herhalingsles en toetsvragen deze periode

• Management en organisatie
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 1-6

herhaling/toetsvragen  leerstof periode 1

Ecologie en duurzaamheid

Dieren

Kunnen niet hun eigen voeding maken

Ze eten planten of andere dieren -> consumeren

Drie soorten dieren:

Planteneters – eten alleen planten (koe, paard, rups)

Vleeseters – eten alleen dieren (leeuw, havik, haai)

Alleseters – eten zowel planten als dieren (mens, varken)

Dieren en planten hebben een voedselrelatie als ze elkaar eten/gegeten worden (dieren zijn consumenten)

Rollen

• Producent
• Consumenten 1e orde
• Consumenten 2e orde
• (Consumenten 3e orde)
• Reducent

Reducenten

Bacteriën en schimmels
ruimen dode organismen

op. --> reducenten

Hierbij komen 
voedingsstoffen vrij

Reducenten 

• reducenten

Stoffen van planten komen via dieren, afvaleters en reducenten uiteindelijk weer bij planten terecht.

Kringloop

Stoffen verplaatsen zich door een voedselketen en komen terug bij het startpunt (producent)

Koolstofkringloop

Koolstof zit in koolstofdioxide

Wordt door de plant 'opengebroken' en verwerkt in glucose

Glucose komt weer bij dieren terecht, die verbranden het

Door verbranding ontstaat koolstofdioxide

Afbreekbaarheid

Plasticsoep

5-12 miljoen ton plastic

Deel zichtbaar, deel niet (microplastic)

Is uiteengevallen door zonlicht en golven

Via voedselketen in vogels, roofvissen en zeehonden - accumulatie

Via plastic en schelpdieren in mensen

Leerdoelen:

• Je kunt de groepen organismen in een kringloop van stoffen benoemen
• Je kunt de kringlopen van water en koolstof beschrijven

Begrippen:

Producenten

Consumenten

Consumenten van de eerste orde

Consumenten van de tweede orde

Afvaleters

Reducenten 

Kringloop

Biologisch afbreekbaar

Niet-biologisch afbreekbaar

Plasticsoep

Beste leerlingen,

Jullie zijn gestart met de toets ecologie

De toets bestaat uit open vragen en meerkeuzevragen. Tussen de vragen zie je soms een lege slide. Gewoon doorgaan, hierna volgt weer een vraag.

Je hebt voldoende tijd ( 70 minuten) voor de toets. Vergeet niet de toets in te leveren wanneer je klaar bent.

Je kan de afbeeldingen in en uitzoomen en je kan ook terug naar een slide

Succes!!!

Veel Succes!

Een regenbui is een abiotische factor

1. Juist
2. onjuist

Afvaleters behoren tot de reducenten.

1. juist
2. onjuist

Een tropisch regenwoud is een climaxecosysteem

1. Juist
2. Onjuist

Een ziekteverwekker is een abiotische factor

1. Juist
2. Onjuist

In een voedselketen wordt de biomassa in elke volgende schakel groter

1. Juist
2. Onjuist

Een ecosysteem bestaat uit meerdere levensgemeenschappen.

1. Juist
2. Onjuist

Lees de tekst en bekijk afbeelding. Deze tekst en afbeelding horen bij de volgende vragen.

 Een Surinaamse klas is op excursie naar een zoetwaterplas.

 In afbeelding 2 zijn enkele voedselrelaties schematisch weergegeven.

Drie schakels zijn in de afbeelding op de vorige slide niet ingevuld. Welke van de volgende dieren kan in schakel 3 thuishoren?

1. Een garnaal.
2. Een kaaimankrokodil
3. Een waterkever.

Kikkervisjes eten alleen de organismen die in schakel 1 thuishoren.
Tot welke groep horen kikkervisjes?

1. Tot de carnivoren.
2. Tot de herbivoren.
3. Tot de omnivoren.

Volgens Edsilia zijn de organismen in schakel 1 planten.
Volgens Ronny kunnen de pakro’s carnivoren zijn.
Wie heeft, of wie hebben gelijk?

1. Zowel Edsilia als Ronny.
2. Alleen Edsilia
3. Alleen Ronny
4. Geen van beiden

Bekijk de afbeelding

Welk organisme in  deze afbeelding is een consument van de tweede orde?

