4.4. Stedelijke ontwikkelingen

• New lesson editor
• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4

4.4. Stedelijke ontwikkelingen

Omgevingswet (2024)

Hieronder valt alles wat de fysieke omgeving betreft, zoals:

•  een boom kappen 

•  een windmolenpark aanleggen

• een dijk versterken

•  een woonwijk bouwen 

•  een varkensstal uitbreiden een natuurgebied beschermen etc.

Waarom bepaalt het stadsgewest het aantal nieuwbouwwoningen en niet de gemeentes?

Samenwerking

Overheid, burgers en bedrijfsleven hebben vaak andere belangen.

Daarom moeten  maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven bij ruimtelijke plannen van de overheid bijdragen.

Uiteindelijk kiezen ze wat ze het belangrijkste vinden...

Ruimtelijk beleid

Op basis van die prioriteiten maken ze een ruimtelijk beleid

Daarnaast wordt er een Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vastgesteld die zich richt op 2050. Belangrijkste punt:

• natuur

• milieu

• duurzame economische groei

• gezondheid

Ruimtelijk beleid - de plannen van de overheid voor het gewenste huidige en toekomstige gebruik van de ruimte in Nederland

Nationale Omgevingsvisie (NOVI): beleidsstuk van de Rijksoverheid waarop de ruimtelijke ordening gebaseerd wordt

Uitwerking NOVI

Op welke bestuurlijke niveaus wordt de NOVI verder uitgewerkt?

• provincies

• gemeentes

• waterschappen

Dit gebeurt in overleg met maatschappelijke partijen en ondernemers.

Waarin resulteert dit?

Een bestemmingsplan waarin gedetailleerd wordt vastgesteld hoe een gebied mag worden gebruikt en mag veranderen.

Samenvatting

Ruimtelijke ordening gaat over de inrichting van Nederland, de Omgevingswet regelt hoe dit juridisch wordt bepaald, het

ruimtelijk beleid is hoe overheden dit plannen, 

de Nationale Omgevingsvisie is het lange-termijnplan van Nederland en een 

Bestemmingsplan bepaalt per gebied wat er gebouwd of gedaan mag worden.

Vandaag

- Uitleg stedelijke ontwikkeling

> start even met een leesmoment (4.4)

Doel omgevingswet

Integraliteit: Het integreren van diverse wetten en regels met betrekking tot de fysieke leefomgeving, waaronder ruimtelijke ordening, milieu, natuur en water.

Eenvoud en Flexibiliteit: Vereenvoudigen van procedures en regelgeving

Duurzame Ontwikkeling: Bevorderen van duurzame ontwikkeling door rekening te houden met sociale, economische en ecologische belangen.

Participatie: Stimuleren van participatie van burgers, bedrijven en andere belanghebbenden in besluitvorming en planvorming.

Lokale Afwegingsruimte: Gemeenten meer vrijheid en verantwoordelijkheid geven.

Digitalisering: Implementeren van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) voor efficiëntere uitwisseling van informatie en digitalisering van procedures.

Snellere Besluitvorming: Streven naar verkorting van de doorlooptijd van vergunningen en toestemmingen om de besluitvorming te versnellen.

Leerdoelen  

aan het einde van deze paragraaf...

• kun je de ontwikkeling van steden vanaf 1830 tot nu beschrijven in termen van ruimtelijke inrichting en economie.

• kun je uitleggen hoe de inrichting van de stad verandert na 1990.

• kun je uitleggen waarom steden na 1990 een transformatie (grote verandering) ondergaan.

• kun je een verband leggen tussen de ruimtelijke ontwikkeling van steden en de demografische ontwikkelingen.

Zorg ervoor dat je de leerdoelen beheerst. 

Aanrader!

https://schooltv.nl/item/andere-tijden-in-de-klas-van-sloppenwijken-tot-sociale-woningbouw

Ontwikkelingen van de Nederlandse stad - van Krot tot Vinex

Nederland: stedelijke ontwikkeling

De situatie vanaf 1830

https://www.alamy.com/infographic-about-the-city-of-manchester-england-during-the-industrial-revolution-in-the-18th-century-adobe-indesign-indd-4960x8503-image525171138.html

Woningnood na WO-2

Jaren '50 portiekflats

Jaren '60 hoogbouw

'60/70 Suburbanisatie

• Welvaartstijging 

• Woonerven / Bloemkoolwijken

• 
  Suburbanisatie: vertrekken jonge gezinnen uit stad naar nieuwe woonwijken aan de rand van de stad en omliggende dorpen -> aanwijzen groeikernen. 

Een bloemkoolwijk is een woonwijk uit de jaren ’70 (en ’80) waarbij de straten en hofjes als het ware de vorm van een bloemkool hebben: allemaal kronkelend, met doodlopende straatjes en woonerven die van een centrale “stam” aftakken

Lunetten jaren '80

Groeikernenbeleid

Het groeikernenbeleid werd ingevoerd om de overvolle steden te ontlasten, suburbanisatie te sturen en nieuwe, goed geplande woonplaatsen te bouwen.

Nadeel: Het groeikernenbeleid zorgde voor leegloop van de grote steden en meer woon-werkverkeer, waardoor verkeer- en infrastructuurproblemen ontstonden.

Stadsvernieuwing

vanaf 1980

• Renovatie: opknappen

• Sanering: sloop en nieuwbouw

Renovatie & Sanering= beide herstructurering.

Doel: Het verbeteren van de kwaliteit van de woningen + de leefbaarheid in de wijk.

Welk gevolg had dit in eerste instantie voor de bevolkingssamenstelling?

• eenzijdig: weinig koopkracht , met name
  ouderen, studenten en immigranten. 

Herstructurering vanaf 1990

Verbeteren kwaliteit woningen, woningaanbod en openbare ruimte. Kenniseconomie zorgde voor o.a. re-urbanisatie van koopkrachtigen.

-> Slechtste woningen worden duurder en luxer. 

Gevolgen:

• Bevolkingssamenstelling verandert: rijkere mensen met meer koopkracht

• Hoger voorzieningenniveau

Gentrificatie

Dit is een bijzondere vorm van stedelijke vernieuwing waarbij de rol van de lokale overheid heel gering is en de vernieuwing niet altijd ten goede komt van de oorspronkelijke bewoners.

In 3 stappen:

1. Rijke mensen kopen huizen en knappen deze op;

2. Middenklasse trekt in de wijk waarmee de gemiddelde woningprijzen stijgen;

3. Oorspronkelijke inwoners kunnen de stijgende prijzen niet betalen en worden verdrongen uit hun eigen woonwijk