Les: De zintuigen

• Zorg en Welzijn
• MBO
• Studiejaar 1

De zintuigen

Anatomie&fysiologie

Lesopzet

terugblik en huiswerk

bespreken periode 3 en 4

uitleg zintuigen

opdracht

afsluiten en evalueren

Doelstelling

Je kunt de bouw en functie van de zintuigen beschrijven.

Je kunt benoemen waar jij als helpende jouw zorgvragers in kan ondersteunen.

1.Noem alle zintuigen die je kent. 2.Welke zintuigen nemen prikkels waar van buitenaf en welke nemen prikkels waar van binnenuit?

Welke problemen herken jij uit de casus en hoe zijn die opgelost?

                       Wat zijn zintuigen??

Zintuigen nemen prikkels waar via zintuigcellen die gevoelig zijn voor specifieke prikkels. Ze vormen samen het zintuigstelsel.

Belangrijke zintuigen zijn zien (oog), horen en evenwicht (oor), proeven (mond), ruiken (neus), en voelen (huid).

Sensoren in spieren en pezen nemen rek waar, en bloedvat-sensoren nemen druk waar.

Prikkels worden via zenuwvezels naar de hersenen gestuurd, waar ze worden waargenomen.

                                          De huid

De huid bevat verschillende soorten sensoren, elk gevoelig voor specifieke prikkels.

Tast- en drukzintuigen liggen in de huid, met de lippen en vingertoppen als gevoeligste delen.

Koude- en warmtezintuigcellen bevinden zich in de huid en slijmvliezen. Pijnzintuigen zijn fijne uitlopers van zenuwvezels die pijn waarnemen als waarschuwingssignaal bij weefselbeschadiging.

Rekzintuigen in spieren en pezen helpen bij het voelen van de positie van ledematen.

Waarom is de huid zo belangrijk?

• Bescherming tegen schadelijke invloeden van buitenaf.
• Opslagplaats van lichaamsvet.
• Vitaminevorming (vitamine D)
• Gevoelsorgaan 
• Temperatuurregelaar 
• Uitscheidingsorgaan 

                                  Het oog

Het oog is een bol met lichtgevoelige zintuigcellen aan de binnenzijde.

Oogleden beschermen het oog en verspreiden traanvocht om uitdroging te voorkomen.

De buitenste laag van de oogbol bestaat uit stevig bindweefsel, het oogwit, bedekt met bindvlies (conjunctiva).

De binnenste laag, het netvlies (retina), bevat staafjes en kegeltjes die lichtprikkels opvangen en doorgeven aan de oogzenuw.

                    Functie Oog

-Het oog vangt lichtprikkels op en zet deze om in elektrische prikkels die via de oogzenuw naar de hersenen gaan.

-Visus is de gezichtsscherpte, waarbij een scherp beeld ontstaat als lichtprikkels precies op het netvlies samenvallen.

-Het gezichtsveld is hoe breed het beeld is dat je waarneemt.

- Zintuigcellen in het netvlies geven prikkels door aan de oogzenuw, die deze doorgeeft aan de hersenen.

-Bij uitval van de optische schors in de linkerhersenhelft valt het rechterdeel van het gezichtsveld uit.

inloggen.learnbeat.nl

               Het oor

Het buitenoor vangt geluidsgolven op en leidt deze via de gehoorgang naar het trommelvlies.

Het middenoor bevat gehoorbeentjes die trillingen overbrengen naar het slakkenhuis in het binnenoor.

In het binnenoor liggen de gehoorzintuigcellen die elektrische prikkels naar de hersenen sturen.

Mevrouw Alders (83 jaar) heeft de meest voorkomende gehoorstoornis bij ouderen. Welke is dat?

1. ouderdomsdoofheid
2. een beroerte
3. een geleidingsstoornis
4. schade en/of verlies van de zintuigcellen

                       Proeven en ruiken

Smaak en reuk beschermen tegen bedorven voedsel en schadelijke stoffen.

Smaaksensoren bevinden zich op de tong en herkennen vijf smaken: zoet, zuur, zout, bitter en umami.

-Geursensoren liggen in het neusslijmvlies.

-Reuk is belangrijk voor het herkennen van stoffen en versterkt de smaaksensatie.

www.istockphoto.com

Mw. Alders houdt erg van gezelligheid. Van welk zintuig zou je dan juist gebruik maken?

1. Smaak/geur: Lekker eten en drinken
2. Tast/ huid: Spelletjes doen
3. Gehoor: Veel gezelschap regelen
4. Oog: laten zien of laten lezen.

Opdracht zintuigen

huiswerk

Lees Hoofdstuk 1.9 over de zintuigen en maak de bijbehorende opdrachten op blz.63