29/5 Herhaling cursus 1 Meer dan Lezen
29/5 Herhaling cursus 1 Meer dan Lezen
Planning
Herhaling Cursus 1 Meer dan lezen
Wat kennen jullie allemaal nog?
Paragraaf 2
Onbekende woorden
Opdracht 1
Noteer de vier woorden waaraan je kunt zien dat er een tegenstelling in een tekst staat.
Invuloefening
Noteer de vier woorden waaraan je kunt zien dat er een tegenstelling in een tekst staat.
Kies uit: daarna, daarentegen, door, echter, toch, maar, vervolgens.
daarentegenechtertochmaar
Opdracht 2
Lees de tekst. Bij de volgende vraag moet je de betekenis van het woord prikkers kunnen geven:
Eksters gebruiken vogelwerende pinnen als handig bouwmateriaal
[1] Vogels bouwen nesten van de prikkers die juist bedoeld zijn om vogels af te schrikken. De scherpe pinnen blijken niet alleen geschikt om het nest te verstevigen, maar beschermen ook tegen andere vogels, blijkt uit Leids onderzoek.
[2] Bioloog Auke-Florian Hiemstra doet bij het Natuurhistorisch Museum Naturalis onderzoek naar dierenarchitectuur. Al eerder ontleedde hij meerkoetnesten gemaakt met spanband, plastic rietjes en mondkapjes. Dat is bruikbaar maar niet altijd ongevaarlijk bouwmateriaal, omdat de dieren de materialen soms ook opeten. Met onderzoekers van Naturalis en het Natuurhistorisch Museum Rotterdam beschrijft hij nu nesten van kraaien en eksters in Rotterdam, Enschede, Antwerpen en Glasgow, gemaakt met antivogelmateriaal zoals strips met scherpe pinnen.
Noteer de betekenis voor het woord: 'prikkers'.
scherpe pinnen
Opdracht 3
Welke woordraadstrategie kun je gebruiken om de betekenis van de onderstreepte woorden uit alinea 2 te ontdekken? Combineer bij de juiste strategie. Let op: bij één woord moet je twee woordraadstrategieën kiezen.
Sleepvraag
dierenarchitectuur
bruikbaar
ongevaarlijk
ongevaarlijk
bekend woorddeel: delen van het woord
bekend woorddeel: voorvoegsel
bekendwoorddeel: achtervoegsel
tegenstelling
Opdracht 4
Lees de tekst. Je moet bij de volgende opdracht de betekenis van: 'een loer draaien...' kunnen geven.
Complete strips
[3] Het lijkt of vogels de mens een loer draaien door te gebruiken wat bedoeld was om hen op afstand te houden. Kraaien en eksters slagen erin complete strips met metalen pinnen los te trekken en mee te nemen naar hun nest in aanbouw.
[4] Met de prikkers naar beneden houden de strips de twijgjes bij elkaar. Het eerste bekende geval was in Rotterdam, waar in 2009 kraaien hun nest bouwden met antivogelpinnen, waarschijnlijk afkomstig van een bouwplaats.
[5] Omgekeerd, met de punten omhoog, doen ze precies waarvoor ze bedacht zijn: ze maken van het nest een vesting. De strips zijn een vervanging van de doornige takjes die eksters buiten de stad gebruiken. Met het stekelige dak boven hun nest houden ze rovers weg van hun eieren en jongen.
Wat betekent 'een loer draaien...'
willen bedonderen
willen aanvallen
willen lokken
willen tegenhouden
Opdracht 5
Bij de volgende vraag moet je een synoniem voor het woord 'takje' geven:
Hart van klei en twijgjes
[6] Zo zag een patiënt vanuit zijn ziekenhuisbed in Antwerpen in 2021 in een esdoorn een groot nest. Daarvan werd het veilige hart van klei en twijgjes beschermd door 148 antivogelstrips met circa 1.500 punten. Vermoedelijk waren ze met kracht losgetrokken van de rand van het ziekenhuisdak, zoals eksters ook in staat zijn om takjes van bomen te rukken.
