Gedrag
Gedrag
Hoe gaat het met je?
Hoe staat het ervoor:
V1- (bijna ongelukken)
V2- Procedures bij calamiteiten
V6- Wat te doen bij Agressie
V1 is af
V2 is af
V1 en V2 zijn af
V6 is af
V1, V2 en V6 zijn af, maar nog niet naar je toegestuurd
Alles is al ingeleverd en ook het feedbackformulier naar je toegestuurd
Lesdoelen
De student weet wat gedrag is en hoe deze kan ontstaan
De student beschrijft factoren die kunnen leiden tot gedragsproblemen
De student heeft kennis van gedrag wat voor komt bij dementerende cliënten
Wat weten we nog van de vorige keer?
Wet- en regelgeving
Geef twee voorbeelden van vrijheidsbeperkende maatregelen
Wat is het verschil tussen drang en dwang?
Een bewoner wordt steeds aangespoord om medicijnen in te nemen, terwijl hij eerst weigert.
Staan = dwang
Zitten = drang
De deur van de afdeling zit op slot zodat bewoners met dementie niet zomaar naar buiten kunnen.
Staan = dwang
Zitten = drang
Een onrustige cliënt krijgt een onrustband in de stoel zodat hij niet kan opstaan.
Staan = dwang
Zitten = drang
Familie en zorgverleners blijven een oudere overtuigen om hulp in huis te accepteren, terwijl hij dat niet wil.
Staan = dwang
Zitten = drang
Een verzorgende zegt: “Als u niet doucht, mag u straks niet mee naar de activiteit.”
Staan = dwang
Zitten = drang
Wat is gedrag?
Wat is gedrag?
Gedrag is alles wat een mens of dier doet en hoe hij reageert op de omgeving en andere mensen.
Psychologen maken verschil tussen:
Uitwendig gedrag: gedrag dat andere mensen kunnen zien.
Bijvoorbeeld: praten, lachen, huilen of lopen.
Inwendig gedrag: wat er vanbinnen gebeurt.
Bijvoorbeeld: denken, voelen, dromen of bang zijn.
Gedrag kan ook
Bewust zijn → je doet iets expres
Onbewust zijn → je merkt niet dat je het doet
Vrijwillig zijn → je kiest er zelf voor
Onvrijwillig zijn → het gebeurt vanzelf, zoals schrikken.
Openlijk gedrag → gedrag dat je duidelijk kunt zien of horen.
Heimelijk gedrag → gedrag dat je niet zomaar kunt zien, denken of voelen
Sleepvraag
je hand opsteken in de klas
met je voet tikken zonder het te merken
gaan sporten na school
niezen wanneer je verkouden bent
Bewust gedrag
Onbewust gedrag
Vrijwillig gedrag
Onvrijwillig gedrag
Aangeleerd gedrag
Gedrag is voor een deel erfelijk (Een baby die huilt bij honger) bepaald, maar kun je ook aanleren.
Aangeleerd gedrag is gedrag dat je van anderen overneemt of dat door leren en ervaringen tot stand komt.
•Je neemt gewoontes van je ouders en andere volwassenen over tijdens je opvoeding.
•Je went aan situaties waarmee je regelmatig te maken krijgt.
•Als kind wordt je beloond voor gewenst gedrag en gestraft voor ongewenst gedrag. Je leert door ervaring welk gedrag positief werkt en welk gedrag niet. Hierdoor pas je je gedrag aan.
Gedragsproblemen
Wat mensen normaal vinden, hangt af van wat een groep mensen belangrijk vindt (waarden) en wat zij als regels of gewoontes hebben (normen). Dat verschilt per sociale omgeving.
Waarde: iets wat mensen belangrijk vinden en de moeite waard om na te streven.
Norm: een regel of richtlijn voor hoe je je hoort te gedragen.
Iedere cultuur of gemeenschap heeft eigen gedragsregels, bijvoorbeeld hoe je iemand groet of hoe je netjes eet. Als je normaal gedrag laat zien, voldoe je aan de normen en waarden die op dat moment in die situatie gelden
Zijn er andere culturen of gemeenschappen in de klas of te zien op stage, en heb je voorbeelden van gedragsregels of gewoonten?
Gedragsproblemen
Kenmerken van probleemgedrag zijn:
•Het gedrag moet een probleem zijn voor de betrokkene zelf.
