Hoofdstuk 3 §1+2 jaar 4.pptx
Goedemorgen
Lesson duration is: 1 minItems in this lesson
Goedemorgen
Lesplan
FF inchecken
Hoe is het met jullie?
Wat kunnen we verwachten
Instructie §2
Zelf aan de slag
Welkom
Martijn Morren, samen
Bekend gezicht voor veel van jullie
Samen met MRN examenjaar
Programma 4GT
Jaar duurt MAAR 25 weken
3 schoolexamens
Stof uit jaar 3 en 4
Eindexamen
Consumptie
Arbeid en productie
Overheid en bestuur
Internationale economie
Verrijkingsstof
Havo 3 4GT
PO deze week (Classroom)
Toets in week 3
Eindexamen
4GT
§ 3.1 Wat zijn de kosten?
§ 3.1 Wat zijn de kosten?
Leerdoelen:
welke productiefactoren bedrijven gebruiken om waarde toe te voegen
wat het verschil is tussen vaste en variabele kosten
hoe je de kostprijs van een product berekent
hoe je de consumentenprijs berekent
Digitale methode via Magister
Weet je het nog? Blz. 72
Steeds meer waard
Toegevoegde waarde = extra waarde die ontstaat doordat een bedrijf een product bewerkt.
Om te produceren gebruik je productiefactoren.
Degene die een productiefactor levert, ontvangt daarvoor een beloning.
productiefactor beloning _
Natuur pacht
Arbeid loon
Kapitaal huur (voor gebouwen) en rente (voor geld)
Ondernemerschap winst
Het totaal van de beloningen = de totale toegevoegde waarde.
Oefenen
Bereken op twee verschillende manieren de toegevoegde waarde van de zuivelfabriek.
Manier 1:
De toegevoegde waarde is het verschil tussen de omzet en de inkoopwaarde dus € 4.500.000 – € 2.950.000 = € 1.550.000
Manier 2:
De toegevoegde waarde is de optelsom van loon + pacht + rente + winst. In het overzicht staan loon, rente en winst. € 375.000 + € 280.000 + € 895.000 = € 1.550.000
Kosten bij produceren
Kosten bij de productie kun je verdelen in:
Bijvoorbeeld:
en in:
Bijvoorbeeld:
veranderen bij meer of minder productie
blijven gelijk bij meer of minder productie
Zijn bijvoorbeeld onderhoudskosten aan een vrachtwagens vaste- of variabele kosten? Verklaar je antwoord.
Nieuwe productiemiddelen kopen
Investeren = geld besteden aan productiemiddelen, zoals kapitaalgoederen.
Afschrijving = jaarlijkse waardevermindering van kapitaalgoederen
Berekening:
Oefenen blz. 94 opdr. 3
Op een bestelbus met een gebruiksduur van zes jaar wordt jaarlijks € 2.780 afgeschreven. De restwaarde van de bus is € 4.950.
Bereken de waarde van de bestelbus na twee jaar.
Antwoord:
Aanschafprijs = 6 × € 2.780 + € 4.950 = € 21.630
€ 21.630 – (2 × € 2.780) = € 16.070
???
Kosten van één product
Kostprijs per product = gemiddelde kosten voor het maken van één product.
Berekening:
Voor een productiebedrijf geldt: kostprijs per product + winstopslag = verkoopprijs
Oefenen §3.1 blz. 76 opdracht 8
Een bandenfabrikant maakt per jaar 625.000 fietsbanden. De vaste kosten zijn € 2,5 miljoen en de variabele kosten € 1 miljoen.
Bereken de kostprijs per fietsband.
De verkoopprijs van één fietsband is € 7,10.
Bereken de winstopslag in procenten van de kostprijs.
De productie neemt met 60% toe. Kies de juiste woorden.
Bereken de kostprijs per product na de productieverhoging.
Kies het juiste antwoord en vul in:
Totale kosten € 2,5 mln + € 1 mln = € 3,5 miljoen = € 3.500.000.
Kostprijs per band is € 3.500.000 ÷ 625.000 = € 5,60.
€ 7,10 ─ € 5,60 = € 1,50 winstopslag
€ 1,50 ÷ € 5,60 × 100% = 26,8%
Na de productiestijging zullen de vaste kosten per jaar gelijk blijven. De variabele kosten zullen stijgen.
