4.6 Organismen determineren

• Biologie
• Middelbare school
• mavo
• Leerjaar 3

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon in het Zakkie 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Boek, JdW-map, etui 

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Ordening

Organismen ordenen

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   
   
2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   
   
3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   
   
4. Evaluatie:
   Afsluiting

Overzicht Periode 3

• Thema: Ordening, Stevigheid & beweging, Ecologie, Duurzaam leven
• Benodigde lesmaterialen: Boek A+B

Week 1	Week 2	Week 3	Week 4	Week 5	Week 6	Week 7	Week 8	Week 9	Week 10	Week 11
Kenmerken van bacteriën en schimmels	Kenmerken van planten en dieren. Determineren	...	...	...	...	...

Welke celkenmerken komen voor bij de cellen van een dier?

1. Celwand en celkern
2. Bladgroenkorrels, celwand en celkern
3. Celwand
4. Celkern

Welke celkenmerken komen voor bij de cellen van een plant?

1. Celwand en bladgroenkorrels
2. Celwand, celkern en bladgroenkorrels
3. Celkern en bladgroenkorrels
4. Celwand en celkern

Zijn bacteriën ééncellige of meercellige organismen?

1. Eencellig
2. Meercellig
3. Eencellig en meercellig komen beide voor

Bacteriën planten zich voort door deling. Pak je rekenmachine en voer de volgende opdracht uit.
Een bacteriesoort deelt zich iedere 15 minuten.
Hoeveel bacteriën heb je na 2 uur uit 1 bacterie?

Bacteriën en schimmels breken dode resten van organismen af, hierbij ontstaan voedingsstoffen voor planten.
Hoe noemen we bacteriën en schimmels daarom ook wel?

1. Reducenten
2. Consumenten
3. Producenten

           Leerdoelen

• Je kunt een determineertabel van organismen gebruiken.

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.   

Planten

Wieren/algen

Sporenplanten

Zaadplanten

Geen

wortels, stengels en bladeren

Deling of sporen

Wortels

Stengels

Bladeren

Sporen

Wortels

Stengels

Bladeren

Bloemen

Zaden

Vaatplanten

Mossen

Stengels

Bladeren

Sporen

Dieren ordenen

We kijken dan naar:

• Of een dier een skelet heeft.
  

En zo ja, inwendig of uitwendig?

• Of een dier symmetrisch is qua vorm van het lichaam.
  

En zo ja, tweezijdig symmetrisch of veelzijdig symmetrisch?

Kenmerken voor indeling van het dierenrijk

Symmetrie

Soort skelet

Geleedpotigen

Je kunt geleedpotigen indelen door te kijken naar het aantal segmenten en aantal poten 

Geleedpotigen

Uitwendig skelet

Gesegmenteerd lichaam

Gelede poten (in stukjes)

Veelpotigen

Kreeftachtigen

Spinachtigen

Insecten

Gewervelden

Je kunt gewervelden indelen door:

• huid
• lichaamstemperatuur
• ademhalingsorganen
• manier van voortplanten

Gewervelden hebben een 

• inwendig skelet
• wervelkolom

Warmbloedig  Koudbloedig

Warmbloedig:
Lichaamstemperatuur = constant (vogels en zoogdieren)

Koudbloedig: Lichaamstemperatuur is gelijk aan de omgevingstemperatuur 

(amfibieën, reptielen en vissen).

determineren met determineertabel

• Vaak staat er in de bijgevoegde tekst en/of het bijgevoegde plaatje informatie die je nodig hebt om te determineren.

• Soms moet je ook even nadenken met die gegevens om zelf na te denken hoe de cel van het te determineren organisme eruit moet zien. 

Determineertabel

Oplossing: 1B - 2B - 3A - 5B - 6B<div>Zonnebloem</div>

Determineertabel

Noteer alle stappen + de benamingen!

<span style="font-weight: bold">1B-2B-5A-6A</span><div><span style="font-weight: bold">dieren -neteldieren</span></div>

Determineertabel

Noteer alle stappen + 

de benamingen!

<span style="font-weight: bold">1A-2A-3B</span><div><span style="font-weight: bold">Zoetwaterpissebed</span></div><div><span style="font-style: italic">(grote grijpers is meer zoals een krab of kreeft, dus niet bij dit dier)</span></div>

           Aan de slag

BvJ boek A:

Lezen/leren blz. 288 t/m 293

Maken opdracht 1 t/m 4

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen

           Afsluiting

• 
  

Huiswerk:

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner. 

           Begrippen
           uit deze les

• 
  
• ...
• ...

Titel kan hier geplaatst worden.

Eindslide.

Ruimte voor een afsluitend woord.