5.4 Nederland in de wereld

Nederland in de wereld

De Koude Oorlog

1 / 27
next
Slide 1: Slide
New lesson editorGeschiedenisMiddelbare schoolvmbo k, g, t, mavoLeerjaar 3

This lesson contains 27 slides, with text slides.

time-iconLesson duration is: 70 min
Report this lesson

Items in this lesson

Nederland in de wereld

De Koude Oorlog

AAN HET EINDE VAN DE LES KAN JE...

Aan het einde van de les kun je:

  • uitleggen wat begrippen betekenen: Kapitalisme, Communisme,Warschaupact, Ijzeren Gordijn, Blokkade van Berlijn, vrije markteconomie,Marshallhulp, planeconomie

  • Deverschillen uitleggen tussen kapitalisme en communisme en verbanden leggen welke begrippen horen bij kapitalisme of communisme.

  • De juiste begrippen kunnen koppelen aan de juiste omschrijving

DOEN

Wat gaan we doen

§5.4

Nederland in de wereld

BASIS

Nederland had de VS als bondgenoot.


Dit had twee redenen:

  • Na WO2 moest de economie opgebouwd worden. Dit kon met financiele steun van de VS (Marshallhulp)

  • Nederlanders waren bang voor het communistische Sovjet-Unie. Zij wilden hier bescherming tegen.
    Ze werden dan ook in 1949 lid van de NAVO. 

§5.4

Nederland in de wereld

BASIS

Na WO2 was het communisme populair in Nederland:


Oorzaak: veel communistische organisaties verzetswerk hadden gedaan.


Door de oplopende spanningen tijdens de Koude Oorlog daalde de steun voor de communisten. 


Gevolg: communisten kregen steeds minder steun. Communistische organisaties verloren leden en stopten met bestaan.

§5.4

Nederland in de wereld

BASIS

Nederlanders zagen de VS steeds meer als voorbeeldland.


In Amerika was alles nieuw, modern en groot.


Gevolg:

  • In Nederland werd het bezit van goederen steeds belangrijker.

  • Amerikaanse producten werden steeds populairder. 


De Amerikaanse cultuur gaat steeds meer de Nederlandse cultuur beinvloeden: Amerikanisering.

...uitleggen welke positie Nederland innam in de stijd tussen
de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten


...met behulp van twee voorbeelden uitleggen waarom er vanaf de jaren 1960 kritiek ontstond op het optreden van de VS


...met twee voorbeelden uitleggen dat ook na 1989 grote conflicten bleven ontstaan en beschrijven welke rol
Nederland daarin speelde.

AAN HET EINDE VAN DE LES KAN JE...

§5.4

Nederland in de wereld

BASIS

Het standpunt van Nederland tijdens de Korea-oorlog:


  • Nederland steunde de Verenigde Staten

  • Nederland stuurde militairen naar Korea

§5.4

Nederland in de wereld

BASIS

Het standpunt van Nederland tijdens de Vietnamoorlog:

  • Er was twijfel over de buitenlandse politiek van de VS


Oorzaak hiervan was de komst van de televisie. Mensen kregen dagelijks gruwelijke oorlogsbeelden op tv te zien. Bijvoorbeeld inzet van chemische wapens.


Opkomst van de televisie


Mensen kunnen de oorlogsbeelden uit Vietnam op tv zien


Veel boosheid en onrust


Demonstraties tegen het Amerikaanse geweld in Vietnam


Welke verandering vind er plaats in Nederland?

Je leest en luistert naar de tekst van het lied Welterusten meneer de president. Denk goed aan wat je geleerd hebt tot nu toe!

  • In welk jaar is dit lied geschreven? 

  • Bij welk land hoort 'meneer de president'? Leg uit en onderstreep de zin waar je dit aan kan zien.

  • Welk(e) land(en) zouden er bedoeld worden als er gezongen wordt 'verre kusten' en 'verre tropennacht'? Tip: kijk naar het jaartal van het lied

  • Waarvoor moeten de soldaten in het lied 'de wacht houden'? Onderstreep de zin en leg uit wat hiermee bedoelt wordt.

  • Is de mening van de schrijver over de president positief of negatief? Leg dit uit. 

