Examen aardrijkskunde 2024 tijdvak 1

• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• vmbo t, mavo
• Leerjaar 4

Examen aardrijkskunde 2024 tijdvak 1

Weer en klimaat

Vraag 1 t/m 16

De legenda

De legenda geeft op een kaart aan wat de verschillende symbolen en kleuren betekenen.

Antwoord vraag 1

Noord, oost, zuid, west?

Dit is een satellietbeeld van Nederland. Kan jij uitleggen wat voor weer het is op deze dag?

Nederland is hier bedekt onder een laag sneeuw

Doel 2: Weerkaarten en satellietbeelden van Nederland en Europa kunnen aflezen.

I. Weerkaart

II. Luchtdruk

III. Satellietfoto 

Aandachtspunten:

Brazilië exporteert grondstoffen en agrarische producten maar ook

hoogwaardige industrieproducten. 

Brazilië importeert vooral

eindproducten.

De economische groei van Brazilië is aan het begin van 21e eeuw

enerzijds gebaseerd op een toenemende vraag naar grondstoffen

en buitenlandse investeringen die hiermee gepaard gaan en

anderzijds op toenemende industrialisering en tertiarisering.

De informele sector is niet erg zichtbaar, maar speelt een grote rol

in de economie van Brazilië.

Eind 20e eeuw gestart sociaaleconomisch beleid draagt bij aan

economische groei en een vermindering van de armoede. Dit heeft

ook invloed op de bevolkingsopbouw: vergrijzing, kleinere

gezinnen.

In het dagelijks leven spelen raciale verschillen een grote rol.

De bevolking van Brazilië is in hoge mate gemestizeerd. Daarnaast

zijn er van oorsprong inheemse, Afrikaanse, Europese en

Aziatische bevolkingsgroepen.

Ondanks de toenemende sociale mobiliteit is er nog steeds een

grote kloof tussen arm en rijk met bijbehorend verschil in

ontwikkelingskansen.

De kustprovincies zijn het meest ontwikkeld, het dichtst bevolkt en

het meest gemoderniseerd maar ook binnen de kustprovincies zijn

er grote verschillen.

De verstedelijkingsgraad van Brazilië is hoog. Het verstedelijkingstempo ligt in het binnenland hoger dan aan de

kust.

Satellietbeeld Europa

21 juni 2018

Waar vind je wolken?

Waarom daar?

Wat voor soort neerslag zal er vallen?

Antwoord vraag 2

De klimaten van Spanje

Landbouwgebieden in spanje

Landschap in Spanje

• Noord Kustgebergte 
• Atlantische oceaan
  

Landschap in Spanje

• Binnenland

Landschap in Spanje

• De costa's 
• Middelandszee gebied

Landschap in Spanje

• woestijn; Sierra Nevada

Landschap in Spanje

• Hooggebergte

Welke beschrijving hoort bij welke foto?

Antwoord

Foto Q = 2<div>Foto R = 3</div><div>Foto S = 1</div><div><br></div><div>(antwoord E)</div>

Klimaatgrafieken

• Je kunt een klimaatgrafiek lezen.
  
• Je kunt een klimaatgrafiek maken.

Klimaatgrafieken

Informatie weer en klimaat

Weer en klimaat en klimaatzones

Het weer - neerslag

Klimaatveranderingen

Klimaat en kenmerken

Antwoord vraag 4

Antwoord vraag 5

Verwoestijning

Verwoestijning is de uitbreiding van de woestijn in een gebied.

Vier factoren die de kans op verwoestijning vergroten:

1. Hoe droger een gebied, hoe meer kans.
2. Hoe meer erosie, hoe meer kans.
3. Hoe meer bosbranden, hoe meer kans.
4. Hoe minder duurzame omgang met grondwater, hoe meer kans.

       Gevolgen landdegradatie

Verzilting

1

2

Bodemerosie

2

Verwoestijning

Hoe hoge hoe kouder.

Hoe verder van de evenaar hoe kouder.

Antwoord vraag 6

Antwoord

B (1-3-4-2-5)

Vraag 7

Antwoord vraag 7

lage druk = stijgende lucht = condensatie

= neerslag

hoge druk = dalende lucht = droog

Wind = bewegen van lucht aan het aardoppervlak van hoge druk naar lage druk

Evenaar

Hoge druk en lage druk

Antwoord vraag 8

E (Bosten 3, Los Angeles 1, Seattle 2)

Vraag 9:

Welke foto hoort bij welk gebied?