•Het gedrag moet een probleem zijn voor anderen.
•Het gedrag moet in verschillende situaties problemen geven.
Om de ernst van het probleemgedrag te bepalen, kijk je naar:
•frequentie: hoe vaak vertoont de zorgvrager dit gedrag;
•duur: hoelang vertoont de zorgvrager dit gedrag al;
•omvang: in hoeveel situaties komt het gedrag voor;
•gevolgen: in welke mate is er sprake van negatieve gevolgen voor de betrokkene zelf en anderen?
Invulopdracht: Probleemgedrag in de ouderenzorg (stage)
Denk aan een cliënt die jij tijdens je stage hebt meegemaakt met probleemgedrag.
Wat is een crisissituatie?
Een crisissituatie door gedragsproblemen is een situatie waarin iemand direct gevaar loopt, zichzelf pijn kan doen, anderen in gevaar brengt of zelf bedreigd wordt.
Voorbeelden van crisissituaties ten gevolgen van gedragsproblematiek bij de zorgvrager zijn:
•agressie
•suïcidaliteit
Situaties waarin de zorgvrager het slachtoffer is:
•Kindermishandeling
•Kwetsbare zorgvragers (denk aan psychische problemen, licht verstandelijk beperkt etc)
•ouderenmishandeling
Dementie: 4 fase ziekteverloop
De bedreigde IK
Ook wel de cognitieve fase
Je beseft dat er iets mis is en probeert dit te verbergen. Dit zorgt voor angst, onzekerheid en frustratie.
De verdwaalde IK
Ook wel de emotionele fase
Je begrip van tijd, plaats en realiteit vervaagt. Dit zorgt soms voor verwarring en een verdwaald gevoel.
Tips
•Vaste routine en vertrouwde activiteiten
•Communiceren op ooghoogte, zacht praten en zacht aanraken
•Gebruik eenvoudige woorden en korte zinnen
•Met regelmaat de naam van de persoon en jezelf gebruiken (niet vragen: weet je nog wie ik ben?)
•Houdt rekening met trage reactietijd
•Geef complimenten en moedig aan
De verborgen IK
Ook wel de psychomotore fase
Je trekt je steeds verder terug. Het wordt iets lastiger om te communiceren.
Tips
•Gebruik eigen naam en/of koosnaam
•Contact komt vanuit jou
•Vaak vinden ze lieve woorden, zachte aanrakingen, lekker eten, fijne geuren etc fijn
•Vermijd teveel mensen, lawaai, plotselinge geluiden (teveel prikkels)
•Muziek (van vroeger) reageren ze meestal goed op
De verzonken IK
De laatste fase
De buitenwereld dringt nauwelijks nog door. Contact maken is moeilijk.
Algemene tips
Slide tekst
In welke fase past deze video?
Onbegrepen gedrag bij dementie
Naarmate dementie erger wordt, wordt het steeds moeilijker voor iemand om aan anderen uit te leggen wat hij voelt en wat hij nodig heeft.
Denk aan:
•Verveling, omdat dingen van vroeger niet meer lukken
•Eenzaam of zitten zijn kleren te strak omdat hij aangekomen is
•Angstig
•Ziek of pijn
•Niet meer kunnen zeggen wat dwarszit
Gedrag is communicatie!
Hoe zou je mevrouw Tan kunnen begeleiden?
Mevrouw Tan was altijd een keurige dame. Sinds enkele jaren is er sprake van dementie en woont ze in een verpleeghuis. Vroeger hield ze ervan zich mooi te kleden en zich op te maken. De verpleegkundigen en verzorgenden doen hun best om mevrouw Tan er nog steeds mooi uit te laten zien. Wat het lastig maakt, is dat ze zich steeds vaker begint uit te kleden in de huiskamer en op de gang. Mevrouw Tan wordt boos als anderen haar willen tegenhouden.
Hoe zou je mevrouw Tan kunnen begeleiden?
Dementiegame
www.dementiegame.nl
(aanmelden met schooladres)
Zijn de lesdoelen behaald?
De student weet wat gedrag is en hoe deze kan ontstaan
De student beschrijft factoren die kunnen leiden tot gedragsproblemen of moeilijk verstaanbaar gedrag
De student heeft kennis van gedrag wat voor komt bij dementerende cliënten
Volgende week werken aan V6