Werkwoorden nu gebruiken
Werkwoorden nu gebruiken
Open met herkenbare voorbeelden uit de klas: ik zeg, jij zit, wij beginnen. Zo is meteen duidelijk dat het om taalgebruik van elke dag gaat.
Leerdoel
Ik kan de werkwoorden zeggen, spellen, zitten en beginnen in de tegenwoordige tijd vervoegen en de meest gebruikte persoonsvormen herkennen en toepassen in korte, eenvoudige zinnen.
This item has no instructions
Welke werkwoordsvorm ken jij al?
Gebruik de woordwolk om voorkennis op te halen. Verwachte woorden zijn bijvoorbeeld: zeg, zegt, zit, beginnen, spel, spelt.
Tegenwoordige tijd
De tegenwoordige tijd gaat over nu
Je gebruikt een onderwerp en een werkwoord
Het werkwoord past bij: ik, jij/u, hij/zij/het, wij, jullie, zij
Voorbeeld: Ik zeg mijn naam.
Voorbeeld: Wij beginnen de les.
Houd het eenvoudig op A1-niveau: nu = tegenwoordige tijd. Nog geen uitgebreide grammaticale termen uitleggen als dat niet nodig is.
Onderwerp en persoonsvorm
Het onderwerp is wie iets doet
De persoonsvorm is het werkwoord in de zin
Voorbeeld: Ik zit hier.
Onderwerp: ik
Persoonsvorm: zit
Gebruik korte voorbeeldzinnen en wijs onderwerp en persoonsvorm aan. De focus is herkennen én later zelf gebruiken.
Stam en uitgangen
Vaak gebruik je de stam van het werkwoord
Bij ik gebruik je vaak de stam
Bij hij/zij/het komt vaak -t
Bij wij, jullie, zij gebruik je vaak het hele werkwoord
Deze les oefent met: zeggen, spellen, zitten, beginnen
Noem dat deze werkwoorden niet allemaal helemaal regelmatig zijn. Leerlingen hoeven de regel nog niet perfect te verwoorden; ze moeten de vormen vooral herkennen en toepassen.
Welke persoonsvorm past bij ik?
zegt
zeg
zeggen
zitten
Checkt de basisregel uit de eerste slides: bij ik gebruik je vaak de stam.
Vul de goede vormen in
Ik zeg mijn naam. Jij zit hier. Wij beginnen de les. Het werkwoord past bij het onderwerp.
Sluit aan bij de uitleg over tegenwoordige tijd, onderwerp en persoonsvorm.
Zeggen vervoegen
ik zeg
jij zegt / u zegt
hij zegt / zij zegt / het zegt
wij zeggen
jullie zeggen
zij zeggen
Benadruk dat de vorm bij ik niet zegg is, maar zeg. Laat leerlingen vooral de veelgebruikte vormen hardop horen.
Zeggen in zinnen
Ik zeg hallo.
Jij zegt je naam.
Hij zegt het antwoord.
Wij zeggen dank je wel.
Kies alledaagse contexten: naam zeggen, hallo zeggen, antwoord zeggen. Zo blijft de woordenschat eenvoudig.
Spellen vervoegen
ik spel
jij spelt / u spelt
hij spelt / zij spelt / het spelt
wij spellen
jullie spellen
zij spellen
Wijs op het verschil tussen spel en spellen. Dit is een nuttig woord in de NT2-klas, bijvoorbeeld bij namen en adressen.
Spellen in zinnen
Ik spel mijn naam.
Jij spelt het woord.
U spelt uw straatnaam.
Jullie spellen de letters goed.
Gebruik bekende woorden zoals naam, straatnaam, woord, letters. Dat ondersteunt zowel grammatica als functionele taal.
Welke zin is goed?
Jij zeggen je naam.
Wij zegt hallo.
Hij zegt het antwoord.
Ik zegt hallo.
De foute opties zijn veelgemaakte verwisselingen van ik/jij/hij/wij bij zeggen.
Kies het juiste werkwoord
Ik spel mijn naam. Jij zegt je naam. U spelt uw straatnaam. Jullie spellen de letters goed.
Laat leerlingen goed kijken naar ik, jij/u en jullie.
