Het gebit en mondverzorging
Het gebit en mondverzorging
This item has no instructions
Lesdoel
Ik kan uitleggen hoe je een gebit goed verzorgt, welke voeding daarbij hoort en welke problemen kunnen ontstaan bij slechte mondverzorging.
This item has no instructions
Welke woorden passen volgens jou bij een gezonde mond?
Gebruik de reacties als start: laat leerlingen kort uitleggen waarom ze een woord kozen, bijvoorbeeld poetsen, water, tandarts of gezond eten.
Waarom mondverzorging belangrijk is
Een gezond gebit hoort bij een goede gezondheid
Je gebruikt je mond om te eten, praten en lachen
Slechte mondverzorging kan pijn en ontstekingen geven
Goed zorgen voor tanden begint al bij het eerste tandje
Vroeg goed leren poetsen helpt ook later
This item has no instructions
Eigen tanden zo lang mogelijk
Vroeger wisten mensen minder over mondverzorging
Niet iedereen ging regelmatig naar de tandarts
Daardoor hebben sommige ouderen geen eigen tanden meer
Goede zorg kan verlies van tanden vaak langer uitstellen
Leg uit dat goede mondzorg nu beter mogelijk is door meer kennis, betere hulpmiddelen en regelmatige controles.
Als eigen tanden ontbreken
Kunstgebit: een losse gebitsprothese
Implantaat: een kunstwortel in de kaak
Klikgebit: een prothese die vastklikt op implantaten
Deze oplossingen helpen bij kauwen, praten en uiterlijk
Toch blijft goede mondverzorging nodig
This item has no instructions
Mondzorg verandert met de tijd
Tegenwoordig zijn er meer mogelijkheden om het gebit gezond te houden of te vervangen. Daardoor kunnen mensen vaak langer goed eten en spreken.
This item has no instructions
Wat is een implantaat?
een kunstwortel
een losse prothese
een poetsmiddel
een melktand
Controleert het verschil tussen kunstgebit, implantaat en klikgebit.
Vul de juiste woorden in
Als eigen tanden ontbreken, kan iemand een kunstgebit krijgen. Een implantaat is een kunstwortel in de kaak. Een klikgebit klikt vast op implantaten.
Laat leerlingen de drie begrippen uit elkaar houden.
Voeding en je gebit
Alleen poetsen is niet genoeg
Ook eten en drinken hebben veel invloed op tanden en kiezen
Veel snoepen en vaak zoete drankjes nemen is slecht
Suikers en zuren maken het gebit kwetsbaar
This item has no instructions
Hoe ontstaan gaatjes?
Suiker → bacteriën maken zuur → glazuur lost op → gaatje
Het glazuur is de harde buitenlaag van de tand
Als glazuur beschadigt, krijgt een tand sneller schade
Vaak eten en drinken geeft het glazuur te weinig hersteltijd
Noem dat ook zure dranken zonder suiker het glazuur kunnen aantasten.
Slim eet- en drinkpatroon
Richtlijn: 3 hoofdmaaltijden
Maximaal 4 tussendoortjes per dag
Zuur fruit liever 1 of 2 keer per dag
Water zonder prik, koffie en thee zonder suiker zijn niet schadelijk
This item has no instructions
Waarom jonge kinderen extra risico lopen
Bij veel jonge kinderen is de mondverzorging slechter geworden
De hele dag sapjes drinken is een belangrijke oorzaak
Kinderen eten en drinken vaak vaker op een dag
Daardoor krijgen tanden minder tijd om te herstellen
This item has no instructions
Waarom zijn veel zoete drankjes slecht voor je gebit?
Ze maken tanden witter
Ze geven extra speeksel
Ze maken glazuur sterker
Ze zorgen voor zuur
Koppelt suiker, bacteriën, zuur en schade aan glazuur.
Vul de juiste woorden in
Suiker wordt door bacteriën omgezet in zuur. Dat zuur tast het glazuur aan. Daarom zijn water zonder prik en thee zonder suiker betere keuzes.
De woorden komen uit de uitleg over voeding en gaatjes.
Wat is volgens jou het beste drankje voor je gebit?
water
sap
frisdrank
energydrink
This item has no instructions
De eerste melktanden
De eerste melktandjes komen vaak tussen 6 en 10 maanden
Begin met poetsen zodra het eerste tandje doorbreekt
Een melkgebit legt de basis voor het blijvende gebit
Jong geleerd is later makkelijker vol te houden
This item has no instructions
Voor het slapen oppassen
Geef liever geen flesje vlak voor het slapen
Tijdens slapen is er minder speeksel
Speeksel beschermt tegen gaatjes en tanderosie
This item has no instructions
Poetsen bij jonge kinderen
Vanaf 2 jaar kunnen kinderen zelf mee gaan poetsen
Ouders moeten dan nog wel napoetsen
Bij kinderen tot 10 jaar minstens 1 keer per dag napoetsen
Kinderen hebben dan nog niet genoeg motoriek
This item has no instructions
Poetsmethode voor kleine kinderen
Gebruik de schrobmethode
Maak kleine horizontale bewegingen heen en weer
Eerst de buitenkant, dan de binnenkant, dan bovenop
Poets ook langs het randje van het tandvlees
Poets ongeveer 2 minuten
This item has no instructions
Tandpasta en fluoride
Tot 5 jaar: baby- of peutertandenborstel en peutertandpasta
Kleine kinderen slikken soms tandpasta door
Fluoride beschermt het glazuur
Te veel fluoride is vooral voor kinderen gevaarlijk
Vertel erbij dat gewone tandpasta meer fluoride bevat en daarom uitgespuugd moet worden.
