Klassenmanagement, digitaal en privacy (Onderwijsassistent mbo niveau 4, les 11)

T U S S E N D E T A F E L S

O N D E R W I J S A S S I S T E N T   ·   N I V E A U 4

Klassenmanagement, digitaal en privacy

De klas werkt op laptops en jij loopt rond. Een leerling is klaar en opent een spel, een ander kan niet inloggen. Je leert hoe afspraken de klas rustig houden en hoe je zorgvuldig omgaat met gegevens.

Les 11  ·  Voert praktische werkzaamheden uit

1 / 17
next
Slide 1: Slide
New lesson editorZorg en welzijnMBOStudiejaar 1-3

This lesson contains 17 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 37 min
Report this lesson

Introduction

Studenten Onderwijsassistent leren wat klassenmanagement is, hoe je digitale middelen in de klas inzet volgens de afspraken van de school en hoe je zorgvuldig omgaat met persoonsgegevens van leerlingen. Mbo niveau 4, werkproces P3-K1-W6, ongeveer 40 minuten.

Instructions

Worksheets

Items in this lesson

T U S S E N D E T A F E L S

O N D E R W I J S A S S I S T E N T   ·   N I V E A U 4

Klassenmanagement, digitaal en privacy

De klas werkt op laptops en jij loopt rond. Een leerling is klaar en opent een spel, een ander kan niet inloggen. Je leert hoe afspraken de klas rustig houden en hoe je zorgvuldig omgaat met gegevens.

Les 11  ·  Voert praktische werkzaamheden uit

Over deze les: les 11 van de serie Tussen de tafels, beroepslessen voor de opleiding Onderwijsassistent (mbo niveau 4), ongeveer 40 minuten. Studenten leren wat klassenmanagement is, hoe je digitale middelen in de klas inzet volgens de afspraken van de school en hoe je zorgvuldig omgaat met persoonsgegevens van leerlingen.

Koppeling: kwalificatiedossier Pedagogisch Werk (crebo 23285, wijziging 2021), kwalificatie Onderwijsassistent (crebo 25698), profieldeel P3, kerntaak P3-K1 Uitvoeren van leeractiviteiten in overleg met de leraar, werkproces P3-K1-W6 Voert praktische werkzaamheden uit. Leerresultaat uit de body of knowledge van het dossier: kan hedendaagse technologie toepassen voor ontwikkelen en leren, zoals het gebruik van digitale platforms, digibords en online lesmateriaal.

Foto: Kiruthikapalani, CC BY-SA 4.0 Image credit: Kiruthikapalani, CC BY-SA 4.0 Image credit: LessonUp

L E E R D O E L E N

LES 11

Na deze les:

1

Je kan beschrijven hoe regels, routines en materiaal zorgen voor een rustige les.

2

Je kan digitale middelen in de klas inzetten volgens de afspraken van de school.

3

Je kan uitleggen wat persoonsgegevens zijn en hoe je er in je werk zorgvuldig mee omgaat.

Leerdoelen: lees ze kort voor. Aan het eind van de les kiezen studenten welk doel ze nog lastig vinden.

S T A R T V R A A G

LES 11

De klas van meester Hugo werkt op laptops. Nadia is klaar en opent een spel. Wat doe je?

1

Ik zeg luid dat iedereen moet stoppen

2

Ik loop naar haar toe en vraag wat haar volgende stap is

3

Ik laat het zo, ze is toch klaar

4

Ik pak haar laptop en sluit het spel af

Startvraag: laat studenten kiezen zonder uitleg vooraf en vraag een paar studenten waarom. Sterk is de tweede keuze: je loopt rustig naar haar toe en brengt haar terug bij de les, zonder de hele klas te storen. De eerste keuze stoort iedereen, de derde laat het gedrag gaan en de vierde maakt van een klein ding een conflict. Kom aan het eind van de les terug op deze vraag.

K E R N B E G R I P

LES 11

K E R N B E G R I P

Klassenmanagement

Zorgen dat een les ordelijk verloopt, met duidelijke regels, vaste routines en goed gebruikte tijd en materialen. Goed klassenmanagement voorkomt veel onrust.

Kernbegrip: klassenmanagement gaat niet over streng zijn, maar over voorspelbaar zijn. Leerlingen weten wat er van ze wordt verwacht en wat ze doen als ze klaar zijn. De leraar bepaalt de afspraken. Als onderwijsassistent houd je je eraan en help je ze te laten werken. Een afspraak werkt alleen als alle volwassenen in het lokaal die hetzelfde toepassen.

A F S P R A K E N

LES 11

Regels, routines, tijd en materiaal

Bij klassenmanagement let je op drie dingen:

  • regels: wat mag wel en niet

  • routines: hoe we iets altijd doen

  • tijd en materiaal: wat staat klaar, en wat doe je als je klaar bent?

