Faalangst
3-11-2026
Faalangst
3-11-2026
Wat weet je nog over selectief mutisme?
Lesdoelen
Jij kan de opgedane kennis verwerken in een infographic en mondeling presenteren aan medestudenten.
Jij kan de drie vormen van faalangst (sociaal, motorisch en cognitief) van elkaar onderscheiden.
Jij kan feedback geven op de infographic en presentatie van medestudenten.
Wat is faalangst?
Angst om in de ogen van anderen te falen of 'af te gaan'.
10-20 %
Spanning -> motivatie
Gedachten, gevoelens, lichaam, gedrag
Denken - delen - uitwisselen
Gedachten, gevoelens, lichaam en gedrag
Denken - 3 minuten om voor jezelf overal 3 kenmerken bij te bedenken
delen
delen - bespreek in tweetallen welke kenmerken je hebt opgeschreven, krijg je nieuwe inzichten?
Uitwisselen - klassikaal vul je elkaar aan door nieuwe kenmerken op te noemen.
m
s
Positieve en negatieve faalangst
Positieve
Goede resultaten
Positieve spanning
Negatieve
Angst om te presteren werkt verlammend
Slecht en of onder niveau presteren
Black out
Onzekerheden
Sociale, motorisch en cognitieve faalangst
Sociale faalangst:
"De angst om jezelf te presenteren aan anderen/angst voor sociale taken"
Motorische faalangst:
"De angst om (met) je lichaam te presenteren/angst voor motorisch competitieve taken"
Cognitieve faalangst:
"De angst om je kennis te presenteren/angst voor schoolse taken"
Combinatie is mogelijk
Sociale faalangst, praktijkvoorbeeld
motorische faalangst, praktijkvoorbeeld
cognitieve faalangst, praktijkvoorbeeld
Opdracht
Maak een infographic
Je gaat na afloop m.b.v. je infographic presenteren
Iedereen krijgt een rol tijdens het presenteren.
Door 1 persoon van ieder groepje wordt een beoordelingsformulier ingevuld.
Maak gebruik van (praktijk) voorbeeld(en)
Wat is een inforgraphic?
Informatie: Je geeft informatie over een bepaald onderwerp.
Beeld: Je gebruikt afbeeldingen, pictogrammen en symbolen.
Kleur: Je gebruikt kleuren om informatie duidelijk te maken.
Overzichtelijk: Je verdeelt de informatie in duidelijke onderdelen.
Kort en krachtig: Je gebruikt korte teksten en alleen de belangrijkste informatie.
Aantrekkelijk: Je zorgt ervoor dat de infographic er mooi uitziet en prettig leesbaar is.
Duidelijk: De lezer begrijpt snel waar de informatie over gaat.
Opdracht; Infographic
Groep 1 – Sociale faalangst
Herkennen en begrijpen
Wat is sociale faalangst?
In welke situaties komt het voor?
Welke gedachten en gevoelens spelen een rol?
Hoe herken je het bij jezelf of een ander?
Groep 2 – Sociale faalangst
Omgaan met en overwinnen
Wat kun je doen als je bang bent voor de mening van anderen?
Hoe kun je iemand met sociale faalangst ondersteunen?
Welke tips en oefeningen kunnen helpen?
Wat zijn voorbeelden uit het dagelijks leven?
Groep 3 – Motorische faalangst
Herkennen en begrijpen
Wat is motorische faalangst?
In welke situaties komt het voor, bijvoorbeeld bij sport of praktische opdrachten?
Welke gedachten en lichamelijke reacties spelen een rol?
Hoe beïnvloedt spanning de uitvoering van een beweging?
Groep 4 – Motorische faalangst
Omgaan met en overwinnen
Hoe kun je spanning verminderen bij een bewegingsopdracht?
Welke rol spelen oefenen en zelfvertrouwen?
Hoe kan een docent of coach helpen?
Welke praktische tips zijn bruikbaar?
Opdracht; Infographic
Groep 5 – Cognitieve faalangst
Herkennen en begrijpen
Wat is cognitieve faalangst?
Welke rol spelen toetsen, examens en opdrachten?
Welke gedachten en gevoelens komen voor?
Wat gebeurt er met concentratie en geheugen bij spanning?
Groep 6 – Cognitieve faalangst
Omgaan met en overwinnen
Hoe kun je je voorbereiden op een toets?
Welke technieken helpen bij piekeren en spanning?
Wat kan helpen tijdens een toetsmoment?
Hoe kan een docent ondersteuning bieden?
Beoordeling
Wat weet je nog van de vorige les?
Bij welke soort faalangst hoort dit praktijkvoorbeeld?
Sociaal emotionele Faalangst
Cognitieve Faalangst
Silke weet het antwoord op een vraag, maar steekt haar vinger niet op. Wanneer de onderwijsassistent Silke toch een beurt geeft, kijkt ze naar beneden en zegt ze zachtjes: ‘Laat maar, ik weet het toch niet.’
Tijdens een rekentoets gumt Nick steeds opnieuw zijn antwoorden uit. Nick zegt: ‘Straks heb ik alles fout’ en blijft zo lang bij de eerste som hangen dat hij niet aan de rest toekomt.
Vera wil het antwoord op een vraag wel aan de onderwijsassistent vertellen wanneer ze samen aan een tafel zitten, maar weigert hetzelfde antwoord te geven wanneer de hele klas meeluistert.
Lichaam
Gedrag
Welke signalen kunnen zichtbaar worden?
Bij welke soort faalangst hoort dit praktijkvoorbeeld?
Positieve faalangst
Negatieve faalangst
Stefan wil graag een goede beoordeling en gebruikt de spanning om zich goed voor te bereiden op een opdracht.