1. Het konijn.
2. De paardenbloem
3. De wezel.

Bekijk de tabel  en de circeldiagrammen. 

Deze afbeeldingen horen bij de volgende vragen

In verband met een ecologisch onderzoek naar groei werden in een laboratorium vier diergroepen onderzocht (zie afbeelding ).Van de dieren werd onderzocht wat er gebeurt met het opgenomen voedsel, terwijl ze in rust zijn. Zie de cirkeldiagrammen
Welk dier gebruikt zijn voeding voornamelijk als bouwstof?

1. Eekhoorn.
2. Rups.
3. Salamander.
4. Spitsmuis.

Welk dier beweegt het meest?

1. Eekhoorn
2. Rups
3. Salamander
4. Spitsmuis

De organismen in een bepaald ecosysteem kunnen worden weergegeven in een piramide van biomassa met vier lagen:
1 kg, 20 kg, 400 kg en 40 000 kg.
Hoeveel kg is de biomassa van alle planteneters samen in dit ecosysteem?

1. 1 kg
2. 20 kg
3. 400 kg
4. 40.000 kg

Op het landgoed Hackfort in de Achterhoek zie je veel overgangen tussen landbouwgrond en bos. Op die overgangen bevindt zich vaak een bijzonder dynamisch ecosysteem. In bron 1 zijn enkele organismen weergegeven die in zo’n ecosysteem voorkomen. Soms worden stukjes bos gerooid om plaats te maken voor graanakkers. De tarwe van zo’n graanakker levert dan extra voedsel voor veld- en huismuizen.

Wat gebeurt met het aantal spitsmuizen door de
verandering in het ecosysteem?

1. Het aantal spitsmuizen neemt af doordat er minder dode bladeren zijn van bomen en struiken.
2. Het aantal spitsmuizen neemt af door de toenemende concurrentie van de andere muizensoorten.
3. Het aantal spitsmuizen blijft ongeveer gelijk, want er blijven evenveel kevers en wormen
4. Het aantal spitsmuizen neemt toe, want de kerkuilen eten nu vooral de andere muizensoorten.

Noem alle producenten uit het relatieschema van bron 1.
Geef ook aan of ze autotroof of heterotroof zijn.

Een stuk grond in Suriname wordt ontbost. Als het stuk helemaal schoon is, ontstaan na enige tijd op onbebouwde plekken bepaalde grassen.Hoe noemt men het ecosysteem met deze eerst groeiende plantensoorten op een onbegroeide plek?

De impala (afbeelding 13) leeft in Afrika in gebieden met grasland en acaciabomen.

 Impala’s leven in groepen die bestaan uit een mannetje met vrouwtjes en jongen. Ze eten planten zoals bladeren van acacia’s en gras. Ze moeten voortdurend opletten omdat ze een prooi zijn voor bijvoorbeeld leeuwen en luipaarden

In de tekst worden verschillende organismen genoemd die deel uitmaken van een voedselweb. Dit voedselweb bestaat uit een aantal voedselketens.
Schrijf een voedselketen op met drie organismen die in de tekst worden genoemd.

In afbeelding 15 is een kringloop van stoffen schematisch weergegeven. Hierin spelen onder andere bamboe, bamboe etende grote panda’s, bacteriën en de mens een rol. Deze afbeelding hoort bij de volgende  2 vragen

Tot welk vak behoren bacteriën?

Tot welk vak behoren afvaleters die van dode panda’s leven

In afbeelding 16 is de koolstofkringloop schematisch weergegeven. Drie groepen organismen zijn weergegeven als cirkels met de letters P, Q en R erin. Een aantal pijlen is genummerd. Deze afbeelding hoort bij de volgende vragen

Tot welke cirkel behoort bamboe, P, Q of R?

Is de totale biomassa aan panda’s groter dan, kleiner dan of gelijk aan de biomassa aan bamboe? Leg je antwoord uit.

Bij welke pijl(en) is sprake van fotosynthese?

Bij welke pijl(en) is sprake van verbranding?

Jayden tekent in een diagram het verband tussen de temperatuur van het water en de groei- en voorplantingskansen van de goudvissen in zijn aquarium.
Hoe wordt zo’n diagram genoemd?

Eind van de toets!

Eindslide.

Ruimte voor een afsluitend woord.