Les 3: Politieke Partijen

• Maatschappijleer
• Middelbare school
• vmbo b, k
• Leerjaar 3

Titel van de les

Subtitel

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   
   
2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   
   
3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   
   
4. Evaluatie:
   Afsluiting

Overzicht Periode #

• Thema:
• Benodigde lesmaterialen:

Week 1	Week 2	Week 3	Week 4	Week 5	Week 6	Week 7	Week 8	Week 9	Week 10	Week 11
Type hier in Schulbuch	...	...	...	...	...	...

Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon in het Zakkie 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Chromebook, JdW-map, etui 

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan het welbevinden van leerlingen. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zitten startklaar en zijn bijvoorbeeld ingelogd in LessonUp en hebben hun JdW-map op tafel.

Politieke partijen

Maatschappijleer BK3 - Periode 2: Politiek

Leerdoelen

• Je weet wat een politieke partij is en kunt hierbij voorbeelden noemen (R)
• Je kunt uitleggen wat de kenmerken zijn van politieke partijen (T)
• Je kunt uitleggen hoe we politieke partijen indelen op politieke richting (I)

De rol van politieke partijen

Politieke partijen willen invloed hebben op de politieke besluitvorming van een bestuurslaag. Dan kunnen ze hun ideeën namelijk uitvoeren. Dit doen ze door mee te doen met verkiezingen. 

Hoe meer stemmen ze krijgen, hoe meer volksvertegenwoordigers ze in de Tweede Kamer, Gemeenteraad of Provinciale Staten krijgen. Ook leiden ze mensen op die ze laten solliciteren op bestuurlijke functies zoals minister, wethouder en burgemeester.

Kenmerken van politieke partijen

1. Politieke partijen zijn verenigingen die zich bezighouden met het inrichten van de samenleving.
2. Politieke partijen doen mee aan verkiezingen.
3. Politieke partijen formuleren verkiezingsprogramma’s om hun ideeën onder de aandacht van burgers te brengen.
4. Politieke partijen wegen verschillende belangen tegen elkaar af.

Verkiezingen

Politieke partijen kunnen lokaal meedoen bij gemeenteraadsverkiezingen, maar ook landelijk aan de Tweede Kamerverkiezingen.

 Aan de laatste Tweede Kamerverkiezingen deden 26 partijen mee, waarvan er 15 voldoende stemmen kregen om in de Tweede Kamer te komen.

Indelen van politieke partijen

Politieke partijen hebben eigen idealen over de samenleving, daarvan maken ze standpunten die ze vervolgens uitleggen in een verkiezingsprogramma. Die standpunten kunnen nogal van elkaar verschillen.

Willen we burgers meer vrijheid en eigen verantwoordelijkheid geven? Of willen we dat iedere burger gelijke kansen heeft? Je kunt niet én lage belastingen invoeren én alle mensen in de samenleving helpen, daar is simpelweg te weinig geld voor.

Om een beetje snel te weten wat politieke partijen vinden, hebben we verschillende manieren waarop we de standpunten van politieke partijen kunnen indelen.

Progressief of conservatief

Progressief	Een progressieve partij is veranderingsgezind , loopt voorop bij de veranderingen in de samenleving. Denk aan verbeteren van het klimaat, emancipatie (gelijke rechten tussen man en vrouw) en zelfbeschikkingsrecht (baas zijn over je eigen lichaam).
Conservatief	Een conservatieve partij is behoudend , wil dingen houden ‘zoals ze altijd al waren’. Denk aan de manier waarop we energie opwekken of met mensenrechten omgaan, maar ook aan openingstijden van winkels of aan vluchtelingenopvang.

Merel vindt dat we zo min mogelijk mensen uit andere landen en culturen moeten binnenlaten in Nederland.

1. Conservatief
2. Progressief

Mitchel en Thomas willen graag samen een kind adopteren.

1. Conservatief
2. Progressief

Fatima ziet het wel zitten om twee dagen vanuit huis te werken.

1. Conservatief
2. Progressief

Robert-Jan heeft liever kernenergie dan duurzame windenergie.

1. Conservatief
2. Progressief

Gerrit vindt koopzondagen maar niks, zondag is een rustdag.