Wanneer begin je met poetsen bij een kind?
bij 2 jaar
bij 1 jaar
bij het eerste tandje
bij de tandarts
Sluit aan op de dia's over melktanden en vroeg beginnen.
Vul de juiste woorden in
De eerste melktandjes komen vaak tussen 6 en 10 maanden. Ouders moeten bij kinderen tot 10 jaar minstens één keer per dag napoetsen.
Let op: '10 jaar' is hier één antwoorddeel van twee woorden, passend bij de lesstof.
Waarom is peutertandpasta beter voor kleine kinderen?
Bespreek dat peutertandpasta beter past bij jonge kinderen, omdat zij tandpasta soms doorslikken en gewone tandpasta meer fluoride bevat.
Poetsen op het juiste moment
Meteen poetsen na eten of drinken lijkt slim, maar is het niet
Zuur maakt het glazuur tijdelijk zachter
Poetsen direct daarna kan glazuur wegpoetsen
Wacht minimaal 1 uur voor je poetst
This item has no instructions
Hoe vaak poetsen?
Poets 2 keer per dag
Gebruik een zachte tandenborstel of elektrische tandenborstel
Te vaak poetsen is ook niet goed
Dan kan het gebit sneller slijten
This item has no instructions
Wat is tandplak?
Tandplak heet ook tandplaque
Het is een witgeel laagje op en tussen tanden en kiezen
Het zit ook op de overgang naar het tandvlees
Tandplak bestaat uit bacteriën en producten van bacteriën
This item has no instructions
Van tandplak naar tandsteen
Tandplak blijft zitten → tandvlees raakt ontstoken → tanden kunnen los gaan zitten
Tandplak kan hard worden en verkalken tot tandsteen
Op tandsteen blijft nieuwe tandplak makkelijk zitten
This item has no instructions
Extra hulpmiddelen
Ragers reinigen tussen tanden
Flosdraad helpt op smalle plekken
Tandenstokers kunnen plak weghalen
Deze hulpmiddelen helpen tandplak voorkomen
This item has no instructions
Goede poetstechniek
Houd altijd een vaste volgorde aan
Vergeet het tandvlees niet
Zet de tandenborstel in een hoek van 45 graden op het tandvlees
Zo haal je tandplak beter weg
This item has no instructions
Mondproblemen en ziekten
Gaatjes: beschadiging van tanden door zuur
Tanderosie: slijtage van glazuur door zuren
Tandvleesontsteking: rood, gevoelig of bloedend tandvlees
Loszittende tanden: door langdurige ontsteking en plak
This item has no instructions
Gevolgen van slechte mondzorg
Pijn bij eten of drinken
Slechte adem
Moeite met kauwen en praten
Meer behandelingen nodig bij de tandarts
Soms verlies van tanden of kiezen
Blijf dicht bij de aangeleverde tekst: benoem vooral mondproblemen en praktische gevolgen, niet allerlei medische complicaties buiten de mond.
Hoe lang wacht je na eten of drinken met poetsen?
10 minuten
30 minuten
1 uur
2 uur
Veel leerlingen denken dat direct poetsen goed is; deze vraag checkt dat misverstand.
Vul de juiste woorden in
Je poetst je tanden 2 keer per dag. Tandplak kan hard worden tot tandsteen. Met ragers kun je ook tussen tanden schoonmaken.
Herhaalt de kern: poetsfrequentie, tandsteen en hulpmiddelen.
Verzorging van een kunstgebit
Een kunstgebit heeft elke dag onderhoud nodig
Maak het 's ochtends en 's avonds schoon
Gebruik een protheseborstel, speciale reiniger en water
Ook op een kunstgebit kan tandplak komen
This item has no instructions
Reinigen van een kunstgebit
Tandplak kun je losweken in reiniger of schoonmaakazijn
Spoel het gebit daarna goed af
Neem bij hulp eerst het bovengebit uit, daarna het ondergebit
This item has no instructions
Wat heb jij vandaag geleerd over mondverzorging?
Laat leerlingen één concreet leerpunt noemen, zoals tandplak, fluoride, napoetsen of wachten met poetsen na eten.
Welk deel van de les hielp jou het meest?
Gebruik de antwoorden om te zien welke werkvorm of uitleg het meest hielp: voorbeelden, schema's, plaatjes of vragen.
Wat vond jij nog lastig aan deze les?
Peil welke onderdelen nog lastig zijn, bijvoorbeeld tandplak/tandsteen, fluoride of kunstgebitzorg.
Begrippen
Melkgebit - het eerste gebit van een kind
Blijvend gebit - de tanden en kiezen die later blijven
Glazuur - de harde buitenlaag van een tand
Tandplak - een witgeel laagje met bacteriën op tanden en kiezen
Tandsteen - verkalkte tandplak
Tanderosie - slijtage van glazuur door zuren
Fluoride - stof in tandpasta die glazuur sterker maakt
This item has no instructions
Begrippen
Kunstgebit - een losse prothese die tanden vervangt
Implantaat - een kunstwortel in de kaak
Klikgebit - een prothese die vastklikt op implantaten
Mondhygiënist - deskundige die helpt bij mondverzorging
Rager - hulpmiddel om tussen tanden schoon te maken
Flosdraad - dun draadje om tussen tanden te reinigen
Tandvleesontsteking - ontsteking van het tandvlees door plak
This item has no instructions