De productie wordt 625.000 + (0,60 × 625.000) = 1.000.000 fietsbanden.
Totale kosten worden € 2,5 mln + € 1 mln + 0,60 × € 1 mln =
€ 4.100.000.
De kostprijs per band wordt € 4.100.000 ÷ 1.000.000 = € 4,10.
Door de productiestijging is de kostprijs per product gedaald met € 1,50.
Consumentenprijs
Verkoopprijs = inkoopprijs + brutowinstopslag
Brutowinstopslag (brutowinstmarge) bestaat uit kosten en winst voor de detaillist.
Consumentenprijs = verkoopprijs + 9% of 21% btw
In schema:
Bijvoorbeeld:
inkoopprijs tv is € 528, brutowinstopslag is 25%, btw is 21%
528/100 * 25
Van consumentenprijs naar verkoopprijs
Met de consumentenprijs en het btw-tarief kun je terugrekenen naar de verkoopprijs.
De consumentenprijs van een fiets is € 1.269 inclusief 21%.
De verkoopprijs = € 1.269 ÷ 121 × 100 = € 1.048,76.
De consumentenprijs van een brood is € 2,65 inclusief 9%.
De verkoopprijs = € 2,65 ÷ 109 × 100 = € 2,43.
Fff chillen
Maak de opdracht in Classroom
Uitwerking opdracht 1 Classroom
Bereken in twee decimalen op basis van bovenstaande gegevens de consumentenprijs van één handdoek inclusief 21% btw. Schrijf je berekening op.
Omzet €135.000
Inkoopwaarde €1.875 –
Bruto winst of verlies €133.125
Bedrijfskosten €103.125 –
Netto winst of verlies €30.000
Omzet € 135.000
Verkoopprijs per handdoek ex BTW
€ 135.000 ÷ 15.000 = € 9,00
Consumentenprijs:
€ 9,00 + 21%BTW =
€ 9,00 + (9/100) *21 =
€ 10,89
Uitwerking opdracht 2+3 Classroom
De inkoopprijs van een fiets is € 295. De verkoopprijs van de fiets is € 486,75. Bereken de brutowinstopslag van de fiets in euro’s en % vd inkoopprijs?
BW in €’s:
486,75 – 295 = € 191,75
BW in % vd inkoopprijs (deel van het geheel)
€ 191,75 ÷ € 295 × 100% = 65%
Btw: € 486,75/100 * 21 = € 102,22
Consumentenprijs: € 486,75 + € 102,22 =
€ 588,97
Uitwerking opdracht Classroom
Rachelle verkoopt bordspellen. In november verkoopt ze 360 spellen voor een gemiddelde prijs van € 29,95 (inclusief 21% btw). Verder verzamelde ze onderstaande gegevens. Bereken de ontbrekende bedragen.
(1) Verkoopprijs excl. btw : € 29,95 ÷ 121 × 100 = € 24,75
Omzet (excl. btw): 360 × € 24,75 = € 8.910
(2) Inkoopwaarde:
€ 8.910 – € 5.420 = € 3.490
(3) Bedrijfskosten:
€ 5.420 + € 2.375 = € 7.795
FF chillen
§ 3.2 Wat levert het op?
In deze presentatie leer je:
hoe je de omzet, de brutowinst en het nettoresultaat berekent
waarom een hoge arbeidsproductiviteit belangrijk is
wat de productiecapaciteit van een bedrijf bepaalt
wat het belang is van maatschappelijk verantwoord ondernemen
Omzet, brutowinst en nettoresultaat
Omzet (verkoopopbrengst) = het totaalbedrag dat je voor de verkoop van goederen of diensten ontvangt.
Hoe bereken je dat??
