NAT45. Elektrisch vermogen

• New lesson editor
• Nask / Techniek
• Middelbare school
• vmbo b
• Leerjaar 3,4

NAT45

Elektrisch vermogen

Wat betekent watt? En hoe rekenen we met P = U × I?

Duidelijke uitleg • herkenbare voorbeelden • samen oefenen

1

Vandaag leer je dit:

In deze les gaan we stap voor stap aan de slag.

1

Wat is elektrisch vermogen?

Watt vertelt hoe sterk of snel een apparaat energie gebruikt.

2

Welke formule gebruik je?

P = U × I

P in watt, U in volt, I in ampère.

3

Hoe los je sommen op?

Gegeven → gevraagd → formule → invullen → antwoord met eenheid.

NAT45 Elektrisch vermogen

2

STARTVRAAG

Welke apparaten zie jij?

Noem er drie.

Kies daarna één apparaat waarvan jij denkt:

“Deze gebruikt veel elektrisch vermogen.”

Denk eerst 20 sec. → deel met je buur.

3

Elektrisch vermogen: wat is dat?

We beginnen met de betekenis.

Vermogen vertelt hoe snel een apparaat elektrische energie gebruikt.

Meer vermogen = meestal meer effect:

meer licht, meer warmte, meer koeling of meer kracht.

Eenheid: watt, afkorting W

Voorbeelden: 9 W lamp • 20 W lader • 45 W fan • 1500 W waterkoker

NAT45 Elektrisch vermogen

4

Drie woorden die je moet kennen

Ken deze drie woorden.

P

vermogen

watt (W)

hoe snel energie gebruikt wordt

U

spanning

volt (V)

de “duw” van de spanningsbron

I

stroomsterkte

ampère (A)

hoeveel elektrische lading stroomt

Tip: schrijf altijd de letter én de eenheid op.

NAT45 Elektrisch vermogen

5

De formule

Met deze formule bereken je elektrisch vermogen.

P = U × I

vermogen = spanning × stroomsterkte

P in watt (W)

U in volt (V)

I in ampère (A)

Onthoud: netspanning thuis is meestal 230 V.

NAT45 Elektrisch vermogen

6

Welke letter moet je berekenen?

Je kunt dezelfde formule op drie manieren gebruiken.

P

U

I

Zo lees je het driehoekje:

P = U × I

I = P ÷ U

U = P ÷ I

Vermenigvuldigen: × Delen: ÷

NAT45 Elektrisch vermogen

7

Rekenplan: altijd dezelfde volgorde

Gebruik altijd deze vier stappen.

1

Gegeven

Wat weet ik al?

Schrijf letter + getal + eenheid.

2

Gevraagd

Welke letter moet ik vinden?

3

Formule

Kies: P = U × I

of I = P ÷ U.

4

Invullen

Reken uit en zet de eenheid erbij.

NAT45 Elektrisch vermogen

8

Voorbeeld: lamp van 60 W

Vraag: Hoe groot is de stroomsterkte bij 230 V?

Een lamp heeft een vermogen van 60 W.

We sluiten de lamp aan op 230 V.

Gegeven

P = 60 W en U = 230 V

Gevraagd

I = ?

Formule

I = P ÷ U

Invullen

I = 60 ÷ 230 ≈ 0,26 A

Antwoord: de stroomsterkte is ongeveer 0,26 A.

NAT45 Elektrisch vermogen

9

Quiz 1: welke formule kies je?

Kies het juiste antwoord.

MEERKEUZE

Een lamp is 60 W en werkt op 230 V.

Je moet de stroomsterkte I berekenen. Welke formule gebruik je?

A

P = U × I

B

I = P ÷ U

C

U = P ÷ I

D

I = U ÷ P

NAT45 Elektrisch vermogen

10

Quiz 2: reken mee

Gebruik je rekenmachine.

MEERKEUZE

Een telefoonlader heeft P = 20 W.

De spanning is U = 5 V.

Hoe groot is de stroomsterkte?

A

0,25 A

B

4 A

C

25 A

D

100 A

NAT45 Elektrisch vermogen

11

Andersom: vermogen berekenen

Soms weet je U en I, en zoek je P.

Voorbeeld

Een kleine speaker werkt op 12 V.

De stroomsterkte is 2 A.

Bereken het vermogen.

P = U × I = 12 × 2 = 24 W

NAT45 Elektrisch vermogen

12

Watt en kilowatt

Grote apparaten hebben vaak een groot vermogen.

1 kW = 1000 W

kilo betekent duizend.

Voorbeeld:

2 kW = 2000 W

0,5 kW = 500 W

Waar zie je kW? Bijvoorbeeld airco, waterkoker, magnetron.

NAT45 Elektrisch vermogen

13

Waarom is dit ook belangrijk voor veiligheid?

Veel vermogen kan betekenen: veel stroom.

Let op bij stekkerdozen

Als je veel sterke apparaten tegelijk aansluit, kan de stroom te groot worden.

Daarom worden kabels warm

en kan een zekering uitschakelen.

NAT45 Elektrisch vermogen

14

Quiz 3: veilig denken

Stem op het juiste antwoord.

MEERKEUZE

Waarom kan een stekkerdoos warm worden?

A

Er loopt veel stroom door de kabel.

B

De spanning wordt altijd nul.

C

Watt is hetzelfde als centimeter.

D

Er stroomt water door de draad.

NAT45 Elektrisch vermogen

15

Samen oefenen: 3 korte sommen

Probeer eerst zelf. Controleer daarna met je buur.

SOM 1

LED-strip

U = 5 V

I = 3 A

P = ?

SOM 2

Ventilator

P = 45 W

U = 230 V

I = ?

SOM 3

Gaming laptop

P = 180 W

U = 20 V

I = ?

NAT45 Elektrisch vermogen

16

Veelgemaakte fouten

Deze drie dingen controleren we altijd.

!

Eenheid vergeten

Niet alleen 0,26 schrijven.

Schrijf: 0,26 A.

!

Verkeerde letter

P is vermogen.

I is stroomsterkte.

!

Niet delen maar keer doen

Als I gevraagd is:

I = P ÷ U.

NAT45 Elektrisch vermogen

17

Exit ticket

Vul je antwoord in.

Een lamp heeft P = 12 W en U = 230 V.

Vraag: bereken I.

Schrijf je antwoord zo:

I = 12 ÷ 230 = … A

NAT45 Elektrisch vermogen

18

Samenvatting

Wat moet je na deze les onthouden?

Formules

P = U × I

I = P ÷ U

U = P ÷ I

Eenheden

P = watt (W)

U = volt (V)

I = ampère (A)

1 kW = 1000 W

Eerst begrijpen, dan rekenen.

NAT45 Elektrisch vermogen

19