1. Conservatief
2. Progressief

Annemieke wil dat de vrijheid voor meningsuiting niet geldt als het gaat om het schelden op God.

1. Conservatief
2. Progressief

Links of rechts

Links	Linkse partijen staan voor het gemeenschappelijke belang . En proberen de (economische) ongelijkheid tussen mensen te verkleinen. De overheid moet ervoor zorgen dat mensen gelijke kansen krijgen, ook als dit nadelig is voor sommige mensen.
Rechts	Rechtse partijen staan vooral voor het individueel belang. En proberen mensen zoveel mogelijk economische vrijheid te geven. Mensen moeten zoveel mogelijk kunnen doen wat ze zelf willen. De overheid moet zich zo min mogelijk met mensen bemoeien, ook als dit nadelig is voor sommige mensen.

Dilan wil dat de belastingen omlaag gaan voor burgers en bedrijven.

1. Rechts
2. Links

Rob wil de kinderopvang voor iedereen gratis maken, zodat iedereen kan werken.

1. Rechts
2. Links

Voor Geert is het helder: Geen cent meer naar armere landen binnen de Europese Unie.

1. Rechts
2. Links

Henri wil dat christelijke scholen zelf de invulling van hun lessen mogen bepalen.

1. Rechts
2. Links

Jimmy wil dat iedereen gratis gebruik kan maken van de gezondheidszorg.

1. Rechts
2. Links

Frans wil dat iedereen gebruik kan maken van het openbaar vervoer.

1. Rechts
2. Links

Actief of passief

Ook de rol die de overheid speelt is belangrijk bij links en rechts. 

Wil je meer gelijkheid, betekent dat meer wetten, meer wetten betekent een actievere rol van de overheid. Wil je meer vrijheid, betekent dat minder wetten, en minder wetten betekent een kleinere rol van de overheid. 

We spreken dan ook wel van een actieve overheid (meer bemoeienis en meer wetten) of een passieve overheid (minder bemoeienis en minder wetten).

Jongerenstemwijzer

Je weet nu een beetje wat de verschillende partijen vinden en willen. Maar weet je ook wat bij jou past? Doe de stemwijzer voor jongeren.

jongerenstemtest.nl

jongerenkieswijzer.nl

Welke partij komt uit de test?

Is de partij conservatief of progressief?

Is de partij links of rechts?

Google de standpunten van de partij. Wat denk je? Past deze partij écht bij jou? Leg uit.

Klaar met de stemwijzer? Bekijk dan de campagnevideo's van de politieke partijen.

Omschrijf in je eigen woorden wat een politieke partij is.

Bekijk hierboven de video's van de politieke partijen. Welke campagnevideo spreekt je het meeste aan en waarom?

Geef van drie politieke partijen aan wat zij volgens de video belangrijk vinden.

Bekijk de kenmerken van een parlementaire democratie in de vorige les nogmaals. Welke rol spelen politieke partijen in een parlementaire democratie?

Wat is GEEN bestaande politieke partij?

1. Partij voor de Dieren
2. Partij voor de Vrijheid
3. Groene Arbeiders Partij
4. ChristenUnie

Wat is GEEN politieke richting?

1. Conservatief
2. Socialisme
3. Progressief
4. Links

Wat is GEEN taak van een politieke partij?

1. Aansturen van ambtenaren
2. Bedenken wat er in de samenleving beter kan
3. Zorgen voor volksvertegenwoordigers
4. Mensen opleiden voor bestuursfuncties

Welke zin over politieke richtingen klopt?

1. Een progressieve partij wil dingen houden 'zoals ze altijd waren'.
2. Rechtse partijen zeggen dat mensen zoveel mogelijk kunnen doen wat ze zelf willen.
3. Linkse partijen zeggen dat de overheid zich niet met mensen moet bemoeien.
4. Een conservatieve partij gaat voorop in de veranderingen van de samenleving.

Begrippen uit deze les

• politieke partij
• verkiezingsprogramma
• volksvertegenwoordigers

Kader:

• actieve overheid
• passieve overheid

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Stel 1 vraag over de lesstof die je niet goed hebt begrepen.