Afzet (=aantal) x de verkooprijs per stuk)
Brutowinst = omzet – inkoopwaarde
Nettoresultaat (winst of verlies) = brutowinst – bedrijfskosten
Fff zelf oefenen, blz. 79 opdr 2+3
2 € 450 ÷ € 4,95 = 90,9 = 91 bossen
Fff zelf oefenen, blz. 79 opdr 2+3
2 € 450 ÷ € 4,95 = 90,9 = 91 bossen
13625 : 109 = 125
125 * 9 = 1125
1125
13625 – 1125 = 12500
+ 12500
+ 9400
+ 6200
Oefenen blz 94 opdr. 6
Berekening:
- € 720.895 + € 876.450 =
€ 155.555 brutowinst
€ 155.555 + € 1.125.840 = € 1.281.395 omzet
?????
?????
Meer productie per persoon
Arbeidsproductiviteit = productie per persoon in een bepaalde tijd.
Arbeidsproductiviteit kan toenemen door:
technologische ontwikkelingen (automatisering en mechanisering)
betere arbeidsverdeling (ieder zijn eigen specialisatie)
scholing
prestatiebeloning
Berekening arbeidsproductiviteit:
Oefenen blz. 92 opdr. 10
Opdracht:
Een fabrikant van elektrische fietsen produceert 650.000 fietsen per jaar. Er werken veertig mensen.
Bereken de arbeidsproductiviteit per week.
Antwoord:
650.000 ÷ 52 ÷ 40 = 312,5 fietsen per week
Opdracht:
Door de aanschaf van een robot, neemt de jaarlijkse productie met 10% toe. Tegelijk wordt 10% van het personeel ontslagen.
Bereken de arbeidsproductiviteit per week na aanschaf van de robot. Rond af op een heel aantal.
Antwoord:
650.000: 100 x 10% = 65000 + 650.000 = 715.000 fietsen
40:100 x 10% = 4 40-4 = 36 werknemers
715.000 ÷ 52 ÷ 36 = 382 fietsen per week
Grenzen aan productie
Productiecapaciteit = de maximale hoeveelheid producten die een bedrijf kan maken.
De productiecapaciteit hangt af van:
het aantal mensuren dat in het bedrijf wordt gewerkt
de kapitaalgoederen die worden gebruikt
100% productiecapaciteit benut =
alle mensen + kapitaalgoederen (machines) volledig ingezet
Opdracht
Door automatisering en mechanisatie wordt de arbeidsproductiviteit vergroot, maar verdwijnen er soms banen. Toch kan de werkgelegenheid uiteindelijk toenemen.
Hieronder staan vier stappen.
Minder loonkosten per product
Meer productie met minder mensen
De afzet stijgt
Lagere verkoopprijs per product
Kies de juiste volgorde.
2. Meer productie met minder mensen
1. Minder loonkosten per product
4. Lagere verkoopprijs per product
3. De afzet stijgt
People, planet, profit
Voordelen van productie noem je maatschappelijke opbrengsten.
Productie heeft ook maatschappelijke kosten (negatieve gevolgen). Bijvoorbeeld:
milieuvervuiling
geluidsoverlast
Veel bedrijven doen aan maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo):
ze houden rekening met de gevolgen van hun productie voor mens en milieu
Fff chillen
Opdracht: afschrijvingskosten
1. Start:
Maak in Google drive een map aan met de naam ‘Economie’
In die map maak je een nieuw google spreadsheet bestand met de naam ‘opdracht afschrijvingskosten Vespa’
Zet in je spreadsheet in de cel
1A: afschrijvingskosten Vespa
2A: nieuwprijs Vespa
3A: prijs na 4/5 jaar
4A: restwaarde
5A: afschrijvingskosten totaal
6A: investering per maand
1B: euro’s
2. Nieuwe Vespa:
Zoek online de prijs van een nieuwe Vespa
Zet de cataloguswaarde van een nieuwe Vespa in de juiste cel in je spreadsheet.
3. 2e hands Vespa:
Ga naar Marktplaats en zoek een Vespa uit het jaar 2020.
Zet de gemiddelde prijs in de juiste cel in je spreadsheet.
Restwaarde en kosten:
Bereken de restwaarde en totale afschrijvingskosten na 4 jaar van een nieuwe Vespa en zet je antwoorden in de juiste cel in je spreadsheet.
5. Investeren:
Bereken het bedrag dat je per maand moet investeren om na 4 jaar een nieuwe Vespa te kunnen kopen.
20 minuten
Einde les inleveren in Classroom
Niet klaar niet weg!