De leraar bepaalt de afspraken, jij helpt ze te laten werken.

Uitleg: een regel is wat mag en niet mag, bijvoorbeeld: je praat zacht aan je tafel. Een routine is een vaste manier waarop iets elke keer gaat, bijvoorbeeld: eerst je naam op het bord, dan je boek pakken. Tijd en materiaal gaat over de les zelf: ligt alles klaar en weten leerlingen wat ze doen als ze eerder klaar zijn? Vraag studenten: welke afspraak voor leerlingen die klaar zijn heb je op stage gezien?

Extra voor snelle studenten: bedenk een routine voor het begin van een les waar de leraar geen tijd aan kwijt is.

V R A A G

LES 11

Wat is een routine in de klas?

A

Een regel die alleen voor de leraar geldt

B

Een straf voor leerlingen die te laat komen

C

Een afspraak over het gebruik van de telefoon

D

Een vaste manier waarop iets elke keer gaat

Antwoord: D. Een routine is een vaste manier waarop iets elke keer gaat, zodat leerlingen niet hoeven te vragen wat ze moeten doen. Een regel voor de leraar (A) is geen routine, een straf (B) is een gevolg van gedrag en een telefoonafspraak (C) is een regel.

D I G I T A A L

LES 11

Digitaal werken in de klas

Digitale middelen helpen bij de les:

  • het digibord

  • een online lesplatform of oefenprogramma

  • laptops of tablets van de school

Vraag vooraf wat leerlingen mogen openen, hoe ze inloggen en wat je doet als iets niet werkt.

Uitleg: digitale middelen zijn een hulpmiddel, geen doel. De school bepaalt welke middelen er zijn en wat de afspraken zijn. Jij gebruikt ze zoals de leraar het wil. Als onderwijsassistent ben je vaak degene die helpt als iets niet werkt: een leerling die niet kan inloggen, een scherm dat blijft hangen. Vraag vooraf wat je dan doet, zodat je de les niet stil legt. Vraag studenten: welk digitaal middel heb je op stage gezien en wat deden de leerlingen ermee?

R O N D G A N G

LES 11

B R U G K L A S , L A P T O P S , Z E L F S T A N D I G

T A F E L 1

Nadia is klaar en opent een spel

T A F E L 2

Olivier kan niet inloggen en zegt niets

T A F E L 3

Eline fotografeert klasgenoten met de schoollaptop

Welke afspraak helpt hier?

Je loopt een rondje. Welke afspraak hoort bij elke tafel, en wat zeg of doe je?

Casus: laat studenten bij elke tafel kiezen welke afspraak helpt en wat ze doen. Mogelijke antwoorden: Nadia heeft een afspraak nodig voor als je klaar bent. Je loopt rustig naar haar toe, vraagt naar de volgende stap en verwijst naar wat de leraar daarvoor heeft afgesproken. Olivier steekt zijn hand niet op: je helpt hem rustig, en hij typt zijn wachtwoord zelf. Gebruik nooit het account van een leerling en laat een leerling zijn wachtwoord niet delen. Eline maakt foto's van klasgenoten: je vraagt vriendelijk om te stoppen, legt uit dat je een foto van iemand alleen mag delen met toestemming, en je meldt het aan meester Hugo.

Hulp voor wie vastloopt: vraag jezelf bij elke tafel: welke afspraak geldt hier, en wie bepaalt dat?

Extra voor snelle studenten: bedenk een afspraak voor het digibord waardoor Olivier zijn probleem eerder meldt.

K E R N B E G R I P

LES 11

K E R N B E G R I P

Persoonsgegevens

Gegevens waaraan je een leerling kunt herkennen, zoals naam, foto, cijfers en notities. Je gaat er zorgvuldig mee om en deelt ze alleen met wie ze nodig heeft voor het werk.

Kernbegrip: persoonsgegevens zijn niet alleen een naam en adres. Een foto waarop je een leerling duidelijk herkent hoort er ook bij, net als cijfers en wat je in het leerlingvolgsysteem opschrijft. De school bepaalt wat er met persoonsgegevens van leerlingen gebeurt en maakt daarover afspraken, onder meer met leveranciers van digitale middelen. Voor het delen van herkenbare foto's of video's van leerlingen is meestal toestemming nodig. Je volgt wat de school heeft afgesproken en vraagt het als je het niet weet.

V R A A G

LES 11

Welk voorbeeld is een persoonsgegeven?