Kernwapens

Vanaf 1975: nieuwe kernwapenwedloop tussen de SU en VS


VS willen kruisraketten in West-Europa (ook Nederland) plaatsen


Mensen gaan protesteren: ze wilden ontwapening 




Kernwapens

  • De Nederlandse regering wil wel samenwerking met de VS, dus de kruisraketten zouden er toch komen

  • Ze komen er toch niet, omdat in 1985 Gorbatsjov aan de macht komt: vanaf dan wordt er gepraat over ontwapening

§5.4

Nederland in de wereld

BASIS

Het standpunt van Nederland tijdens de Vietnamoorlog:

  • Er was twijfel over de buitenlandse politiek van de VS


Oorzaak hiervan was de komst van de televisie. Mensen kregen dagelijks gruwelijke oorlogsbeelden op tv te zien. Bijvoorbeeld inzet van chemische wapens.


Gevolg: 

  • Nederlandsers gaan protesteren tegen het Amerikaanse optreden in Vietnam. 

  • Sommige politieke partijen protesteerden openlijk tegen de Vietnamoorlog. Ze wilden wel bondgenoot blijven.

  • Andere politieke partijen steunden de Amerikanen

§5.4

Nederland in de wereld

BASIS

In 1975 ontstond een nieuwe wapenwedloop. 


Amerika wilde West-Europa beschermen en had het plan om 48 raketten in Nederland te plaatsen. 


100.000den Nederlanders kwamen in protest. De SU en de VS zouden juist moeten onderhandelen over vrede en ontwapening. 

§5.4

Nederland in de wereld

BASIS

In 1975 ontstond een nieuwe wapenwedloop. 


Amerika wilde West-Europa beschermen en had het plan om 48 raketten in Nederland te plaatsen. 


100.000den Nederlanders kwamen in protest. De SU en de VS zouden juist moeten onderhandelen over vrede en ontwapening. 


Toch besloot de Nederlandse regering dat de raketten geplaatst mochten worden. Ze vonden de SU nog steeds een grote dreiging. 

§5.4

Nederland in de wereld

BASIS

In 1975 ontstond een nieuwe wapenwedloop. 


Amerika wilde West-Europa beschermen en had het plan om 48 raketten in Nederland te plaatsen. 


100.000den Nederlanders kwamen in protest. De SU en de VS zouden juist moeten onderhandelen over vrede en ontwapening. 


Toch besloot de Nederlandse regering dat de raketten geplaatst mochten worden. Ze vonden de SU nog steeds een grote dreiging. 


Uiteindelijk werden de raketten niet geplaatst omdat Gorbatsjov wilde praten over ontwapening. 

§5.4

Nederland in de wereld

BASIS

In 1989 kwam er een einde aan de Koude Oorlog.


Gevolgen in Nederland:

  • het kapitalisme en de democratie hadden gewonnen

  • mensen waren positief over de toekomst
    - veel landen zouden nu democratisch worden
    - er zou een periode van vrede ontstaan

  • Nederland wilde bijdragen aan deze vrede
    - bijdragen aan vredesmissies van de VN
    - lid blijven van de NAVO, dus bondgenoot van de VS 

§5.4

Nederland in de wereld

BASIS

Maar die vrede kwam er niet.


Joegoslavië viel uit elkaar in diverse landen (Kroatië, Servië, Bosnië-Herzegovina).


In Bosnië-Herzegovina woedde tussen 1992 en 1995 een burgeroorlog. 

Hier woonden meerdere bevolkingsgroepen, waarvan de Serviërs het sterkste waren. Zij vielen andere bevolkingsgroepen aan.



§5.4

Nederland in de wereld

BASIS

De VN besloot om in te grijpen. Meer dan 30 landen stuurden troepen naar Joegoslavië. Ook Nederland.


Taak van Nederland: 10.000den vluchtelingen nabij Srebrenica beschermen tegen de Serviërs.


Juli 1995: Servische troepen veroverden Srebrenica en vermoorden 8.000 mannen.


En Nederland? Die greep niet in. Zij kregen onvoldoende steun van de VN. 


Na deze fout werd Nederland voorzichtiger omtrent het meedoen aan grote vredesmissies.

§5.4

Nederland in de wereld

BASIS

2003: de VS valt Irak binnen. 

Doel:

  • Dictator Saddam Hoessein omverwerpen

  • Democratie instellen

  • Heel het Midden-Oosten zou democratisch gaan worden.


Dit gebeurde niet:

  • de politieke onrust nam toe.



§5.4

Nederland in de wereld

BASIS

Nederland steunde de oorlog officieel, maar wilde geen militairen sturen. 


Onder de Nederlandse bevolking was weinig steun voor deze oorlog.


Uiteindelijk stuurt Nederland wel militairen: helpen bij de wederopbouw.


Er kwam wereldwijd kritiek op de rol van de VS als politieagent van de wereld. Tegelijkertijd bleven mensen rekenen op de bescherming van de VS en de VN bij opstanden of oorlog.