Antwoord

C (P=3, Q=4, R=2, S=1)

Great Plains

• Hoogvlakte - hoger dan 500 meter
• Minder regen
• Extensieve veeteelt

Ogallala Aquifer

Grootste grondwaterbron van de VS

Onder 8 staten in de High Plains

Belangrijk voor landbouw (irrigatie van maïs, tarwe, katoen)

Probleem: water wordt sneller opgepompt dan aangevuld

Gevolg: dalende waterstand, risico voor landbouw en natuur

Van nat naar droog

Great Plains: hoogvlakte met steppebegroeiing 

• negatieve waterbalans
• neerslag onberekenbaar
• akkerbouw alleen mogelijk met irrigatie

Great Plains: scheidslijn tussen droge westen en natte oosten

500 mm neerslaglijn

Vraag 10

Antwoord vraag 10

maximumscore 2
<div>1 = graan, rundvlees, mais en katoen
</div><div>2 = meer
</div><div>3 = korter&nbsp;</div>

problemen op de toendra

zomermaanden

<ul><li>&nbsp;1 groot moeras ( permafrost)</li><li>pijpleidingen zakken weg en gaan stuk.</li></ul>

pijpleidingen

<ul><li>aanleg in de winter onder de grond. ( maar dit kost tijd en geld)</li><li>er moet water bij om de olie te laten stromen, maar dit zorgt voor roest&nbsp; waardoor pijpleidingen gaan lekken.&gt; olie in de bodem.</li></ul>

Aardolie in West- Siberië

olievervuiling

<ul><li>grote stukken graasgebied van rendieren is vervuild</li><li>rivieren nemen vervuiling mee naar noordelijke ijszee</li></ul>

Permafrost 

• Permafrost: grond die altijd (= permanent) bevroren is.
• Zomer: bovenlaag permafrost ontdooit. Moerassig; smeltwater kan niet weg. Dit veroorzaakt problemen bij bouwen huizen en infrastructuur; verzakking.

Vraag 11, 12 en 13

Bron 16 en 17

Antwoorden 11, 12, 13

11 maximumscore 1
<div>koud klimaat
</div><div>Uit het argument moet blijken dat in het gebied van het koude klimaat de temperatuur het meest is gestegen.</div><div>Opmerking
</div><div>Het scorepunt alleen toekennen bij een juiste keuze in combinatie met een juist argument.</div><div><br></div><div>12 maximumscore 1</div><div>Een juist antwoord is dat de bodem in de buurt van Fairbanks meer te
</div><div>maken krijgt met een ontdooiende bodem dan de bodem in de buurt van Valdez.&nbsp;</div><div><br></div><div>13 maximumscore 2
</div><div>1 = juist
</div><div>2 = onjuist
</div><div>3 = juist
</div><div>indien drie juiste antwoorden 2
</div><div>indien twee juiste antwoorden 1
</div><div>indien minder dan twee juiste antwoorden 0</div>

Orkaan

Leerdoelen: 

•  Je kan uitleggen hoe een orkaan ontstaat en wat er nodig is om een orkaan te laten ontstaan. 
• Je weet wat de gevolgen van orkanen zijn. 
• Je kan verklaren waarom een orkaan aan land afzwakt. 
• Je kent verschillende benamingen voor orkanen. 

                         Orkaan boven land

Een orkaan wordt gevoed door zeewater boven 26,5 graden. Wanneer een orkaan land bereikt zal de orkaan in kracht afnemen, omdat de orkaan niet meer gevoed wordt.

