V5 12.4 Reactiemechanismen

12.4 Reactiemechanismen
Wat is een reactiemechanisme?
Substitutiereacties: Radicaal en ionair
Additiereacties: Radicaal en ionair
1 / 20
next
Slide 1: Slide
ScheikundeMiddelbare schoolvwoLeerjaar 5

This lesson contains 20 slides, with text slides.

time-iconLesson duration is: 45 min

Items in this lesson

12.4 Reactiemechanismen
Wat is een reactiemechanisme?
Substitutiereacties: Radicaal en ionair
Additiereacties: Radicaal en ionair

Slide 1 - Slide

Substitutie
  • Substitutie: Vervanging van een atoom of atoomgroep door een ander atoom of atoomgroep.
  • Algemene vorm: A + B -> C + D
  • Verloopt via reactiemechanisme: verschillende stappen die laten zien hoe de reactie verloopt.
  • Via radicaalmechanisme
  • Via ionair mechanisme 

Slide 2 - Slide

Substitutie: Radicaalmechanisme
  • Gaan kijken naar het maken van broommethaan:
    CH4 + Br2 -> CH3Br + HBr
  • 3 stappen:
    1) Initiatie
    2) Propagatie
    3) Terminatie

Slide 3 - Slide

Radicaalmechanisme: Initiatie
  • Het creëren van radicalen 
  • Br2 splitst onder uv-straling in twee broomradicalen

  • Het vormen van radicalen start de reactie

Slide 4 - Slide

Radicaalmechanisme: Propagatie
  • Radicalen zijn zeer reactief
  • Stap 1: Broomradicaal reageert met CH4
  • Stap 2: Methylradicaal (CH3.) reageert met Br2
  • Ontstaat altijd een nieuw radicaal

Slide 5 - Slide

Radicaalmechanisme: Terminatie
  • Terminatie gebeurt als er geen nieuw radicaal wordt gevormd en dan stopt de reactie

Slide 6 - Slide

Substitutie: Radicaalmechanisme
  • Initatie: Het starten van de reactie door het vormen van radicalen: Vaak een verbinding van hetero-atomen (Br, I, Cl, O, N) onder UV-licht
  • Propagatie: Radicalen reageren met moleculen en vormen daarbij nieuwe radicalen
  • Terminatie: twee radicalen die met elkaar reageren. Dan zijn er geen radicalen meer en stopt de reactie

Slide 7 - Slide

Substitutie: Ionair mechanisme
  • Gaan kijken naar de substitutie van broom in broommethaan door een hydroxide-ion:
    CH3Br + OH- -> CH3OH + Br-
  • Nucleofiel: een deeltje met een overschot aan elektronen (Negatief geladen deeltje bijv.)
  • Elektrofiel: een deeltje met een tekort aan elektronen (Positief geladen deeltje bijv.)

Slide 8 - Slide

Ionair mechanisme
  • Met een pijl geef je de beweging van elektronen weer
  • OH- is hier het nucleofiel: overschot aan elektronen
  • CH3Br is hier het elektrofiel
    Waarom?

Slide 9 - Slide

Ionair mechanisme
  • De C-Br binding is een polaire atoombinding: de C is  δ+ en de Br is δ-
  • Daardoor is er een ''tekort'' aan elektronen bij het C-atoom en is daarom elektrofiel 

Slide 10 - Slide

Additie
  • Additie: uit twee of meer moleculen ontstaat 1 nieuw molecuul
  • Algemene vorm: A + B -> C 
  • Vaak via dubbele bindingen, waarbij een enkele binding ontstaat
  • Via radicaalmechanisme
  • Via ionair mechanisme 

Slide 11 - Slide

Additie: Radicaalmechanisme
  • Gaan kijken naar reactie tussen HCl en etheen
    H2C=CH2 + HCl -> H3C-CH2Cl
  • 3 stappen:
    1) Initiatie
    2) Propagatie
    3) Terminatie

Slide 12 - Slide

Radicaalmechanisme: Initiatie
  • Het creëren van radicalen 
  • Onder invloed van peroxiden (-O-O- bindingen) wordt HCl gesplitst in radicalen

Slide 13 - Slide

Radicaalmechanisme: Propagatie
  • Stap 1: Chloorradicaal reageert met etheen
  • Stap 2: Chlooretheenradicaal (C2H4Cl.) reageert met HCl
  • Ontstaat altijd een nieuw radicaal

Slide 14 - Slide

Radicaalmechanisme: Terminatie
  • Terminatie gebeurt als er geen nieuw radicaal wordt gevormd en dan stopt de reactie

Slide 15 - Slide

Additie: Radicaalmechanisme
  • Initatie: Het starten van de reactie door het vormen van radicalen: Vaak een verbinding van hetero-atomen (Br, I, Cl, O, N) onder UV-licht
  • Propagatie: Radicalen reageren met moleculen en vormen daarbij nieuwe radicalen
  • Terminatie: twee radicalen die met elkaar reageren. Dan zijn er geen radicalen meer en stopt de reactie

Slide 16 - Slide

Additie: Ionair mechanisme
  • Gaan kijken naar de additie van Cl2 aan etheen
    H2C=CH2 + Cl2 -> H2ClC-CH2Cl
  • Nucleofiel: een deeltje met een overschot aan elektronen (Negatief geladen deeltje bijv.)
  • Elektrofiel: een deeltje met een tekort aan elektronen (Positief geladen deeltje bijv.)

Slide 17 - Slide

Ionair mechanisme
  • In de stap 1 bindt etheen aan 1 vd 2 chlooratomen
  • In stap 2 is Cl- het nucleofiel en de C+ het elektrofiel

Slide 18 - Slide

1,2- en 1,4-additie
  • Buta-1,3-dieen:
    H2C=CH-CH=CH2
  • Door mesomerie na stap 1 zijn er 2 producten mogelijk
  • 1,2-additie: de additie aan C-atoom 1 en 2
  • 1,4-additie: de additie aan C-atoom 1 en 4

Slide 19 - Slide

Wat kan je nu gaan doen?
Paragraaf 12.4 doorlezen
Opdrachten uit de studiewijzer maken

Slide 20 - Slide