Een column schrijven
Een column schrijven
Open met het idee dat leerlingen columns vaak al kennen uit kranten, sites of bladen, ook als ze het woord niet meteen herkennen.
Lesdoel
Ik kan kenmerken van een column herkennen in een bestaande column.
Ik kan een column schrijven.
This item has no instructions
Welke woorden passen volgens jou bij een column?
Gebruik de woordwolk om voorkennis op te halen. Vraag daarna kort welke woorden passen bij mening, toon en herkenbaarheid.
Wat is een column?
Een column is een korte meningstekst.
De schrijver geeft een persoonlijke kijk op een onderwerp.
Vaak gaat het over iets uit het dagelijks leven, het nieuws of school.
De toon mag opvallend, grappig of scherp zijn.
Benadruk dat een column geen neutraal nieuwsbericht is. De persoonlijke stem van de schrijver staat centraal.
Doel van een column
Een column wil de lezer laten meedenken of meevoelen.
De schrijver probeert vaak:
een mening duidelijk te maken
iets herkenbaar te beschrijven
de lezer te verrassen
humor of kritiek te gebruiken
Maak onderscheid met een betoog: een column hoeft niet strak en zakelijk te overtuigen, maar wil wel effect hebben op de lezer.
Waar herken je een column aan?
Let op deze eerste signalen:
een pakkende titel
een actueel of herkenbaar onderwerp
een duidelijke schrijverstem
korte, vlotte alinea's
een verrassend slot
Dit is een overzichtsslide. De volgende slides werken deze kenmerken verder uit.
De mening van de schrijver
In een column lees je niet alleen feiten, maar vooral een standpunt.
Dat zie je bijvoorbeeld aan:
woorden als ik vind, volgens mij of eerlijk gezegd
duidelijke oordelen
voorbeelden die de mening ondersteunen
Laat leerlingen zien dat de mening soms direct staat, maar soms ook verstopt zit in woordkeuze of toon.
Persoonlijke stijl en toon
Een column klinkt vaak alsof iemand echt tegen je praat.
Kenmerken van die stijl zijn:
directe aanspreking
humor of overdrijving
ironie of lichte spot
opvallende woordkeuze
Leg ironie eenvoudig uit: de schrijver bedoelt net iets anders dan er letterlijk staat.
Wat staat centraal in een column?
persoonlijke mening
neutrale uitleg
stappenplan
feitelijk verslag
Controleert of leerlingen het verschil zien tussen een column en een informatieve of neutrale tekst.
Maak de samenvatting compleet
Een column is een korte meningstekst waarin de schrijver een persoonlijk standpunt laat horen. De toon kan grappig, scherp of opvallend zijn. Je hoort vaak een duidelijke schrijverstem.
De kernwoorden komen rechtstreeks uit de uitleg over wat een column is en hoe de stijl klinkt.
Welk stijlkenmerk valt jou het meest op in een column?
Bespreek dat leerlingen kunnen noemen: directe aanspreking, humor, overdrijving, ironie, opvallende woordkeuze, een persoonlijke stem. Laat ze liefst één kenmerk kort toelichten.
Een bestaande column lezen
Als je een column onderzoekt, kijk je stap voor stap:
Wat is het onderwerp?
Wat is de mening van de schrijver?
Hoe merk je dat het een column is?
Welke toon gebruikt de schrijver?
Hoe eindigt de tekst?
Gebruik dit als leeskader bij de voorbeeldcolumn die je in de les inzet.
Kenmerken uit de tekst halen
pakkende titel
persoonlijke taal
humor, spot of ironie
kort en krachtig slot
Inhoud
Vorm en stijl
onderwerp van de tekst
mening van de schrijver
voorbeeld of ervaring
boodschap voor de lezer
Benadruk dat leerlingen niet alleen moeten zeggen dát iets een column is, maar ook waaraan ze dat zien in de tekst.
Van lezen naar schrijven
Wat je in een bestaande column herkent, helpt later bij het zelf schrijven.
Je weet dan beter:
hoe je een mening laat horen
hoe je een lezer boeit
hoe je een column herkenbaar maakt
Sluit inhoudelijk af richting vervolglessen over zelf een column schrijven, zonder al schrijfopdrachten te geven.
Waar let je op als je een column onderzoekt?
alleen spelling
alleen feiten
onderwerp en toon
plaatjes en bron
Toetst of leerlingen het leeskader onthouden: onderwerp, mening, toon, kenmerken en slot.
Vul de kenmerken in
Bij het lezen van een column kijk je naar het onderwerp en naar de mening van de schrijver. Je let ook op persoonlijke taal en op het slot, omdat dat vaak kort en krachtig is.
Laat leerlingen zien dat inhoud en vorm samen helpen om kenmerken uit een bestaande column te halen.
Waarom helpt lezen van columns bij later zelf schrijven?
Goede antwoorden noemen dat je in een echte tekst kunt aanwijzen waaraan je de column herkent, zoals mening, toon, persoonlijke taal, voorbeeld, titel of slot.
Wat heb jij vandaag geleerd over columns?
Laat leerlingen in eigen woorden benoemen wat ze geleerd hebben, bijvoorbeeld kenmerken herkennen, mening vinden of toon aanwijzen.
Wat hielp jou het meest om kenmerken te herkennen?
Stimuleer concrete antwoorden, zoals: het schema met kenmerken, samen zoeken naar mening, of letten op toon en slot.
Begrippen
column - korte tekst waarin een schrijver een persoonlijke mening geeft
mening - wat iemand ergens van vindt
standpunt - de duidelijke positie van de schrijver over een onderwerp
toon - de manier waarop een tekst klinkt, bijvoorbeeld grappig of serieus
ironie - je zegt iets, maar bedoelt het net anders
pakkende titel - een titel die aandacht trekt
slot - het einde van de tekst
This item has no instructions