Beroepsgeheim

• gezondheid
• Hoger onderwijs

Beroepsgeheim (WGBO)

Wat houdt het beroepsgeheim in?

Beroepsgeheim

Het beroepsgeheim is de plicht om te zwijgen over feiten en gegevens van anderen, die iemand bij het uitoefenen van zijn beroep te weten is gekomen.

Ook wel zwijgplicht genoemd.

Doel van het beroepsgeheim

Nut van het beroepsgeheim:

- opbouwen van een vertrouwensrelatie

- voorkomt misbruik van de situatie  

  met nadelige gevolgen

- ter bescherming van het beroep en 

  de betrokkene

Wanneer geldt het beroepsgeheim niet?

Het beroepsgeheim geldt NIET als:

1. de patiënt toestemming geeft om aan derden informatie door te geven

2. de patiënt een wettelijke vertegenwoordiger heeft 

3. je informatie deelt met collega’s die direct betrokken zijn bij zorgverlening

4. er een wettelijke plicht is om informatie te geven

5. er sprake is van een conflict van plichten 

Kan je als verpleegkundige juridisch vervolgd worden bij schending van het beroepsgeheim?

1. NEE
2. JA

Gevolgen:

- tuchtsanctie op het werk

- juridische vervolging

- straf

Wet: art.458 strafwetboek

Stopt de zwijgplicht na overlijden van de zorgvrager?

1. Ja, hij/zij is er toch niet meer
2. Nee, zwijgplicht is voor altijd!

De hoofdregel luidt dat de zorgverlener aan anderen geen inlichtingen over de overleden patiënt, dan wel inzage in, of afschrift van het medisch dossier mag verstrekken. 

Het recht op inzage is een hoogstpersoonlijk recht, en het beroepsgeheim van de zorgverlener eindigt NIET bij het overlijden van de patiënt. 

Situaties

Er volgen enkele situaties. Probeer te bedenken of er sprake is van schending van het beroepsgeheim. De docent bespreekt per situatie waarom dit wel of niet zo is.

Je dienst zit erop. Voor je weggaat informeer je je collega over wat er gebeurd is.

1. Schending
2. Geen schending

Je moet een observatieopdracht maken op je stage/BPV.
Je stelt de bejaarde voor: naam, leeftijd, gezinstoestand,...

1. Schending
2. Geen schelding

Hanne heeft een miskraam gehad. 's Avonds hoort ze het personeel roepen: "De vuilnisbak moet nog geleegd worden bij die van het miskraam".

1. Schending
2. Geen schending

Je verzorgde deze week Anita, een wat agressieve oude vrouw. Deze morgen komt de dokter op de afdeling en vraagt of er problemen zijn met bepaalde patiënten. Je laat hem weten dat Anita de afgelopen tijd veel medebewoners uitscheldt.

1. Schending
2. Geen schending

De stomazakjes van een bejaarde moeten worden aangevuld. Je gaat op de kamer van de bejaarde binnen. Er is bezoek.
Je zegt tegen de bejaarde: "Ik zal de voorraad stomazakjes in de badkamerkast leggen."

1. Schending
2. Geen schending

Roger is alcoholverslaafd. Tijdens het boodschappen doen, vraagt de kassière: "Is het waar, is die Roger een zuipschuit?" Je antwoord: "Weet je dat al?"

1. Schending
2. Geen schending

Op de computer op de afdeling wordt alle informatie van de bewoners bijgehouden. De kinesist van Marie komt op bezoek en vraagt een aantal gegevens. Je laat hem alleen werken op de computer, terwijl je zelf vlug een oproep gaat beantwoorden.

1. Schending
2. Geen schending

Kinesist: paramedische zorgverlener die gespecialiseerd is in het behandelen van klachten aan het steun- en bewegingsapparaat

Je krijgt een telefoontje van een vrouw die zegt de dochter van mevrouw Verveer te zijn. Ze vraagt uitleg over de situatie van haar moeder. Je geeft informatie.

1. Schending
2. Geen schending

Conflict van plichten

– Heb ik alles geprobeerd om toestemming van de zorgvrager te krijgen?

– Welke ernstige schade kan er voor de zorgvrager of een ander ontstaan als ik besluit om geen informatie te verstrekken?

– Brengt mijn zwijgplicht mij in deze situatie in gewetensnood?

