Straling en radioactiviteit (Natuurkunde havo), les 3: Terugblik quiz

• New lesson editor
• Natuurkunde
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4,5

Introduction

Terugblik met elf vragen over het spectrum, fotonenergie, isotopen, vervalvergelijkingen, stralingssoorten, bestraling en besmetting en stralingsbescherming.

Geigerteller (foto: TimVickers, publiek domein)

EXAMENSTOF · B2 · STRALING

Quiz

Terugblik: Straling en radioactiviteit

Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: TimVickers / Wikimedia Commons, publiek domein

Welke straling kan de huid verbranden en huidkanker veroorzaken?

A

Infrarood

B

Radiogolven

C

UV

D

Microgolven

UV kan de huid verbranden en huidkanker veroorzaken. Infrarood voel je als warmte, microgolven warmen water op. Syllabus B2.1: effecten op het menselijk lichaam.

Vul in

Een isotoop heeft evenveel protonen maar een ander aantal neutronen als een andere kern van hetzelfde element.

isotoop

protonen

elektronen

ion

Isotopen hebben dezelfde Z. Syllabus B2.2.

Een γ-foton heeft een energie van 1,4·10⁵ eV. Bereken de energie in J.

A

2,2·10⁻¹⁴ J

B

8,7·10²³ J

C

1,4·10⁵ J

D

2,2·10⁻²⁴ J

1,4·10⁵ · 1,602·10⁻¹⁹ = 2,24·10⁻¹⁴ J, op 2 cijfers 2,2·10⁻¹⁴ J. Verwachte fout: delen in plaats van vermenigvuldigen (8,7·10²³ J). Syllabus B2.2: eV.

Foton A heeft twee keer zo grote frequentie als foton B. Wat geldt voor de energie?

A

A heeft vier keer zoveel energie als B

B

A heeft de helft van de energie van B

C

A en B hebben evenveel energie

D

A heeft twee keer zoveel energie als B

E = h·f: E is evenredig met f. Verwachte fout: kwadratisch denken. Syllabus B2.1.

Bereken het aantal neutronen van Co-60 (Z = 27).

N = A - Z = 60 - 27 = 33. Verwachte fout: 27 of 60 antwoorden. Syllabus B2.2: A = N + Z.

Zet de stappen op volgorde

1

Patiënt krijgt radioactieve stof (tracer)

2

Kernen in het lichaam zenden γ-straling uit

3

De gammacamera vangt γ-straling op

4

De γ-straling verlaat het lichaam

5

De arts bekijkt het beeld

Syllabus B2.2: nucleaire diagnostische geneeskunde. Volgorde volgt het proces: toedienen, uitzenden, doorlaten, opvangen, beoordelen.

Welke maatregel beschermt je tegen bestraling door een γ-bron?

A

Een vel papier tussen jou en de bron

B

Dik lood tussen jou en de bron

C

Dichter bij de bron gaan staan

D

Langer bij de bron blijven werken

Lood verzwakt γ sterk; papier stopt alleen α. Syllabus B2.2: stralingsbescherming.

Wat is een voorbeeld van achtergrondstraling?

A

Kosmische straling uit de ruimte

B

Straling van een röntgenapparaat

C

Straling van een patiënt met tracer

D

Straling van een gloeilamp

Achtergrondstraling is er altijd, ook kosmische straling hoort erbij. Syllabus B2.2.

β-straling bestaat uit…

A

heliumkernen

B

fotonen uit de kern

C

elektronen uit de kern

D

protonen uit de kern

Syllabus B2.2: β- is een elektron dat bij verval uit de kern komt. Verwachte fout: α en β verwisselen.

Radioactief stof ligt op je kleren. Wat doe je het best?

A

Alleen afstand houden van de bron

B

Kleren uittrekken en jezelf wassen

C

Een aluminiumplaatje voorhouden

D

Niets, het is achtergrondstraling

Bij besmetting moet de stof weg; afstand of afschermen helpt niet als de stof op je zit. Syllabus B2.2: besmetting.

Vul in

Bij α-verval daalt A met 4 en daalt Z met 2, omdat een heliumkern wordt uitgezonden.

A

Z

heliumkern

N

elektron

α = heliumkern met 2 protonen en 2 neutronen. Syllabus B2.2.

Hoe zeker voel je je over dit onderwerp?

1

Heel zeker

2

Redelijk zeker

3

Niet zo zeker

4

Helemaal niet zeker

Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.

EXAMENSTOF · B2 · STRALING

Goed gedaan!

Je kent nu de soorten straling en hun eigenschappen. In de volgende les gaat het over halveringstijd en dosis.