Profielboek Hoofdstuk 3.5
Ontwikkelings- en leerstoornissen
Profielboek Hoofdstuk 3.5
Ontwikkelings- en leerstoornissen
lesdoelen
- Je kunt uitleggen wat de gevolgen ontwikkelingsstoornissen en leerstoornissen kunnen zijn
en weet wat jou rol is in de zorg voor cliënten met een ontwikkelings- of leerstoornis.
Je leert:
- wat de gevolgen zijn voor iemand met een ontwikkelingsstoornis en/of leerstoornis
- wat jouw rol is bij de zorg voor cliënten met een ontwikkelingsstoornis en/of leerstoornis
Inleiding
Als helpende kun je werken met cliënten die een stoornis of beperking / handicap hebben.
De stoornis of beperking / handicap kunnen de redenen zijn dat iemand zorg en ondersteuning nodig heeft.
Als helpende kun je cliënten begeleiden met een ontwikkelings- of leerstoornis.
Als helpende werk je dan volgens het zorgplan.
Onthoud dat iedere cliënt uniek is en eigen mogelijkheden en behoeften heeft!
Ontwikkelingsstoornissen: ADHD
Is een stoornis waarbij de persoon moeite heeft om zijn aandacht te houden bij gewone dingen;
Is een stoornis waarbij de persoon sneller op prikkels en dingen om zich heen reageert;
Is een stoornis waarbij de persoon moeite heeft met het aanleren van routines
Is een stoornis die bij alle intelligentieniveaus voorkomt;
Verschijnselen van ADHD zijn:
- hyperactief zijn: wiebelen, friemelen en slecht stil kunnen zitten
ADD
Is speciale vorm van ADHD: de persoon heeft alleen een aandachtstekortstoornis en is niet hyperactief in gedrag.
Ontwikkelingsstoornissen
Is een aandoening die de normale ontwikkeling van een cliënt belemmert;
De stoornis heeft een direct verband met het gedrag en de mogelijkheden van iemand;
Treedt vooral op bij kinderen of jongeren;
Voorbeelden van een ontwikkelingsstoornis zijn bijvoorbeeld:
- ADHD / ADD
- ASS
Ontwikkelingsstoornissen: ADHD
Mensen met ADHD vinden het vaak moeilijk om zich te concentreren
Ontwikkelingsstoornissen: Autismespectrumstoornis (ASS)
ASS is de afkorting voor autismespectrumstoornis;
ASS is een verzamelnaam voor verschillende vormen van autisme;
Ass kan zich op verschillende manieren uiten;
Alle vormen van ASS hebben invloed op de ontwikkeling van de persoon.
Voor alle vormen geldt dat deze ontwikkelingsstoornis van invloed is op:
1. Sociaal contact
- het lastig vinden om met anderen contact te maken;
- voor iemand met ASS zijn anderen vaak onvoorspelbaar.
2. Communicatie
- problemen ervaren met taal en communicatie.
Ontwikkelingsstoornissen: Autismespectrumstoornis (ASS)
3. Verwerken van informatie
- Iemand met ASS heeft moeite het verwerken van informatie;
- Iemand met ASS is vaak gevoelig voor bepaalde prikkels;
- Iemand met ASS vindt het lastig om plotseling te schakelen tussen situaties;
- Iemand met ASS heeft vaak moeite met het begrijpen van lichaamstaal.
4. Gedrag
- Iemand met ASS vertoont repetitief gedrag.
5. Interesses
- Iemand met ASS kan veel aandacht en/of tijd besteden aan een bepaald onderwerp of
activiteit.
Ontwikkelingsstoornissen: Autismespectrumstoornis (ASS)
Opmerking
Onthoud dat ASS een spectrum is, dit betekent dat de kenmerken van ASS in verschillende mate kunnen voorkomen!
Ondersteunen van cliënten met ASS
- Heb begrip en geduld;
- Ondersteun op het gebied van de communicatie en het sociale contact;
- Respecteer de behoefte aan regelmaat en rust.