A

Een foto waarop je een leerling duidelijk herkent

B

Een rooster met alleen lokaalnummers en tijden

C

De naam van de methode die de school gebruikt

D

Het aantal laptops dat in de kast klaarstaat

Antwoord: A. Aan een foto herken je de leerling, dus het is een persoonsgegeven. Een rooster zonder namen, de naam van een methode en het aantal laptops zeggen niets over een persoon. Vraag studenten om zelf een ander voorbeeld te noemen.

Z O R G V U L D I G

LES 11

Zo ga je met gegevens om

Dit doe je

  • Alleen inloggen met je eigen account

  • Je scherm vergrendelen als je weggaat

  • Notities in het leerlingvolgsysteem zetten

  • Vragen wat mag als je het niet weet

Dit laat je

  • Wachtwoorden delen of laten rondslingeren

  • Over leerlingen appen in een groepsapp

  • Zonder toestemming foto's van leerlingen delen

  • Gegevens naar je eigen mailadres sturen

Uitleg: zorgvuldig zijn komt neer op een paar vaste gewoontes. Gebruik alleen je eigen account, zet notities over leerlingen in het leerlingvolgsysteem van de school en niet in een eigen schriftje of app, en vergrendel je scherm als je even wegloopt. Over leerlingen praat je niet in een groepsapp of op sociale media, ook niet zonder naam. Vraag studenten: wat doe je als een leerling je wil volgen op sociale media? Antwoord: je volgt de afspraken van de school. Meestal houd je werk en privé gescheiden.

O P D R A C H T

LES 11

Maak spelregels voor de klas

1

Kies een klas: groep 7 of de brugklas.

2

Schrijf vier afspraken voor werken op laptops.

3

Geef bij elke afspraak één reden.

4

Bedenk wat je doet als een leerling zich er niet aan houdt.

7

minute

00

second

in tweetallen

Opdracht: ongeveer 7 minuten, in tweetallen. Voorbeeldantwoord voor groep 7: 1 Je opent alleen wat bij de les hoort, zodat je niet wordt afgeleid. 2 Je logt alleen in met je eigen account, zodat je gegevens van jou blijven. 3 Ben je klaar, dan pak je de extra opdracht, zodat niemand zich verveelt. 4 Je steekt je hand op als iets niet werkt, zodat de les doorgaat. Als een leerling zich er niet aan houdt: eerst rustig herinneren aan de afspraak en daarna melden bij meester Hugo.

Hulp voor wie vastloopt: begin bij wat er in de les kan misgaan.

Extra voor snelle studenten: bedenk een afspraak die leerlingen zelf voorstellen.

V R A A G

LES 11

Een ouder stuurt je via sociale media een vraag over de cijfers van een leerling. Wat doe je?

A

Je stuurt de resultaten, maar zonder achternaam erbij

B

Je antwoordt niet zelf en geeft de vraag aan de leraar

C

Je antwoordt kort, want cijfers zijn geen geheim

D

Je maakt een foto van het scherm en stuurt die op

Antwoord: B. Cijfers van een leerling zijn persoonsgegevens en je deelt ze alleen met wie ze nodig heeft voor het werk. Contact met ouders loopt via de leraar en de kanalen van de school. De andere keuzes delen gegevens: zonder achternaam is een leerling nog te herkennen, en een foto van het scherm is een kopie die je niet meer in de hand hebt.

W A T D E N K J I J ?

LES 11

Terug naar de startvraag: Nadia is klaar en opent een spel. Welke afspraak had dat kunnen voorkomen?

Open vraag: laat studenten een eigen antwoord formuleren. Voorbeeldantwoord: een duidelijke afspraak voor als je klaar bent, bijvoorbeeld: eerst je werk nakijken, dan de extra opdracht pakken. Als die afspraak er is en alle volwassenen in het lokaal die hetzelfde toepassen, weet Nadia wat ze moet doen. Jij loopt dan rustig naar haar toe, vraagt naar de volgende stap en vertelt meester Hugo dat de afspraak nog niet helemaal duidelijk was.

T E R U G B L I K

LES 11

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

Beschrijven hoe regels, routines en materiaal zorgen voor een rustige les

2

Digitale middelen in de klas inzetten volgens de afspraken van de school

3

Uitleggen wat persoonsgegevens zijn en hoe je er in je werk zorgvuldig mee omgaat

4

Geen, alle drie lukken me

Terugblik: kies op basis van de uitslag wat je aan het begin van de volgende les herhaalt.

V O L G E N D E L E S

Toezicht, diversiteit en activiteiten buiten de les

Niet alles gebeurt in het lokaal. Volgende les ga je op pad: toezicht op het plein, omgaan met verschillen en meehelpen aan activiteiten buiten de les.

Volgende les: les 12 van de serie, werkproces P3-K2-W1 Houdt toezicht en begeleidt buiten de lessen en P3-K2-W2 Organiseert organisatiebrede activiteiten.

Klik hier

Image credit: LessonUp