[7] Het gebruik van prikkers kan gezien worden als een kleine aanpassing van bestaand natuurlijk gedrag. “Als zelfs vogelwerend materiaal gebruikt wordt, kan alles gebruikt worden voor een hedendaags vogelnest”, zegt Hiemsta. Hiemstra vond in meerkoetnesten condooms, zonnebrillen en ruitenwissers terug. Toch noemt hij de nesten met prikkers de gekste vogelnesten die hij heeft gezien.
Naar: Martine Kamsma, nrc.nl, 12 juli 2023
Welk woord is synoniem voor 'takjes'
Woordenschat
Welk woord past in de zin?
De rups had zo'n goede ... dat ik hem niet had zien zitten op de tak.
schutkleur
kleurstof
Ik zag de zon in de ruit ..., waardoor ik even verblind werd.
ontkomen
weerkaatsen
Paragraaf 3
Alinea's en kernzinnen
Welke uitspraak over kernzinnen is waar?
De belangrijkste informatie van een alinea staat in de kernzin.
De laatste zin of eerste zin van de alinea is de kernzin.
In de kernzin staat vaak een voorbeeld of een verdere uitwerking.
Leestekst 'Vier het voorjaar met carnaval'.
Deze tekst heb je nodig voor de volgende vragen.
Wat is het onderwerp van de tekst?
carnaval in Italië
het carnavalfeest
tradities
versierde wagens
Waaraan herken je de alinea's in de tekst? Noteer twee kenmerken.
Wat is de kernzin van alinea 2?
De carnavalstraditie gaat ver terug.
De naam carnaval komt van het Latijnse carna vale of carnem levare.
Dat betekent zoveel als 'afscheid nemen van het vlees'.
Carnaval of Vastenavond is namelijk van oudsher een katholiek feest, om het er nog even goed van te nemen voor de vastentijd begint.
Wat is het deelonderwerp van alinea 4?
festivals, optredens en optochten
het carnavalsfeest
magisch schouwspel
verschillende carnavalsfeesten
Noteer twee voorbeelden van regionale en lokale tradities die in alinea 5 worden genoemd.
Woordenschat
Wat betekenen de woorden in de linkse rij? Combineer met de juiste betekenis. Let op: je houdt twee betekenissen over.
Wat betekenen de woorden in de linkse rij?
de gedachte of idee die een verschijnsel verklaart
iets dat iets anders betekent dan de gewone betekenis
in bedwang houdt
komt uit een ander land
overgewaaid
theorie
Paragraaf 4
Tekstverbanden en signaalwoorden
Aan de signaalwoorden 'daarna' en 'intussen' herken je een:
opsomming
tijdsvolgorde
uitleg
voorbeeld
Leestekst: 'Klittenband is gewoon afgekeken van de natuur'.
Deze tekst heb je nodig voor de volgende vragen.
Wat is het onderwerp van de tekst?
Het gebruik van klittenband
Het namaken van klittenband
Het ontstaan van klittenband
Noteer twee signaalwoorden uit alinea 2 waaraan je het tekstverband tijdsvolgorde herkent.
Welke materialen waren ongeschikt voor klittenband?
Klittenband wordt gebruikt voor schoenen. Noteer twee andere toepassingen van klittenband die in de tekst genoemd worden.
Kies het juiste antwoord: Ik herken een ... in alinea 6.
opsomming
tijdsvolgorde
voorbeeld
Maak de zin af: Ik herken het tekstverband aan het signaalwoord ...
Kies het juiste woord in de zin: Je hebt een ... nodig als je iets op straat of aan de deur wilt verkopen.
keten
standhouder
steekproef
ventvergunning
Kies het juiste woord in de zin: Op de jaarlijkse hondententoonstelling in Groningen staat een ... met voordelige dierenartikelen.
Keten
standhouder
steekproef
ventvergunning
Hoe goed kende je de stof nog?