Orkanen 

Bron 18

Vraag 14, 15 en 16

Antwoorden 14, 15 en 16

14 maximumscore 2
<div>3 - 4 - 1 - 2
</div><div>Opmerking
</div><div>Als door het weglaten van een foutief geplaatste cijfer een verder complete en foutloze reeks ontstaat, 1 scorepunt toekennen.</div><div><br></div><div>15 maximumscore 1
</div><div>kaart 1
</div><div>Voorbeelden van een juist verschil zijn:
</div><div> In 2020 zijn er meer orkanen in de zwaarste categorie dan in 2000.
</div><div> In 2020 komen meer orkanen aan land in het zuiden van de Verenigde Staten dan in 2000.</div><div>Opmerking
</div><div>Het scorepunt alleen toekennen bij een juiste keuze in combinatie met een juist verschil.</div><div><br></div><div>16 maximumscore 1
</div><div>noordoostkust
</div><div>Voorbeelden van een juiste reden zijn:
</div><div> Aan de noordoostkust komen nauwelijks orkanen voor.
</div><div> Orkanen buigen af richting de oceaan voordat ze de noordoostkust
</div><div>raken.
</div><div> Orkanen boven land zwakken af voordat ze de noordoostkust raken.
</div><div>Opmerking
</div><div>Het scorepunt alleen toekennen bij een juiste keuze in combinatie met een juiste reden.&nbsp;</div>

Water

Vraag 17 t/m 32

Piekafvoer

Als het waterpeil in een korte periode sterk stijgt, spreek je van een piekafvoer.

• Je weet wat een piekafvoer is en wat de gevolgen van een overstroming kunnen zijn.

• Je kunt in een grafiek de piekafvoer van een rivier weergeven.

Piekafvoer  

In welke maand is de piekafvoer het hoogst?

juni

In welk seisoen in de piekafvoer het laagst?

winter

Waarom is de piekafvoer in die maand het hoogst?

Er is dan naast regenwater ook smeltwater

Piekafvoer

Natuur -> belangrijk voor de opname van water. Bomen en andere planten zorgen voor een langezame opname van het water.

Ontbossing / vergrijzing -> water stroomt snel weg, met piekafvoer tot gevolg.

Wat zijn de gevolgen van piekafvoer?

geen dijken	wel dijken
- rivier wordt breder - klei wordt als slib afgezet in overstroomde gebied - land wordt vruchtbaar	- doordat slib naar de bodem van de rivier zakt wordt die ondieper, - dijken moeten worden verhoogd.

Problemen binnenvaart 

In het noorden zijn veel rivieren 

door ijs onbevaarbaar.

Rivieren bij het Europese deel hebben

vaak een te lage waterstand in de zomer. Er vindt in de zomer enorm veel verdamping plaats. 

Het water in de grond

In de grond zit water.

Een juiste waterstand van het grondwater is belangrijk voor de boeren.

Een te hoge waterstand is slecht voor de landbouw.

Vraag 17 en 18

Antwoorden 17 en 18

17 maximumscore 2
<div>1 = onjuist
</div><div>2 = juist
</div><div>3 = juist
</div><div>indien drie juiste antwoorden 2
</div><div>indien twee juiste antwoorden 1
</div><div>indien minder dan twee juiste antwoorden 0
</div><div><br></div><div>18 maximumscore 2
</div><div>• Voorbeelden van juiste nadelen voor de scheepvaart zijn: 1
</div><div> Schepen kunnen minder (tegelijk) vervoeren (door de diepgang bij
</div><div>zware lading).
</div><div> Schepen kunnen niet varen / moeten langer wachten bij sluizen.
</div><div>• Voorbeelden van juiste nadelen voor de landbouw zijn: 1
</div><div> Er is minder irrigatiewater beschikbaar.
</div><div> De landbouwgewassen verdrogen / sterven af.</div>

3. Water uit de duinen

- In/onder de duinen is veel zoetwater te vinden, dus geen zout

- Dat het zoet is heeft ook te maken met de grondsoort: zand. Zand heeft een goede doorlaatbaarheid

Opbouw van de duinen

Onder de duinen (geel) ligt een grote voorraad zoetwater (blauw).

Namelijk: de duinen bestaan uit zand en zand laat water door.

Regenwater is dus geïnfiltreerd!

Maar als we dit zoetewater gebruiken wordt de voorraad kleiner en is er meer ruimte voor brakwater( groen) en zoutwater (paars).

De duinen verdrogen en verzilten door het gebruik van het zoetwater!

Drinkwater

winning(4)

Duinwaterwinning

 In het westen van Nederland is het water te zout behalve bij de duinen. Reden: zand! 

Het regenwater wordt door de duinen opgenomen. Zoutwater is zwaarder dan zoetwater waardoor 

het zoete water op het zoute water drijft. 

