AI onder de loep: vier perspectieven

• New lesson editor
• Burgerschap
• MBO
• Studiejaar 1

Nieuws

AI onder de loep

Gebruik je wel eens een AI tool?

1

Ja

2

Nee

Welke AI tools gebruik je wel eens?

Waar gebruik je het voor?

Leerdoel van deze les

Aan het einde van de les kun je AI beschrijven vanuit een economisch, politiek-juridisch, sociaal-maatschappelijk en vitaal burgerschapsperspectief.

Welke dagen van de week hebben een d?

Wat is AI?

Artificial intelligence = kunstmatige intelligentie = software die zelfstandig problemen probeert op te lossen op basis van (online) data.

• Het leert van fouten, maar kan zelf die fouten niet herkennen.

• Snelle ontwikkeling van tools

• Steeds vaker gebruikt door apps, sites en bedrijven

Arbeidsmarkt verandert (economisch)

AI verandert de arbeidsmarkt. Banen verdwijnen, maar er ontstaan ook nieuwe beroepen. Bedrijven kunnen efficiënter werken door AI.

Gaat er voor jullie iets veranderen?

Hoger energie- en waterverbruik (economisch)

Grotere vraag naar energie en water voor datacenters.

https://www.h2owaternetwerk.nl/h2o-actueel/nieuw-datacenter-amsterdam-gaat-420-miljoen-liter-industriewater-per-jaar-gebruiken

https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2024/05/03/klimaatimpact-chat-gpt-ai/

https://tweakers.net/reviews/14722/dikke-datacenters-op-overvol-stroomnet-meer-aansluitstops-dreigen-in-nederland.html

Paar grote bedrijven (economisch)

• Microsoft

• Google

• OpenAI

• xAI

• Amazon

• Apple

Ze willen graag dat je hun tool blijft gebruiken om hun AI te trainen met jouw data.

Privacy (politiek-juridisch)

Overheden maken regels over AI. De EU heeft wetgeving ingevoerd die burgers moeten beschermen tegen de risico's en misbruik van AI.

https://www.digitaleoverheid.nl/overzicht-van-alle-onderwerpen/artificiele-intelligentie-ai/ai-verordening/

Auteursrechten (politiek-juridisch)

Input

Van wie is de data die gebruikt wordt? Vaak wordt data gebruik van iemand anders. Dat mag niet.

Output

Alles door AI gemaakt is niet van jou. Het valt niet onder auteursrechten.

https://www.uu.nl/organisatie/ai-beleid/studenten/auteursrechten-en-ai

https://www.dirkzwager.nl/kennis/artikelen/ai-en-auteursrecht-welke-regels-gelden-er

Social media (Sociaal-maatschappelijk)

AI beïnvloedt hoe we met elkaar omgaan. Denk aan social media, fake news of filterbubbels. Hoe blijf je goed geïnformeerd?

Herken jij AI gegenereerde content??

We gaan een testje doen!

https://noorderframe.nl/lesmateriaal/ai-of-nie/

https://noorderframe.nl/lesmateriaal/ai-of-nie/

AI of nie? Hoeveel punten heb je gescoord?

Brainrot (vitaal)

‘Kijken naar brainrot-filmpjes kan je in eerste instantie goed doen voelen, zelfs zen. Je vergeet je zorgen even en wordt afgeleid. Maar als je blijft kijken en het te veel wordt, krijg je een leeg gevoel’, aldus Gielen. ‘Je kan het gevoel met de realiteit verliezen, voornamelijk doordat zulke filmpjes – en onlinecultuur in het algemeen – werken met sensorische of esthetische deprivatie. Dat wil zeggen dat er alleen maar audiovisuele prikkels zijn. In het begin ontspannend, later juist stresserend.’ (eoswetenschap.eu, 2026)

https://www.eoswetenschap.eu/psyche-brein/waarom-brainrot-jongeren-de-ban-houdt-het-een-feest-voor-ons-brein

https://www.tiktok.com/@lisai235/video/7505368222674324758?embed_source=121374463%2C121468991%2C121439635%2C121749182%2C121433650%2C121404358%2C121497414%2C122349556%2C122221973%2C122122240%2C121351166%2C121811500%2C121960941%2C122122244%2C122122243%2C122122242%2C121487028%2C122258714%2C121331973%2C120811592%2C120810756%2C121885509%3Bnull%3Bembed_pause_share&refer=embed&referer_url=www.eoswetenschap.eu%2Fpsyche-brein%2Fwaarom-brainrot-jongeren-de-ban-houdt-het-een-feest-voor-ons-brein&referer_video_id=7505368222674324758

Zelf keuzes maken (vitaal)

Een vitale burger kan kritisch nadenken over AI. Je leert ethische keuzes maken en AI verantwoord gebruiken.

Hoe kun je er kritisch mee omgaan?

1. Gebruik het met name voor feedback en inspiratie, niet voor hele opdrachten.

2. Gebruik het niet als Google.

3. Lees de output goed door. Is het logisch?

4. Bekijk de bronnen die gebruikt worden.

5. Onderzoek online content goed, neem niet alles gelijk voor waar aan.

Samenvatting

Economisch

• Arbeidsmarkt verandert

• Energie- en waterverbruik

• Paar grote bedrijven

Politiek-juridisch

• Privacy

• Auteursrechten

Sociaal-maatschappelijk

• Social media

• Fake news

• Online content

Vitaal burgerschap

• Kritisch beoordelen

• Niet lui worden

Schrijf 1 ding op dat je deze les hebt geleerd.

Schrijf 1 ding op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.