Ontwikkelingsstoornissen: Autismespectrumstoornis (ASS)
Bij het spelen met LEGO® kan een kind met ASS opgaan in de interesse, zich helemaal afsluiten voor anderen en gedrag herhalen
Ondersteunen van cliënten met een ontwikkelingsstoornis
Zorg tijdens het ondersteunen bij de dagelijkse taken voor een omgeving met weinig prikkels;
Zorg voor een rustige omgeving;
Leg dingen duidelijk stap voor stap uit;
Houd de concentratie in de gaten, zorg voor afwisseling in activiteiten;
Ondersteun door het aan houden van een vast dagritme;
Vermijdt plotselinge veranderingen: informeer van tevoren over veranderingen in het programma;
Vraag advies aan collega’s bij specifieke gedragsproblemen of lastige situaties.
Leerstoornissen
Is een aandoening waardoor een cliënt moeite heeft met leren lezen, schrijven, rekenen of andere schoolse vaardigheden
De stoornis is van invloed op iemands ontwikkeling;
De stoornis kan ook gevolgen hebben voor de zelfredzaamheid.
Opmerkingen
Iemand met een leerstoornis heeft meer moeite om iets te leren, dan anderen met dezelfde intelligentie.
Een kind met een leerstoornis kan op school met extra begeleiding geholpen worden;
Een leerstoornis wordt niet altijd op tijd herkent: kan voor problemen zorgen.
Twee veel voorkomende leerstoornissen zijn:
1. Dyslexie
2. Dyscalculie
Leerstoornissen: Dyslexie
Betekent ‘niet goed kunnen lezen’;
Je spreekt pas van dyslexie als er geen andere verklaringen zijn voor het moeilijk lezen.
Iemand met dyslexie heeft moeite met vlot leren lezen
ze koppelen niet automatisch een klank aan letter of woord: moeten hierover nadenken: dit kost tijd en energie!
Bij dyslexie gaat het lezen en schrijven dus langzamer en met veel fouten.
Iemand met dyslexie:
Vind letters en woorden moeilijk te lezen;
Draait letters en woorden soms om;
Leest traag en begrijpt de tekst niet goed;
Schrijft met veel spelfouten en slordig;
Vind lezen en schrijven vaak niet leuk;
Leerstoornissen: Dyslexie
Een cliënt die moeite heeft met lezen, begrijpt geschreven instructies niet goed
Leerstoornissen: Dyslexie
Iemand met dyslexie:
Vind letters en woorden moeilijk te lezen;
Draait letters en woorden soms om;
Leest traag en begrijpt de tekst niet goed;
Schrijft met veel spelfouten en slordig;
Vind lezen en schrijven vaak niet leuk;
Kan het moeilijk vinden om geschreven instructies op te volgen;
Kan zich schamen en proberen het te verbergen;
Ondersteuning bieden:
Leg belangrijke informatie mondeling uit, vat samen;
Bied informatie niet alleen op papier aan.
Leerstoornissen: Dyslexie
Iemand met dyslexie vindt het moeilijk om letters en woorden te herkennen
Leerstoornissen: Dyslexie
Betekent ‘niet goed kunnen rekenen’;
Je spreekt pas van dyslexie als er geen andere verklaringen zijn voor het moeilijk leren rekenen.
Iemand met dyscalculie ervaart last in het dagelijkse leven.
Iemand met dycalculie:
Vind simpele rekensommen moeilijk;
Vergeet rekenregels snel;
Heeft moeite met geld en tijd;
Leert de tafels erg langzaam;
Draait getallen soms om;
Kan zich schamen.
Ondersteunen van cliënten met Leerstoornissen
Ben geduldig;
Geef duidelijke uitleg;
Wees je ervan bewust dat iemand zich kan schamen voor hun problemen;
Moedig de persoon aan fouten te durven maken.
Moeilijke woorden en Begrippen
Stoornis
Beperking
Handicap
Ontwikkelingsstoornis
Leerstoornis
Zorgplan
ADHD /ADD
ASS
Prikkels
Repetitief gedrag
Dyslexie
Dyscalculie