Onder de duinen een zoetwaterbel ontstaat. 

Voor de grote steden is het duinwater een belangrijk waterwingebied.

Om verdroging tegen te gaan, wordt water uit rivieren naar de duinen gepompt om het opgepompte water weer aan te vullen.

Vraag 19 en 20

Antwoorden 19 en 20

19 maximumscore 2
<div>1 = het zand
</div><div>2 = oppervlaktewater
</div><div>3 = te zout
</div><div>indien drie juiste antwoorden 2
</div><div>indien twee juiste antwoorden 1
</div><div>indien minder dan twee juiste antwoorden 0
</div><div><br></div><div>20 maximumscore 1
</div><div>Uit het antwoord moet blijken dat drinkwaterwinning verdroging kan
</div><div>veroorzaken (waardoor het zand makkelijk wegwaait).</div>

De haven van Rotterdam

Mainport: Een knooppunt in de goederenstromen tussen werelddelen.
Alles wordt daar aangevoerd en weer afgevoerd.

Goederenoverslag: De totale aan en afvoer van goederen. (hoeveel er in en uitgaat)

Achterland: Het gebied waar de goederen vanuit de zeehaven naar doorgevoerd worden. 

Distributieland: land dat goederen verdeelt over het achterland.

Vraag 21 en 22

Antwoorden 21 en 22

21 maximumscore 1
<div>Voorbeelden van een juiste reden zijn:
</div><div> Tussen Duisburg en Rotterdam bestaat een directe verbinding (terwijl tussen Duisburg en Emden de rivier overgaat in een kanaal).</div><div> Duisburg en Rotterdam zijn met elkaar verbonden door een altijd
</div><div>bevaarbare rivier / grote rivier.
</div><div> De Eems is slechts voor een deel bevaarbaar / heeft veel sluizen.
</div><div><br></div><div>22 maximumscore 1
</div><div>Uit het antwoord moet blijken dat er minder steen- en bruinkool naar (de energiecentrales in) Duitsland kon worden vervoerd (door de lage</div><div>waterstand).</div>

• Chang Jiang (Yangtze)
• Huang He (Gele Rivier)
• Xi Jiang (Parel Rivier)

Belangrijk voor de watervoorziening, landbouw en economie van China.

China

H8: Water in China

§3: De Chang Jiang

3 gevolgen van de wateroverlast van de Chang Jiang :

This video is no longer available

explain

... overstromingen

 aardverschuivingen

... modderstromen

Opdrachten

Chang Jiang

Klimaatverandering en extreme weersomstandig-heden.

Mogelijke overstromingen en schade.

De Chang Jiang

De Chang Jiang heeft veel verschillende namen.

Het is de langste rivier van China en de rivier met het meeste water.

Water van de Chang Jiang gaat via het grote kanaal naar de Huang He.

Water besparen

Vraag 23 en 24

Antwoorden 23 en 24

23 maximumscore 2
<div>1 = juist
</div><div>2 = onjuist
</div><div>3 = juist
</div><div>indien drie juiste antwoorden 2
</div><div>indien twee juiste antwoorden 1
</div><div>indien minder dan twee juiste antwoorden 0
</div><div><br></div><div>24 maximumscore 1
</div><div>Voorbeelden van een juiste maatregel zijn:
</div><div> waterbesparende douchekop installeren
</div><div> korter douchen
</div><div> zuinige vaatwasser/wasmachine aanschaffen</div>

Check

1. Welke 3 vormen van irrigatie zijn er?
2. Welke irrigatievorm is het meest duurzaam? Welke het minst?
3. Welke irrigatievorm zorgt het meest voor verzilting? Welke het minst?
4. Water verdampt na irrigatie. Is dit watergebruik of waterverbruik?
5. Wat is ontzilten?
6. Wat zijn 2 nadelen van ontzilten?

Probleem : verzilting

Verzilting =

het zouter worden van de bodem.

verzilting door irrigatie

Irrigatie - verzilting 

Verzilting door verdamping

Verzilting

Drie vormen van irrigatie

Kanalen/ geulirrigatie/ oppervlakte irrigatie

Besproeien/ cirkelirrigatie

Druppelirrigatie

Landbouw in Nederland

In Nederland is de waterbalans positief = er valt meer neerslag dan dat er verdampt.

