WO Thema 21 - Expeditie wereld Deel 2 Lijnen op de wereldbol en wereldkaart - Aardrijkskunde

Expeditie wereld
Deel 2: Lijnen op de wereldbol en wereldkaart
Aardrijkskunde
1 / 38
next
Slide 1: Slide
WereldoriëntatieLager onderwijs

This lesson contains 38 slides, with interactive quizzes, text slides and 3 videos.

time-iconLesson duration is: 50 min

Items in this lesson

Expeditie wereld
Deel 2: Lijnen op de wereldbol en wereldkaart
Aardrijkskunde

Slide 1 - Slide

Doelen van de lessenreeks
Na deze les kennen/kunnen/weten jullie:
- Wie Mercator is.
- Dat we de wereldbol verdelen in een noordelijk en zuidelijk halfrond en kan je deze aanduiden op een globe en een kaart.
- Dat we de wereldbol verdelen in een oostelijk en westelijk halfrond en kan je deze aanduiden op een globe en een kaart.
- De Kreeftskeerkring, Steenbokskeerkring, evenaar, nulmeridiaan, noordpoolcirkel en zuidpoolcirkel en kan je deze aanduiden op een globe en een kaart.
- Kan je landen of werelddelen situeren in het juiste halfrond.
- dat de wereld verdeelt is in breedtecirkels en lengtelijnen en dat coördinaten uitgedrukt worden in graden.

Slide 2 - Slide

We spoelen even terug in de tijd...
Het is de nacht tussen 14 en 15 april 1912 boven de Atlantische Oceaan. Om 23u40 vaart de Titanic tegen een drijvende ijsberg. Om 00u15 roept de kapitein de hulp van andere schepen in: 'SOS, SOS, we zinken - bevinden ons op 43°NB en 50°WL.'
Het schip Carpathia bevindt zich op ongeveer 4 uren varen van deze positie. Om 4u20 kunnen 704 van de 2208 passagiers worden gered en aan boord van de Carpathia gebracht. Deze redding was mogelijk dankzij de juiste plaatsbepaling van de Titanic.

Slide 3 - Slide

Lijnen op de wereldbol
De aarde is een bol en heeft geen boven - en onderkant, geen begin of einde.
Zoals het rooster op een stratenplan heeft men een net van denkbeeldige lijnen op de aardbol getekend. 
In dit netwerk van lijnen is de noordpool de bovenkant en de zuidpool de onderkant.

Slide 4 - Slide

Lijnen op de wereldbol
We verdelen de wereldbol in twee even grote delen:

- het noordelijk halfrond
- het zuidelijk halfrond

De verdeellijn is de evenaar.
Noordelijk halfrond
Zuidelijk halfrond
Evenaar

Slide 5 - Slide

Lijnen op de wereldbol
Ieder halfrond verdelen we in twee richtingen:

- het westelijk halfrond
- het oostelijk halfrond

De verdeellijn is de nulmeridiaan of meridiaan van Greenwich

Slide 6 - Slide

Lijnen op de wereldbol
Om de ligging van een plaats nauwkeurig te bepalen, worden de halfronden verder verdeeld door:
- cirkels evenwijdig met de evenaar: de breedtecirkels
- bogen loodrecht op de evenaar van noordpool tot zuidpool: de lengtelijnen of meridianen.

Slide 7 - Slide

Lijnen op de wereldbol

Die lijnen worden benoemd in graden:

- naar het noorden: noorderbreedte (NB)
- naar het zuiden: zuiderbreedte (ZB)
- naar het westen: westerlengte (WL)
- naar het oosten: oosterlengte (OL)

Slide 8 - Slide

Van bol naar kaart
Een aantal geleerden, cartografen, hebben geprobeerd om onze bolvormige aarde op een plat vlak voor te stellen.
Mercator tekende een wereldkaart waarbij hij precies een cilinder rond de wereldbol wikkelde. Als je die cilinder openrolt, krijg je een wereldkaart waarop de meridianen evenwijdige lijnen zijn. 

                                                         Maar kijk eens: er zijn openingen en als we die opvullen vervalsen we de kaart!
                                                         Het oppervlak van de wereldbol op een kaart perfect tekenen kan niet zonder 
                                       fouten! Alleen op de wereldbol zijn de vormen én de afstanden juist.

Slide 9 - Slide

Slide 10 - Video

Wie was Mercator?
Mercator (1512-1594) is een beroemd Vlaams cartograaf. Hij maakte wereldbollen, atlassen en kaarten.
Zijn wereldkaart was voor zeelui zeer handig.

Slide 11 - Slide

Hoe worden kaarten nu gemaakt?
Met de ontwikkeling van de luchtvaart en de fotografie werd het in de 20ste eeuw mogelijk om vanuit de lucht naar de aarde te kijken en luchtfoto's te nemen.
Deze luchtfoto's zijn de basis voor topografische kaarten.

Slide 12 - Slide

Hoe worden kaarten nu gemaakt?
De moderne cartografie maakt sedert 1960 meer en meer gebruik van satellietbeelden. Steeds nauwkeuriger wordt de aarde vanuit satellieten in de gaten gehouden!
Via earth.google.com verken je heel de aarde!

Slide 13 - Slide

Lijnen op de wereldkaart
Op een wereldkaart is de evenaar een rechte lijn die de kaart in twee verdeelt: het noordelijk halfrond bovenaan, het zuidelijk halfrond onderaan.
De poolcirkels en keerkringen zijn gebogen lijnen.
Op een wereldkaart verdeelt de nulmeridiaan de kaart in twee delen: de linkerkant is het westelijk halfrond, de rechterkant van de kaart is het oostelijk halfrond. Meridianen zijn gebogen lijnen.

