les 8 Cellen

• Biologie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 3

              Startopdracht 

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Sleep het juiste woord naar de plek op de microscoop

voet

stelschroef

diafragma

tafel

objectief

tubus

Titel van de les

Subtitel

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   
   
2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   
   
3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   
   
4. Evaluatie:
   Afsluiting

Overzicht Periode #

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon in het Zakkie 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Boek, Chromebook, JdW-map, etui 

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Checklist:

• Bepaal welke voorkennis relevant is voor de nieuwe lesstof.
• Ontwerp een terugblik-opdracht die deze voorkennis activeert.
• Overweeg of en hoe thuistalen ingezet kunnen worden om voorkennis te activeren.

Terugblik opdracht

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

           Leerdoelen

1. Je kunt de delen van dierlijke cellen benoemen met hun kenmerken en functies
2. Je kunt de delen van plantaardige cellen benoemen met hun kenmerken en functies

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      

Cellen

Cellen zijn kleine bouwstenen van organismen.

Alles wat leeft bestaat uit cellen.

Er zijn veel verschillende cellen.

Verschillende soorten cellen hebben een verschillende vorm omdat ze een verschillende functie hebben

Opperhuidcellen

Cellen met bladgroen

Nerf

Huidmondjes

Organisatie niveaus van klein naar groot

Cellen

Weefsels

Organen

Orgaanstelsels

Oganisme

Noem onderdelen van een plantencel

Dierlijke Cellen

Cellen van dieren bevatten een dikke vloeistof: cytoplasma (water met opgeloste stoffen en zwevende deeltjes)

Daaromheen zit een dun vlies: celmembraan (vetten en eiwitten)

In het cytoplasma ligt het regelcentrum van de cel: de celkern

Kern bevat kernplasma en is omgeven door een membraan: het kernmembraan

Dierlijke Cellen

Niet alles kan door het celmembraan heen (glucose niet, zuurstof wel). Voor sommige stoffen zitten er speciale eiwitten in het celmembraan. 

Nuttige stoffen worden opgenomen, afvalstoffen kunnen naar buiten

Plantaardige 

Cellen

Hebben extra celonderdelen:

• Vacuole: blaasje gevuld met vocht, opslag van stoffen en stevigheid
• Plastiden: korrels met speciale functie
  (bladgroenkorrels, kleurstofkorrels, zetmeelkorrels)
• Celwand: laag om celmembraan, zorgt voor stevigheid. Is eigenlijk geen onderdeel van de cel maar tussencelstof!

Cellen van planten

Celmembraan

Sommige stoffen kunnen er wel doorheen en andere niet.

 

Plastiden

• Bladgroenkorrels: in groene delen van plant, fotosynthese
• Kleurstofkorrels: geven bloemen en vruchten een gele, oranje of rode kleur
• Zetmeelkorrels: opslag van zetmeel

Korrels kunnen van ene type overgaan in het andere type!

Celorganellen

Delen van een cel die een eigen functie hebben, noem je celorganellen

Bijvoorbeeld: celkern, vacuole, plastiden

Organellen

- Celkern

- Ribosomen

- Mitochondriën

Organellen

Mitochondriën hebben een functie in de energievoorziening van de cel.

Ribosomen helpen met het maken van eiwitten.

Wat is waar?

1. Cel 1: Plantaardige cel Cel 2: Dierlijke cel
2. Cel 1: Bacterie cel Cel 2: Dierlijke cel
3. Cel 1: Dierlijke cel Cel 2: Plantaardige cel
4. Cel 1: Schimmel cel Cel 2: Plantaardige cel

Deze cel heeft een celkern en een celwand. Wat voor cel kan het zijn?

1. dierlijke cel
2. plantaardige cel
3. prokaryote cel
4. virus cel

Welke cel heeft cytoplasma?

1. Plantaardige cel
2. Dierlijke cel
3. Plantaardige en dierlijke cellen
4. Geen van beiden

Welke cel heeft bladgroenkorrels?

1. Plantaardige cel
2. Dierlijke cel
3. Plantaardige en dierlijke cellen
4. Schimmelcel

Mitochondrien hebben de volgende functie in een cel:

1. Maken van eiwitten
2. Energievoorziening
3. Transport van water
4. Transport van glucose

Wat is waar?

1. Organen bestaan uit cellen
2. Cellen zijn weefsels
3. Cellen zijn organen
4. De longen zijn cellen

Welke cel bevat de meeste onderdelen

1. dierlijke cellen
2. plantaardige cellen
3. dierlijke en plantaardige cellen
4. geen van beide

Celkern

Vacuole

Bladgroenkorrel

Cytoplasma

Celmembraan

Celwand

Wat is waar?

1. Cel 1: Plantaardige cel Cel 2: Dierlijke cel
2. Cel 1: Dierlijke cel Cel 2: Plantaardige cel

Deze cel heeft een celkern en een celwand. Wat voor cel kan het zijn?

1. dierlijke cel
2. plantaardige cel

De dierlijke cel

Celmembraan

Celkern

Cytoplasma

Welke cel heeft cytoplasma?

1. Plantaardige cel
2. Dierlijke cel
3. Plantaardige en dierlijke cellen
4. Geen van beiden

Welke cel heeft bladgroenkorrels?

1. Plantaardige cel
2. Dierlijke cel

Bladgroenkorrel

Celwand

Cytoplasma

Celkern

Celmembraan

Plantencel

Dierencel

Wat heeft een plantencel wel
wat een dierlijke cel niet heeft?
Kies 1 van deze opties.

1. celkern
2. cytoplasma
3. celmembraan
4. bladgroenkorrels

Hoe heet het vlies om een dierlijke cel heen?

1. celwand
2. celmembraan

Wel in een dierlijke cel

Niet in een dierlijke cel

Sleep de tekst naar de goede plek!

Celkern

Celwand

Celmembraan

Bladgroenkorrels

Welke onderdelen heeft een plantencel wel en een dierlijke cel niet?

1. Celkern, cytoplasma, bladgroenkorrels,
2. Bladgroenkorrels, celwand, vacuole

Welke cellen hebben een celwand?

1. Dierlijke cellen
2. Plantaardige cellen

Een vacuole bevindt zich in

1. een plantaardige cel
2. een dierlijke cel

Om het celplasma zit een dun vlies
dat noem je het

1. celmembraan
2. cytoplasma
3. celkern
4. celwand

 Cellen van planten en dieren

Aan de slag

Checklist:

• Expliciete instructie voor toepassingsopdracht: wat, hoe, hoe lang, klaar?
• Afwisseling in oefentypes (herkneden van de lesstof)
• Eerst voordoen, daarna begeleidt inoefenen, vervolgens zelfstanding en weer samen (ik--wij-jij/jullie-wij)
• Het leren zichtbaar maken (zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode )
• Differentiëren waar nodig: heterogeen en flexibel.

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen.

Terugkijken 

op de leerdoelen

1. Je kunt de delen van dierlijke cellen benoemen met hun kenmerken en functies
   
2. Je kunt de delen van plantaardige cellen benoemen met hun kenmerken en functies

Checklist:

• Zijn de leerdoelen behaald?
• Les in context plaatsen van de periode 
• Het leren en het gedrag samen evalueren
• Vooruitblikken adhv JdW-planner  

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

           Begrippen
           uit deze les

• 
  
• ...
• ...

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Exit ticket

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Eindslide

Ruimte voor een afsluitend woord.