Geschiedenis Les 3 Aruba na 1863 klas 6
Lesson duration is: 45 minItems in this lesson
Vrij! En nu? (De Afschaffing van Slavernij) Afschaffing van de slavernij (1863):
In 1863 werden alle tot slaaf gemaakten op de Antillen en in Suriname volgens de wet vrijgelaten. Dit noem je emancipatie. Verschil met Suriname: In Suriname moesten de vrijgelatenen nog 10 jaar verplicht op plantages blijven werken voor een heel laag loon. Op Aruba hoefde dat niet, omdat mensen hier voornamelijk in huis werkten of een ambacht hadden (zoals timmerman, smid, of hoeden- en mandenmaker).
Moeilijke tijden: Veel geëmancipeerden bleven in hun oude beroep werken, nu voor zichzelf of tegen betaling. Maar 1863 was een erg droog jaar met slechte oogsten, wat leidde tot hongersnood. Veel Arubanen vertrokken tijdelijk naar Venezuela om werk te zoeken.
Wat gebeurde er in 1863 met tot slaaf gemaakten op de Antillen en in Suriname?
Ze werden vrijgelaten
Ze verhuisden naar Europa
Ze kregen stemrecht
Ze werden soldaten
Wat was een belangrijk verschil tussen Suriname en Aruba na de afschaffing van de slavernij?
Suriname kreeg meer regen
Aruba had plantageplicht
Suriname had 10 jaar dwangarbeid
Aruba schafte slavernij later af
Waarom hoefden geëmancipeerden op Aruba niet verplicht op plantages te blijven werken?
Er waren geen wetten meer
Ze werkten vaak in huis of ambacht
Iedereen kreeg eigen land
De oogst was juist goed
Waarom vertrokken veel Arubanen na 1863 tijdelijk naar Venezuela?
Voor militaire dienst
Om te studeren
Door hongersnood en werkzoektocht
Voor goudwinning
2. De Goudwinning op Aruba Eerste goudsmelterij (1867):
De Aruba Island Goldmining Company kreeg toestemming om goud te zoeken. Ze bouwden een goudsmelterij bij Bushiribana, een pier in de haven van Oranjestad en een 10 km lange weg.
Zwaar werk in de mijnen: Het gouderts kwam van Seroe Plat en de Kristalberg. Mijnwerkers werden met één been in een emmer aan een touw in de hete, donkere mijn takelden (verlicht door enkel kaarslicht).
De eerste goudwinning op Aruba
In 1867 kreeg de Aruba Island Goldmining Company toestemming om naar goud te zoeken op Aruba. Daarna bouwde het bedrijf een goudsmelterij bij Bushiribana.
Bouwwerken voor de goudindustrie
Voor het vervoer en de verwerking van goud liet het bedrijf ook andere werken aanleggen. Er kwam een pier in de haven van Oranjestad en daarnaast een weg van 10 km lang.
Waar kwam het gouderts vandaan?
Het gouderts dat in Aruba werd verwerkt, kwam uit de gebieden Seroe Plat en de Kristalberg. Vanuit deze plekken werd het materiaal naar de smelterij gebracht voor verdere verwerking.
Zwaar werk in de mijnen
Het werk in de goudmijnen was erg zwaar. Mijnwerkers werden met één been in een emmer aan een touw de mijn in gelaten. Daar was het heet en donker.
Licht in de mijn
Onder de grond werkten de mijnwerkers in moeilijke omstandigheden. De mijn werd alleen verlicht door kaarslicht, terwijl de arbeiders via een touw naar beneden werden getakeld. Zo laat de goudwinning zien hoe primitief en gevaarlijk dit werk was.
Moderne mijn in Balashi (1899):
Een nieuw bedrijf bouwde de goudsmelterij in Balashi en een mijn bij Mira Lamar met verse-luchtmachines en wagonnetjes op rails (skieps).
De Trekinchi & Marawiel: Het gouderts werd vervoerd door een stoomvoertuig, de trekinchi. Deze kwam vaak vast te zitten in de modder op een plek genaamd Marawiel.
Einde goudwinning: Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog (1914) kon men geen dynamiet meer krijgen en stopte de goudwinning.
Had jij vóór deze les al eens gehoord van de goudwinning bij Balashi op Aruba?
Yes
No
Welk onderdeel van de moderne mijn in Balashi vind jij het meest opvallend?
Goudsmelterij
Verse-luchtmachines
Wagonnetjes op rails
De mijn bij Mira Lamar
Wat lijkt jou de grootste uitdaging bij het vervoer van gouderts in die tijd?
Modderige wegen
Zwaar transport
Lange afstand
Technische storingen
Vind jij dat de trekinchi een slimme oplossing was voor het vervoeren van gouderts?
Yes
No
Waardoor werd de goudwinning in 1914 volgens jou het sterkst beïnvloed?
Oorlog
Geen dynamiet
Vervoersproblemen
Te hoge kosten
3. De Fosfaatwinning in Sint Nicolaas Wat is fosfaat?:
Op Seroe Colorado lag guano (vogelpoep van zeemeeuwen).
De fosfaat hierin werd gebruikt om kunstmest van te maken.
Door de mooie gele, rode en paarse kleuren kreeg Seroe Colorado haar naam.
Groei van Sint Nicolaas: De Aruba Phosphaat Maatschappij (APM) werd opgericht in 1879.
Sint Nicolaas groeide uit van een klein vissersdorpje tot een echt stadje. Omdat veel Arubanen al in de goudmijnen werkten, kwamen er arbeiders uit Bonaire, Curaçao en Italië.
Treinen en modernisering: Er werd een spoorlijn van 6 kilometer aangelegd. Stoomlocomotieven brachten het fosfaat naar de modernste ijzeren steiger van het Caribisch gebied in de Sint Nicolaasbaai. Zeilschepen brachten het naar Europa en Amerika.
Het zware arbeidersleven: Arbeiders uit het noorden (zoals Noord) moesten op zondag al lopend of op een ezel naar Savaneta en sliepen de hele week in barakken bij de mijnen. Pas zaterdagmiddag gingen ze weer naar huis. Einde van de fosfaatwinning: In augustus 1914 stopte ook de fosfaatwinning vanwege het gebrek aan dynamiet en vervoer door de Eerste Wereldoorlog.
Wat was fosfaat in Seroe Colorado vooral afkomstig van?
Guano
Klei
Zout
Koraal
Waarvoor werd het fosfaat uit Seroe Colorado gebruikt?
Brandstof
Kunstmest
Verf
Glas
Welke organisatie werd in 1879 opgericht voor de fosfaatwinning op Aruba?
KLM
APM
Shell
WIC
Hoe werd het fosfaat van de mijnen naar de steiger in Sint Nicolaasbaai vervoerd?
Met ezels
Met zeilschepen
Met stoomlocomotieven
Met auto's
Waarom stopte de fosfaatwinning in Sint Nicolaas in 1914?
Gebrek aan regen
Te weinig arbeiders
Nieuwe goudvondst
Eerste Wereldoorlog