Iris piekert zo veel over een beoordeling dat ze tijdens een opdracht nauwelijks meer kan nadenken.
Amir vindt een toets spannend en gaat daardoor extra goed leren. Tijdens de toets haalt hij een mooi cijfer.
Is je geheugen weer opgefrist?
Lesdoelen
Jij kan de opgedane kennis over faalangst verwerken in een infographic en de inhoud hiervan mondeling presenteren aan medestudenten.
Jij kan les gedragsmatige en fysiologische kenmerken van faalangst herkennen en benoemen aan de hand van een casus.
Jij kan gerichte en constructieve tussentijdse feedback geven op de infographic van een medestudent, aan de hand van vooraf afgesproken criteria.
Fysiologische en gedragsmatige kenmerken
Gedragsmatig:
Agressief/brutaal
Onrustig/druk/nerveus
Overgevoelig voor kritiek
Veel bevestiging nodig/feedback/goedkeuring vragen
Fysiologische:
Sneller ademen, oppervlakkige ademhaling en/of trillende stem
Rode vlekken/blozen
Hoofdpijn
Zelfstandige opdracht
WAT?
Lees de tekst en maak onderscheid tussen de fysiologische en gedragsmatige kenmerken van faalangst.
HOE?
Geef beide soorten kenmerken een eigen kleur en markeer de bijbehorende zinnen in de tekst.
HULP?
Heb je hulp nodig? Vraag het aan de docent.
TIJD?
Je hebt 5 minuten de tijd.
UITKOMST?
Je kunt fysiologische en gedragsmatige kenmerken van faalangst herkennen en van elkaar onderscheiden.
KLAAR?
Is je buurman of buurvrouw ook klaar? Vergelijk dan jullie antwoorden en bespreek eventuele verschillen. Lever het na afloop bij mij in.
Wat is een inforgraphic?
Informatie: Je geeft informatie over een bepaald onderwerp.
Beeld: Je gebruikt afbeeldingen, pictogrammen en symbolen.
Kleur: Je gebruikt kleuren om informatie duidelijk te maken.
Overzichtelijk: Je verdeelt de informatie in duidelijke onderdelen.
Kort en krachtig: Je gebruikt korte teksten en alleen de belangrijkste informatie.
Aantrekkelijk: Je zorgt ervoor dat de infographic er mooi uitziet en prettig leesbaar is.
Duidelijk: De lezer begrijpt snel waar de informatie over gaat.
Belangrijke punten:
Maak een infographic waarin je de punten van de vorige dia verwerkt.
Presenteer jullie infographic na afloop aan de klas.
Verdeel de rollen: iedereen in het groepje heeft een actieve rol tijdens de presentatie.
Beoordeel een ander groepje: één leerling per groepje vult tijdens een presentatie het beoordelingsformulier in.
Gebruik praktijkvoorbeelden: maak de informatie duidelijk met één of meerdere voorbeelden uit de praktijk.
Beoordeling
Opdracht; Infographic
Groep 1 – Sociale faalangst
Herkennen en begrijpen
Wat is sociale faalangst?
In welke situaties komt het voor?
Welke gedachten en gevoelens spelen een rol?
Hoe herken je het bij jezelf of een ander?
Groep 2 – Sociale faalangst
Omgaan met en overwinnen
Wat kun je doen als je bang bent voor de mening van anderen?
Hoe kun je iemand met sociale faalangst ondersteunen?
Welke tips en oefeningen kunnen helpen?
Wat zijn voorbeelden uit het dagelijks leven?
Groep 3 – Motorische faalangst
Herkennen en begrijpen
Wat is motorische faalangst?
In welke situaties komt het voor, bijvoorbeeld bij sport of praktische opdrachten?
Welke gedachten en lichamelijke reacties spelen een rol?
Hoe beïnvloedt spanning de uitvoering van een beweging?
Groep 4 – Motorische faalangst
Omgaan met en overwinnen
Hoe kun je spanning verminderen bij een bewegingsopdracht?
Welke rol spelen oefenen en zelfvertrouwen?
Hoe kan een docent of coach helpen?
Welke praktische tips zijn bruikbaar?
Opdracht; Infographic
Groep 5 – Cognitieve faalangst
Herkennen en begrijpen
Wat is cognitieve faalangst?
Welke rol spelen toetsen, examens en opdrachten?
Welke gedachten en gevoelens komen voor?
Wat gebeurt er met concentratie en geheugen bij spanning?
Groep 6 – Cognitieve faalangst
Omgaan met en overwinnen
Hoe kun je je voorbereiden op een toets?
Welke technieken helpen bij piekeren en spanning?
Wat kan helpen tijdens een toetsmoment?
Hoe kan een docent ondersteuning bieden?
Groepsopdracht
WAT?
Maak een infographic waarin je de onderwerpen en aandachtspunten van jouw toegewezen groepje uitwerkt.
HOE?
Je mag Canva gebruiken of op A3-papier werken. Zorg ervoor dat je infographic overzichtelijk is, er aantrekkelijk uitziet en prettig leesbaar is.
HULP?
Gebruik het internet om informatie te zoeken. Vermeld duidelijk de bronnen die je hebt gebruikt, zodat ik kan controleren waar je informatie vandaan komt. Je mag geen AI gebruiken.
TIJD?
Je hebt deze les en de volgende les de tijd om aan de opdracht te werken.
UITKOMST?
Je presenteert de infographic samen met je groepje aan de klas.
KLAAR?
Heb je de infographic online gemaakt? Stuur deze dan naar mij op.
⭐ Extra opdracht
Ben je eerder klaar? Dan ligt er voor de volgende les een extra opdracht voor je klaar.