Maar als er toch te weinig of juist te veel neerslag valt, dan is Nederland rijk genoeg om dat op te lossen ->

- Draineren = te veel aan water uit de grond halen

- Irrigeren = water toevoegen aan de grond als er een tekort is

En als het weer helemaal tegenzit dan hebben we nog de tuinbouw in kassen ->

In kassen kan het klimaat kunstmatig geregeld worden, zodat het altijd precies goed is om gewassen te laten groeien.

Door deze gunstige omstandigheden is Nederland één van de grootste landbouwproducenten ter wereld.

Ruim de helft van de grond in Nederland wordt gebruikt voor landbouw en tuinbouw!

Waterbalans en irrigatie

De waterbalans is belangrijk voor de landbouw.

Is de waterbalans positief, dan valt er voldoende neerslag en is irrigatie niet nodig.

(Misschien is drainage wel nodig: er valt dan te veel neerslag waardoor de grond te nat is. Het teveel aan water pompen we dan weg!)

Is de waterbalans negatief, dan valt er niet genoeg neerslag en is irrigatie wel nodig.

Er is dan keuze uit:

1. Beregening of cirkelirrigatie -> de sproeier wordt aangezet.

2. Kanaal of oppervlakte-irrigatie -> water wordt uit kanaaltjes of slootjes gehaald.

3. Druppelirrigatie -> met slangetjes krijgen gewassen precies genoeg water.

Irrigatie is dus nodig als er te weinig neerslag is gevallen. We vullen het tekort kunstmatig aan.

Oplossingen?

Grondwater

Ontzilten zeewater

Druppelirrigatie

Stuwdammen

Andere vorm van landbouw

Duurzaam omgaan met water in de stad

Duurzaam landgebruik

• Bedekt houden van de bodem
• Steile hellingen herbebossen
• Toepassen drainage
• Druppelirrigatie
• Biologische landbouw                                                                              (geen bestrijdingsmiddelen)

Vraag 25 en 26

Antwoorden 25 en 26

25 F<div>&nbsp; &nbsp;<div>26 maximumscore 1
</div><div>Voorbeelden van een juiste maatregel zijn:
</div><div> gewassen telen die goed tegen droogte kunnen
</div><div> droogtelandbouw toepassen
</div><div> lekkages in irrigatieleidingen snel repareren&nbsp;</div></div>

woestijnklimaat

Bijna geen neerslag 

Zand of grind

neerslagintensiteit = 

hoeveelheid neerslag per uur of per dag

hoge intensiteit leidt tot rivieroverstromingen en bodemerosie

Meer neerslag betekent niet dat er perse meer water voor mens en natuur is. Hoe kan dat? 

• Als de neerslagintensiteit hoog is, stroomt veel water weg in beken, rivieren en riolering en trekt het niet de grond in. 
• Bij hele hoge neerslagintensiteit krijg je zelfs overstromingen, bodemerosie en modderstromen.
• Doordat het warmer wordt in de VS verdampt er ook meer water. 

De Waterkringloop

               Waterkringloop

Waterkringloop

Condenseren

Hoe verplaatst water op aarde?

De waterkringloop

• Korte waterkringloop 

• Lange waterkringloop 

AQUIFERS

Door leeghalen aquifer (dicht bij zee) kan zout water de aquifer instromen.

2 soorten aquifers:

- kust aquifer

- berg aquifer

Infiltratie is het proces waarbij water in de bodem zakt.

infiltratie

Een deel van het water zakt in de bodem en wordt grondwater.&nbsp;

5

zon

Als grondwater wordt aangevuld door regen. 

Het is dan vernieuwbaar water.

2.1 begrippen

reliëf

hoogvlakte

bovenloop/ middenloop/ benedenloop

korte en lange waterkringloop:

verdamping, condenseren,

afstromen, infiltratie,

regenwater, smeltwater

grondwaterpeil

Vraag 27 en 28

Antwoorden 27 en 28

27 maximumscore 2
<div>1 = juist
</div><div>2 = onjuist
</div><div>3 = juist
</div><div>indien drie juiste antwoorden 2
</div><div>indien twee juiste antwoorden 1
</div><div>indien minder dan twee juiste antwoorden 0
</div><div><br></div><div>28 maximumscore 1
</div><div>Het juiste onderdeel is infiltratie.</div>

Stroomgebied

Het gebied dat afwaters op een bepaalde rivier en zijn zijrivieren = stroomgebied. 

De grens tussen 2 stroomgebieden noem je een waterscheiding. 

Stroomgebied

Reliëf vormt de waterscheiding dat is de grens tussen

stroomgebieden

Bovenloop benedenloop.

Boven, midden en benedenloop

Loop:	Stroomsnelheid	Erosie	Sedimentatie
Boven	Hoog	Veel	Niet
Midden	Gemiddeld	Minder	Gemiddeld
Beneden	Laag	Weinig	Veel

hoogteligging en reliëf (loef- en lijzijde van een gebergte). Stuwingsregen!

Bedenk drie voordelen van stuwdammen en drie nadelen van stuwdammen

      Oplossing stuwdammen?

Stuwdammen?

Stroomopwaarts?

Stroomafwaarts?

Voor- en nadelen?

Stuwdammen

Stuwdammen houden water erg lang tegen, hierdoor krijg je een stuwmeer.

*Stuwdammen en meren:

- Hierdoor bevaar je een rivier makkelijker (want die is minder snel)

- Makkelijker drinkwaterwinning

- Je kan elektriciteit opwekken*

vraag 29 en 30

Antwoorden 29 en 30

29 maximumscore 1
<div>Uit het antwoord moet blijken dat aan de loefzijde (van het
</div><div>Zagrosgebergte) meer neerslag valt, (waardoor de rivier de Karun meer water afvoert dan de rivier de Zayandeh).</div><div><br></div><div>30 maximumscore 2
</div><div>• Een juist antwoord waarom natuurbeschermers tegenstanders zijn, is
</div><div>dat door stuwdammen de rivieren minder water afvoeren / de
</div><div>moerasgebieden opdrogen. 1
</div><div>• Een juist antwoord waarom de olie-industrie voorstander is, is dat het
</div><div>gebied beter toegankelijk wordt voor de olie-industrie en hun zware
</div><div>materieel / er goedkope elektriciteit beschikbaar is bij de oliewinning. 1</div>

Waterschaarste oorzaken

• Opwarming klimaat met meer droogte
• Bevolkingsgroei met meer waterverbruik per persoon

Waterproblemen in de toekomst --> Oorzaken?

1. Natuurlijke oorzaak = minder neerslag
2. Menselijke oorzaken: groei welvaart + groei bevolking

Waterschaarste: Israël heeft hier ook mee te maken. Hoe moet je de tabel lezen die bij elk land staat?

waterschaarste natuurlijke oorzaken:

       - weinig neerslag

       - verdamping

       - bevriezing

       - ongelijke verdeling van neerslag (regenseizoen)

Vraag 31 en 32

Antwoorden 31 en 32

31 maximumscore 1
<div>Uit het antwoord moet blijken dat de rivier de Karun wel afwatert op de
</div><div>rivier de Tigris, maar geen water ontvangt van de rivier de Tigris.</div><div><br></div><div>32 maximumscore 1
</div><div>provincie Y
</div><div>Uit het argument moet blijken dat het water uit de rivier de Karun tussen deze provincies verdeeld moet worden / beide provincies in het</div><div>stroomgebied van de rivier de Karun liggen.</div>

Bevolking en ruimte 

vraag 33 t/m 47

Bevolkingsdiagram

Uit de vorm van een bevolkingsdiagram kun je de kenmerken van de leeftijdsopbouw aflezen. 

• geboortecijfer
• sterftecijfer
• is het hoog of laag

3 vormen van een bevolkingsdiagram

Bevolkingsdiagram

Vraag 33

Antwoord

33 maximumscore 1
<div>‘ui’
</div><div>Voorbeelden van een juist argument zijn:
</div><div> Het aandeel kinderen/jongeren is afgenomen / kleiner dan bij de
</div><div>‘piramide’.
</div><div> Het aandeel ouderen is toegenomen / groter dan bij de ‘piramide’.
</div><div>Opmerking
</div><div>Het scorepunt alleen toekennen bij een juiste keuze in combinatie met een juist argument.&nbsp;</div>

Vraag 34

Antwoord

34 maximumscore 2
<div>1 = onjuist
</div><div>2 = juist
</div><div>3 = juist
</div><div>indien drie juiste antwoorden 2
</div><div>indien twee juiste antwoorden 1
</div><div>indien minder dan twee juiste antwoorden 0</div>

Vraag 35, 36 en 37

Bron 31 en 32

Antwoorden 35, 36 en 37

35 maximumscore 1
<div>Voorbeelden van een juist voordeel zijn:
</div><div> De infrastructuur ligt er al.
</div><div> Er hoeven geen gebouwen afgebroken te worden.
</div><div><br></div><div>36 maximumscore 2
</div><div>• Een juist argument waarom toeristen gebruik zullen maken van het
</div><div>fietspad gaat in op de route van het fietspad in de buurt van
</div><div>bezienswaardigheden / de unieke plek van het fietspad / de veilige
</div><div>fietsroute. 1
</div><div>• Een juist argument tegen de aanleg van het fietspad gaat in op het
</div><div>verdwijnen van parkeerplaatsen vlakbij huis / de toename van
</div><div>parkeerproblemen in de buurt / de toename van fietsverkeer. 1</div><div><br></div><div>37 maximumscore 1
</div><div>Een juist antwoord gaat in op de afname van het autoverkeer / meer groen/ betere luchtkwaliteit / veiliger verkeer.</div>

leefbaarheid

Leefbaar =

 hoe aantrekkelijk/geschikt een gebied is om te wonen

Leefbaarheid

Leefbaarheid

Zowel objectieve leefbaarheid als subjectieve leefbaarheid. 

sociale veiligheid: 

Objectief: criminaliteitscijfers.

Subjectief: Beleving van de veiligheid. 

Bevolkingsgroei 

Natuurlijke bevolkingsgroei = geboortecijfer – sterftecijfer

 

Sociale bevolkingsgroei = immigratie – emigratie

Totale bevolkingsgroei = natuurlijke bevolkingsgroei + sociale bevolkingsgroei

Vraag 38

Antwoord

38 maximumscore 2
<div>1 = onjuist
</div><div>2 = juist
</div><div>3 = juist
</div><div>indien drie juiste antwoorden 2
</div><div>indien twee juiste antwoorden 1
</div><div>indien minder dan twee juiste antwoorden 0</div>

Leerdoelen

1. Je kunt de gevolgen van de bevolkingspolitiek in China beschrijven.

2. Je kunt de natuurlijke bevolkingsgroei in China beschrijven .

3. Je kunt de verandering in de bevolkingssamenstelling van China beschrijven.

4. Je kunt de 3 soorten bevolkingsdiagrammen herkennen en beschrijven.

Bevolkingsdiagrammen aflezen

Bevolkingsdiagrammen

Wat zijn de drie soorten vormen van bevolkingsdiagrammen?

Piramidevorm

Granaatvorm

Urnvorm

Vraag 39

Antwoord

39 B

Bevolking herverdelen 

-> hukou systeem

Hukou

- Je moet blijven wonen waar je bent geboren

- Binnenlands paspoort nodig (hukou)

- Te duur

- Zonder geldige hukou, geen recht op voorzieningen in de stad

Maak aantekeningen!!

250 miljoen wonen "illegaal" in de stad, ze hebben geen recht op voorzieningen.

Hukou-systeem: binnenlands paspoort in China

Je moet blijven wonen waar je bent geboren.

Heb je geen Hukou dan ben je illegaal. Je hebt geen recht op:

• onderwijs
• gezondheidszorg
• huis
• uitkering

Sociale ongelijkheid

Regionale ongelijkheid

Negatieve gevolgen globalisering:

Sociale ongelijkheid 

Vraag 40

Antwoord

40 maximumscore 1
<div>Uit het antwoord moet blijken dat stadsinwoners met een stadshukou meer rechten hebben (op voorzieningen) dan stadsinwoners zonder stadshukou.</div>

Neerslag in China

Reliëf in China

Bevolkingsdichtheid in China

Reliëf in China

Vraag 41 en 42

Bron 36

Antwoorden 41 en 42

41 D<div><br><div>42 maximumscore 2
</div><div>Voorbeelden van juiste kenmerken zijn:
</div><div> De gebieden liggen aan zee.
</div><div> De gebieden liggen aan een rivier / riviermonding.
</div><div> De gebieden liggen in vlak gebied.
</div><div> De gebieden liggen nabij stedelijke gebieden.
</div><div> De gebieden liggen nabij de vindplaats van grondstoffen.
</div><div>per juist kenmerk 1&nbsp;</div></div>

Hongkong en Shenzhen

De komst van buitenlandse bedrijven hebben ervoor gezorgd dat de steden Hongkong en Shenzhen enorm zijn gegroeid.

