AI in het voortgezet onderwijs: kansen en uitdagingen voor de docent

• New lesson editor
• Mediawijsheid
• WO
• Studiejaar 5

Hoe gebruik jij AI als docent?

Waarvoor heb jij AI gebruikt in het onderwijs tijdens jouw stage?

Introductie: AI in het onderwijs

• Sinds de lancering van ChatGPT in 2022 is AI razendsnel onderdeel geworden van ons dagelijks leven

• Een groot deel van de bevolking gebruikt een vorm van AI, dus ook jouw leerlingen

Leraren moeten zich verhouden tot AI

• Waarvoor kan jij als docent AI gebruiken?

• Waarvoor gebruiken leerlingen AI? Hoe ga jij hiermee om?

• Welke problemen ontstaan er door AI in het onderwijs?

Deze vragen gelden voor leraren, maar ook voor lerarenopleidingen.

Onderzoeksvragen

Onderzoeksvraag:

Hoe kunnen lerarenopleidingen toekomstige leraren helpen in de ontwikkeling van AI competenties?

Deelvragen:

1) Wat zijn voor leraren belangrijke benodigdheden en problemen in in het gebruik met AI in het onderwijs?

2) Waar bevinden zich nog blinde vlekken in de ontwikkeling van AI competenties bij docenten?

Onderzoeksopzet: de scoping review

Deelvraag 1: Wat zijn voor leraren belangrijke benodigdheden en problemen in in het gebruik met AI in het voortgezet onderwijs?

Aanpak: Scoping review

literatuur gevonden op Scopus, Web of Science en via snowballing

• 2020-2026

• Voortgezet onderwijs

In totaal 30 papers gevonden

• inductieve aanpak: thema's gevonden in de data

Thema´s

Slide text

Thema´s

Resultaten: aandacht voor thema’s

Misinformatie (13 papers)

Feedback en gepersonaliseerd leren (12 papers)

Professionele competentie van de docent (10 papers)

Schoolbeleid en professionalisering (10 papers)

Verlies van eigenaarschap

(9 papers)

Efficiëntie van docenten (8 papers)

Leerling betrokkenheid (7 papers)

Ethiek (7 papers)

Vaardigheidsontwikkeling (4 papers)

Toegankelijkheid (3 papers)

Thema (aantal papers)

Conclusie deelvraag 1

Deelvraag 1: Wat zijn voor leraren belangrijke benodigdheden en problemen in in het gebruik met AI in het voortgezet onderwijs?

Antwoord: Leraren hebben een focus op praktische toepassing van AI in de les en welke gevolgen dit heeft, maar minder focus op indirecte effecten van AI gebruik buiten de les.

Onderzoek deelvraag 2

Met deze resultaten weten we welke onderwerpen belangrijk zijn voor docenten, maar minder goed waar nog blinde vlekken zitten.

Deelvraag 2: Waar bevinden zich nog blinde vlekken in de ontwikkeling van AI competenties bij docenten?

Aanpak: Curriculair spinnenweb gebruiken als theoretisch raamwerk waar thema's uit de literatuur aan gekoppeld kunnen worden.

Het curriculaire spinnenweb van Van den Akker (2003)

• Methode om te kijken of curriculum/lessenserie compleet en in samenhang is

• Centraal staat de visie

• Componenten moeten met elkaar in overeenstemming zijn

Thema’s koppelen aan componenten

De thema's gevonden in de literatuur worden gekoppeld aan de verschillende componenten in het spinnenweb

• deductieve methode: Alle componenten van het spinnenweb liggen al van tevoren vast

• hieraan worden de thema's gekoppeld

• Reflectief proces

Wat valt op?

• Visie bevat geen thema's

• Wat betekent dit:

• Leraren lijken nu vooral bezig met toepassingen en de problemen die dit veroorzaakt zonder duidelijk te hebben waarvoor zij AI willen gebruiken

Advies: Begin bij je visie

Begin met jouw eigen visie op AI-gebruik.

Dit zorgt ervoor dat jij:

• voor jezelf makkelijk verbeterpunten/leerdoelen rond AI kan ontwikkelen

• kan bepalen of toepassingen van AI voor jou ook relevant zijn

• Welke benodigdheden, regelgeving vanuit school, cursussen voor jou nodig zijn

Jouw visie op AI

Neem even de tijd om kort te formuleren hoe jij AI wilt inzetten in jouw onderwijs. Hieronder zie je kort mijn beeld op AI als voorbeeld.

Voorbeeld:

“Mijn visie is om AI vooral in te zetten om mijn productiviteit en efficiëntie te verhogen in mijn administratieve taken en lesvoorbereiding. Op termijn wil ik leerlingen graag begeleiden in het op een goed manier gebruiken van AI, maar hiervoor moet ik eerst mijn eigen AI competentie nog verbeteren. Ik wil op dit moment AI niet gebruiken voor toetsing of voor gepersonaliseerde begeleiding, omdat ik nog onvoldoende kan inschatten of dit ethisch verantwoord is."

Concluderend

Onderzoeksvraag:

Hoe kunnen lerarenopleidingen leraren helpen in de ontwikkeling van AI competenties?

Antwoord:

Lerarenopleidingen moeten focus leggen op leraren helpen om een visie te ontwikkelen hoe zij AI willen gebruiken in hun onderwijs. Vanuit daar kan een lerarenopleiding handvaten geven aan docenten hoe zij kunnen beginnen met het ontwikkelen van de AI competenties die nodig zijn voor de visie van de docent.