Slide 14 - Slide

Slide 15 - Video

GPS, plaatsbepaling is kinderspel!
Een gps (Global Positioning System) is een toestel waarop je je standplaats zeer nauwkeurig kunt aflezen.
Een zender in het toestel staat tegelijkertijd in verbinding met vier satellieten zodat je plaats en hoogtepositie op de wereldbol nauwkeurig wordt bepaald en op een digitale kaart wordt aangeduid.

Slide 16 - Slide

De aarde in een net
Duid op de wereldbol in de klas aan:

- het noordelijk halfrond
- het zuidelijk halfrond
- het westelijk halfrond
- het oostelijk halfrond
- de evenaar
- de nulmeridiaan

Slide 17 - Slide

BUNDEL!
Neem je bundel op pagina 64 en 65.

Maak opdracht 1a, b en c.
Maak opdracht 2a, b en c.
Maak opdracht 3 en 4.


Slide 18 - Slide

In welk halfrond ligt Europa?
A
noordelijk halfrond
B
zuidelijk halfrond

Slide 19 - Quiz

In welk halfrond ligt Oceanië?

A
noordelijk halfrond
B
zuidelijk halfrond

Slide 20 - Quiz

In welk halfrond ligt Azië?

A
westelijk halfrond
B
oostelijk halfrond

Slide 21 - Quiz

In welk halfrond ligt Amerika?

A
westelijk halfrond
B
oostelijk halfrond

Slide 22 - Quiz

België ligt in het ... ?

A
Noordelijk halfrond en westelijk halfrond
B
Noordelijk halfrond en oostelijk halfrond
C
zuidelijk halfrond en westelijk halfrond
D
zuidelijk halfrond en oostelijk halfrond

Slide 23 - Quiz

Zuid-Amerika ligt in het ... ?

A
Noordelijk halfrond en westelijk halfrond
B
Noordelijk halfrond en oostelijk halfrond
C
zuidelijk halfrond en westelijk halfrond
D
zuidelijk halfrond en oostelijk halfrond

Slide 24 - Quiz

Canada ligt in het ... ?
A
Noordelijk halfrond en westelijk halfrond
B
Noordelijk halfrond en oostelijk halfrond
C
zuidelijk halfrond en westelijk halfrond
D
zuidelijk halfrond en oostelijk halfrond

Slide 25 - Quiz

Chili ligt in het ... ?
A
Noordelijk halfrond en westelijk halfrond
B
Noordelijk halfrond en oostelijk halfrond
C
zuidelijk halfrond en westelijk halfrond
D
zuidelijk halfrond en oostelijk halfrond

Slide 26 - Quiz

Marokko ligt in het ... ?
A
Noordelijk halfrond en westelijk halfrond
B
Noordelijk halfrond en oostelijk halfrond
C
zuidelijk halfrond en westelijk halfrond
D
zuidelijk halfrond en oostelijk halfrond

Slide 27 - Quiz

Oekraïne ligt in het ... ?
A
Noordelijk halfrond en westelijk halfrond
B
Noordelijk halfrond en oostelijk halfrond
C
zuidelijk halfrond en westelijk halfrond
D
zuidelijk halfrond en oostelijk halfrond

Slide 28 - Quiz

Slide 29 - Video

Slide 30 - Slide

BUNDEL!
Neem je bundel op pagina 65.

Maak opdracht 5a, b, c en d.

BELANGRIJK!  Kijk eerst eens goed naar de lijnen!
De Kreeftskeerkring, de Steenbokskeerkring, de noordpool- en zuidpoolcirkel zijn de stippellijnen op de kaart. Niet de volle lijnen!!

Slide 31 - Slide

Slide 32 - Slide

Plaatsen in de tijd
Mercator (1512-1594) is een beroemd Vlaams cartograaf. Hij maakte wereldbollen, atlassen en kaarten. 
Zijn wereldkaart was voor zeelui zeer handig.

Slide 33 - Slide

In welk tijdsperk kan je Mercator indelen?
A
moderne tijd
B
hedendaagse tijd
C
middeleeuwen
D
vroegmoderne tijd

Slide 34 - Quiz

Plaatsen in de tijd
Mercator

Slide 35 - Slide

GO! Doelen - Aardrijkskunde
AA.220 Herkennen de schaal op een kaart.
     MIA: De schaal
     als verhouding tussen de werkelijkheid en een verkleinde afbeelding
     - breukschaal
     - lijnschaal

     TE HANTEREN BEGRIPPEN: de schaal, de werkelijke afstand, de verhouding

Slide 36 - Slide

GO! Doelen - Aardrijkskunde
AA.221 Interpreteren de schaal van een kaart
     MIA: interpreteren
     - werkelijke afstand tussen locaties berekenen
     - de grootte van objecten op de kaart schatten
     - de schaalfactor omzetten in een bruikbare eenheid

Slide 37 - Slide

GO! Doelen - Geschiedenis
3.4.5.29 Enkele historische feiten, personages, gebouwen, gebeurtenissen, toestanden …, uit de algemene geschiedenis (met nadruk op de geschiedenis van onze contreien binnen een Europese context) ordenen (chronologisch rangschikken en situeren) op een historische tijdband met 5 historische periodes: prehistorie, oudheid, middeleeuwen, nieuwe tijden en onze tijd.
                                                                     ET MM 3.7

Slide 38 - Slide