– Is er geen andere manier dan het verbreken van mijn beroepsgeheim om deze ernstige schade te voorkomen?

– Kan deze ernstige schade redelijkerwijs worden voorkomen als ik mijn beroepsgeheim verbreek?

– Welke informatie moet ik aan een andere beroepskracht of instelling verstrekken om de ernstige schade redelijkerwijs te voorkomen, terwijl ik daarbij mijn beroepsgeheim niet verder dan noodzakelijk verbreek?

Verwoord in eigen woorden het belang van het beroepsgeheim

Huiswerkbespreking

1. casus meneer M

2. casus Laan

3. uitspraak tuchtrechter

4. casus meneer Krijger

1. Casus meneer M

Meneer M. is met maagkanker opgenomen op de afd. algemene chirurgie van het Maasstadziekenhuis. Hij herstelt van een maag-verkleining, maar het gaat erg langzaam. Op een dag, als jij (leerling-verpleegkundige) eens wat langer blijft praten met meneer M., vertelt hij dat hij het eigenlijk niet meer zo ziet zitten. Een jaar geleden is hij gescheiden en woont nu alleen in een flatje in Overschie. Vrienden ziet hij haast niet meer. Door zijn ziekte heeft hij geen afleiding. Bovendien is hij al een jaar niet meer in staat te werken. In het gesprek met jou zegt hij verder “dat hij liever dood wil”.

Op een teambespreking wordt naar aanleiding van de slechte conditie van meneer M. het vermoeden uitgesproken door de arts, dat meneer M. de medicijnen niet inneemt. Jij bent het met de arts eens. Jij denkt dat meneer M. zijn medicijnen opspaart. Wat doe je?

2. Casus Laan

Ex-patiënt Laan zou van een depressieve med patiënt Slager tijdens een ruzie op de verpleegafdeling in de avonddienst een flinke klap op het hoofd hebben gekregen, waardoor zijn hersenen beschadigd zijn. 

De leerling-verpleegkundige Van der Graat zou getuige geweest zijn van de vechtpartij. Laan eist schadevergoeding (geld) van Slager. Om het bewijs van de flinke klap te leveren, vraagt Laan aan de rechter om van der Graat op te roepen als getuige.

 

a. Moet Van der Graat naar de rechter gaan?

b. Moet Van der Graat getuigen over hetgeen hij heeft waargenomen? vechtpartij?

3. Uitspraak tuchtrechter

Het RTC merkt op dat in specifieke situaties persoonsgegevens kunnen worden prijsgegeven. De verpleegkundige beriep zich op een conflict van plichten, maar volgens het RTC was er geen sprake van een acute noodsituatie die doorbreking van het beroepsgeheim noodzakelijk maakte. Verder bevatte de brief volgens het RTC tendentieuze informatie en niet onderbouwde oordelen. De verpleegkundige kreeg een waarschuwing. 

4. Casus meneer Krijger

Meneer Krijger ( 82 jaar) is opgenomen op de afdeling somatiek van een verpleeghuis. Hij herstelt na een heupoperatie en moet revalideren. Dit revalideren gaat moeizaam, het doet veel pijn en kost moeite. Op een dag als jij (leerling-verpleegkundige) eens wat langer blijft praten met meneer Krijger, vertelt hij dat hij het eigenlijk niet meer zo ziet zitten. Hij woont alleen op een flatje in Overschie. Hij is veel alleen en voelt zich eenzaam. Hij heeft weinig vrienden en familie woont ver weg of is overleden.  

vervolg casus Krijger

Hij vertelt jou dat hij wil stoppen met de revalidatie. Op een teambespreking enkele dagen later wordt naar aanleiding van de verslechterde conditie van meneer Krijger het vermoeden uitgesproken door de fysiotherapeute, dat meneer Krijger niet gemotiveerd lijkt voor de revalidatie. Jij bent het met haar eens.

Je hebt immers met meneer Krijger gesproken!

Wat doe je?

Huiswerk

• Lees de literatuur over het informatierecht- en toestemmingsvereiste
• Maak van lesbrief Informatie- en toestemming: leeractiviteit 2 en 3
• Neem de PPT-presentatie over Wils(on)bekwaamheid door

Huiswerk

Maak van Thema 9: Grenzen aan de zwijgplicht 

leeractiviteit 1 t/m 3: