bij allergische aandoeningen

Corticosteroïden 

beclometason

fluticason

budesonide

mometason

I.v.m. ontstekingsremmende eigenschappen. Deze middelen onderdrukken de heftigheid van de allergische reactie.

lokaal (bijv puffer of neusspray) of systemisch (oraal)

Mestcel-stabilisatoren: 

cromoglicinezuur

Werken preventief bij allergische aandoeningen, omdat ze remmend werken op de afgifte van histamine bij het uiteenvallen van de mestcel. Als de allergische reactie al op gang is gekomen, heeft gebruik van deze stof geen zin

(werken na 1-3 weken)

Desensibilisatie/ hyposensibilisatie

Letterlijk betekent dat minder gevoelig maken. Als bekend is waarvoor iemand overgevoelig is, kan geprobeerd worden het lichaam langzaam te laten wennen aan deze allergische stof. 

Medicijngroep: Allergeenextracten (desensibilisatie-injectie)

Bijvoorbeeld: Pollinex

In theorie lijkt hyposensibiliseren dé oplossing voor alle allergiepatiënten. In de praktijk valt het resultaat vaak flink tegen. Uitsluitend voor inhalatieallergenen, en dan met name pollen, is het resultaat redelijk gunstig. Als injecties worden Alutard ®, Pharmalgen ®, Pollinex ® of Purethal ® gebruikt, voor oraal gebruik is er Grazax ®. Voorwaarde voor toepassing is wel dat de patiënt voor slechts enkele pollen overgevoelig is. Ook hyposensibilisatie voor bijen- of wespensteken is redelijk effectief. Een hyposensibilisatiekuur duurt meestal een aantal jaren

Oogaandoeningen

In theorie lijkt hyposensibiliseren dé oplossing voor alle allergiepatiënten. In de praktijk valt het resultaat vaak flink tegen. Uitsluitend voor inhalatieallergenen, en dan met name pollen, is het resultaat redelijk gunstig. Als injecties worden Alutard ®, Pharmalgen ®, Pollinex ® of Purethal ® gebruikt, voor oraal gebruik is er Grazax ®. Voorwaarde voor toepassing is wel dat de patiënt voor slechts enkele pollen overgevoelig is. Ook hyposensibilisatie voor bijen- of wespensteken is redelijk effectief. Een hyposensibilisatiekuur duurt meestal een aantal jaren