Zitten vervoegen
ik zit
jij zit / u zit
hij zit / zij zit / het zit
wij zitten
jullie zitten
zij zitten
Benadruk dat veel vormen hetzelfde klinken in het enkelvoud: zit, zit, zit. Dat helpt bij snelle herkenning in zinnen.
Zitten in zinnen
Ik zit op een stoel.
Jij zit naast mij.
Hij zit in de klas.
Wij zitten hier.
Laat eventueel ook plaatswoorden terugkomen: op, naast, in, hier. Maar houd de focus op de werkwoordsvorm.
Beginnen vervoegen
ik begin
jij begint / u begint
hij begint / zij begint / het begint
wij beginnen
jullie beginnen
zij beginnen
Leg uit dat beginnen in de zin vaak over een startmoment gaat: les, werk, pauze, dag.
Beginnen in zinnen
Ik begin om negen uur.
Jij begint nu.
De les begint straks.
Wij beginnen met lezen.
De zin met de les begint laat ook zien dat het onderwerp niet altijd een persoon is.
Welke zin is goed?
Wij zit hier.
Hij zitten in de klas.
Jij zit naast mij.
Ik zitten op een stoel.
Checkt herkenning van zit en zitten in korte zinnen.
Vul de goede vormen in
Ik zit op een stoel. De les begint straks. Wij beginnen met lezen. Hij zit in de klas.
Verbindt de werkwoorden zitten en beginnen met de voorbeeldzinnen uit de slides.
Veelgebruikte vormen
Bij ik: ik zeg, ik spel, ik zit, ik begin
Bij jij/u: jij zegt, u spelt, jij zit, u begint
Bij hij/zij/het: vaak dezelfde vorm als bij jij/u
Bij wij/jullie/zij: zeggen, spellen, zitten, beginnen
Deze slide brengt de vier werkwoorden samen. Zo zien leerlingen patronen tussen de vormen.
Herkennen in korte zinnen
Ik zeg mijn naam. → persoonsvorm: zeg
Jullie spellen het woord. → persoonsvorm: spellen
Hij zit hier. → persoonsvorm: zit
Wij beginnen nu. → persoonsvorm: beginnen
Maak duidelijk dat de persoonsvorm het werkwoord is dat past bij het onderwerp. Houd de aandacht op herkennen in eenvoudige zinnen.
Spelling goed zien
Let op: zeg maar zegt
Let op: spel maar spelt
Let op: zit blijft zit in het enkelvoud
Let op: begin maar begint
Kijk altijd goed naar het onderwerp
Hier zit de kern van de spellingaandacht. Benadruk vooral de veelvoorkomende vormen uit het leerdoel.
Wat is de persoonsvorm?
mijn naam
zeg
ik
naam
Gebruik de zin: Ik zeg mijn naam. Leerlingen kiezen de persoonsvorm.
Laatste oefening
Ik begin nu. Jij zegt je naam. Jullie spellen het woord. Hij zit hier.
Herhaalt de veelgebruikte vormen van alle vier de werkwoorden.
Wat heb jij geleerd?
Laat leerlingen kort noemen wat ze nu kunnen, bijvoorbeeld een werkwoordsvorm of een korte zin met zeg, spel, zit of begin.
Wat vond jij moeilijk?
Mogelijke antwoorden: zeggen of spellen is lastig, of het verschil tussen ik en jij/hij. Bespreek kort wat nog oefening vraagt.
Woordenlijst
tegenwoordige tijd - een vorm van het werkwoord voor nu
werkwoord - een woord dat zegt wat iemand doet
vervoegen - een werkwoord veranderen bij ik, jij, hij, wij
onderwerp - wie iets doet in de zin
persoonsvorm - het werkwoord dat bij het onderwerp past
stam - het korte basisdeel van het werkwoord
uitgang - het stukje achter de stam, zoals -t
This item has no instructions
Woordenlijst
zeggen - met woorden iets vertellen
spellen - letters van een woord zeggen
zitten - op een stoel of plek zijn
beginnen - starten
enkelvoud - één persoon of ding
meervoud - meer personen of dingen
This item has no instructions