Beide steden liggen in de parelrivierdelta. Kijk in je tekstboek naar figuur 7A en 7B op p.74.

Shenzhen/Hongkong 

Shenzhen nu: 14 miljoen inwoners

1980 werd Shenzhen een SEZ (speciale economische zone)

Parelrivierdelta in 1993

Parelrivierdelta in 2007

Verklaring groei stedelijke zone:

<div><ul><li>Vroeger mocht niemand de grens oversteken vanuit Hongkong&nbsp; naar communistische China.</li><li>1980: opendeurpolitiek → Buitenlandse fabrieken mochten net over grens van Hongkong worden neergezet. → Duizenden fabrieken verhuisden van Hongkong naar China: Ongeschoolde (goedkope) werknemers nodig.</li><li>Kantoren bleven in Hongkong = front office, back fabric.</li></ul></div>

Gevolgen snelle verstedelijking voor inrichting

<ul><li>Shenzen van vissersdorp naar megastad.</li><li>Grote metropolen ontstaan.</li><li>Stedelijk gebied van 45 miljoen inwoners.</li><li>Platteland steeds meer verstedelijkt.: Oorzaak: arbeidsmigranten.</li></ul>

Vraag 43 en 44

Bron 37 en 38

Antwoorden 43 en 44

43 maximumscore 1
<div>Voorbeeld van een juiste reden is dat Hongkong een internationale haven /hoofdkantoren / zakelijke dienstverlening heeft.</div><div>.</div><div>44 maximumscore 2
</div><div>1 = goede bereikbaarheid
</div><div>2 = Midden-China
</div><div>3 = hoger
</div><div>indien drie juiste antwoorden 2
</div><div>indien twee juiste antwoorden 1
</div><div>indien minder dan twee juiste antwoorden 0</div>

Vraag 45

Antwoord

45 C

       Waarom bedrijven naar China gaan

China is aantrekkelijk door lage lonen en veel arbeidskrachten.

Ook zijn er veel buitenlandse investeringen (FDI) van internationale bedrijven.

De Chinese overheid stimuleert dit met Speciale Economische Zones (SEZ’s).

Leeg westen, vol oosten 

• Waarom is het westen van China dunbevolkt?
• Natuurlijke oorzaken: Te hoog, te koud, te droog.
• Menselijke factoren: Weinig grote steden, lage lonen, weinig werk en voorzieningen.

• Waarom is het oosten dichtbevolkt?
• Natuurlijke oorzaken: Laag gebied en veel neerslag.
• Menselijke factoren: Veel grote steden, veel werk, hoge lonen en voorzieningen.

Maak aantekeningen!

Leerdoel 

Wat zijn de belangrijkste economische veranderingen in China tussen 1980 en nu? 

Van assemblage, sociaal-economische zones, lage lonen, 

naar high-tech en de aanleg van een nieuwe zijde route. Arbeid uitschuiven naar andere landen met lage lonen. 

Van kopiëren naar vernieuwen

Vroeger waren lonen laag in China -> aantrekkelijk voor bedrijven.

Nu zijn de lonen hoger aan de kust in China -> bedrijven zoeken goedkoper alternatief -> gaan naar het binnenland óf buitenland.

China wilt in 2025 helemaal onafhankelijk zijn van het westen.

Interne oorzaken:

menselijke factoren:

mate van ongelijkheid

Als een land zich economisch ontwikkelt, neemt de sociale ongelijkheid toe. Sommige groepen profiteren meer van de groeiende welvaart dan andere. Sociale ongelijkheid druk je uit met de Gini-coëfficiënt. Grote ongelijkheid in combinatie met een grote groep jongeren zonder uitzicht op werk, kan leiden tot ernstige sociale onrust in een land.

H4 AK - Hoofdstuk 3: Bevolking

Veel economische ongelijkheid

Vraag 46 en 47

Bron 40

Cijfer?

Examenblad