Biologie M2
Elke les mee: Gevulde etui, boek, laptop, aantekeningen schrift.
Regels binnen het klaslokaal:
Biologie M2
Elke les mee: Gevulde etui, boek, laptop, aantekeningen schrift.
Regels binnen het klaslokaal:
This item has no instructions
Planning
This item has no instructions
Introductie opdracht
Geef ieder groepje 2-3 A4'tjes.
Scheur of knip het papier in verschillende kaartjes.
Schrijf op de kaartjes:
Voedsel
Zuurstof
Cellen
Energie
Koolstofdioxide
Water
Maak met stroken papier pijlen.
Leg de kaartjes zo neer dat jullie denken dat de stoffen door het lichaam gaan.
This item has no instructions
B2 Verbranding
Open bij iets herkenbaars: buiten adem zijn na rennen. Leg uit dat deze les gaat over wat er dan in het lichaam gebeurt.
Leerdoel
Ik kan beschrijven dat voor verbranding zuurstof nodig is, dat daarbij koolstofdioxide ontstaat, en dat verbranding in mijn lichaam toeneemt bij lichamelijke inspanning.
This item has no instructions
Welke woorden denk je bij verbranding?
Gebruik de reacties om voorkennis op te halen. Stuur kort naar woorden als ademen, longen, sporten, zuurstof, energie en buiten adem.
Verbranding buiten het lichaam
Verbranding vind op verschillende plekken plaats.
Denk aan als je een kaars aan steekt.
Denk even 30 seconden in stilte na over de volgende vragen:
Wat is de brandstof bij een kaars?
Op wat voor manier komt er energie vrij bij een brandende kaars?
Welke gas is er nodig om de brandende kaars te laten branden?
Houd het mechanisme eenvoudig: geen ingewikkelde chemie. Het kernpunt is dat zuurstof nodig is en dat koolstofdioxide een product is.
This item has no instructions
Verbranding in je lichaam
In je lichaam vindt verbranding plaats. Dat is een proces waarbij voedingsstoffen met zuurstof worden gebruikt. Daarbij komt energie vrij en ontstaat koolstofdioxide.
Dus wat er gebeurd is:
Zuurstof (O2) + Glucose -> Energie + Koolstofdioxide (CO2)
Houd het mechanisme eenvoudig: geen ingewikkelde chemie. Het kernpunt is dat zuurstof nodig is en dat koolstofdioxide een product is.
Zuurstof en koolstofdioxide
Je lichaam heeft zuurstof nodig
Bij verbranding ontstaat koolstofdioxide
Zuurstof gaat je lichaam in
Koolstofdioxide gaat je lichaam uit
Gebruik steeds dezelfde woorden: zuurstof en koolstofdioxide. Vermijd afwisseling met andere termen als dat verwarrend kan zijn voor deze doelgroep.
Waarom adem je?
Om zuurstof binnen te krijgen
Om koolstofdioxide af te geven
Zo kan verbranding doorgaan
This item has no instructions
Welk gas heeft je lichaam nodig voor verbranding?
koolstofdioxide
zuurstof
brandstof
energie
Controleert het kernverschil tussen zuurstof en koolstofdioxide.
Vul de woorden in
Je ademt zuurstof in. In je lichaam is die nodig voor verbranding. Daarbij ontstaat koolstofdioxide. Dat gas adem je weer uit.
De volgorde is belangrijk: zuurstof gaat naar binnen, verbranding gebeurt in het lichaam, koolstofdioxide gaat naar buiten.
Energie
Energie heb je nodig om te bewegen
Ook je hart en spieren gebruiken energie
Die energie komt vrij bij verbranding
Verbind energie aan herkenbare functies: lopen, fietsen, springen, hartslag. Zo blijft het biologisch en concreet.
Waar komt die energie vandaan?
Je lichaam gebruikt glucose als brandstof.
Glucose krijg je binnen door middel van voedsel.
Wanneer je gaat bewegen breekt je lichaam glucose af en kleine stukjes en hierbij komt energie vrij.
Je hoeft niet diep in te gaan op soorten voedingsstoffen. Brandstof is hier genoeg als kapstok.
Energie en inspanning
Denk 10 seconden in stilte na over de volgende vraag:
Wanneer vind er meer verbranding plaats, bij veel inspanning of bij weinig inspanning?
Gebruik deze slide als samenvatting van het proces. Noem eventueel dat warmte ook vrijkomt, maar alleen als extra mondelinge toelichting.
Wat komt vrij bij verbranding in je lichaam?
zuurstof
lucht
energie
spieren
Sluit aan op de slides over energie en verbranding.
Vul de woorden in
Je lichaam gebruikt brandstof als brandstof. Met zuurstof kan je lichaam die verbranden. Dan komt energie vrij en ontstaat koolstofdioxide.
Echoot precies het schema: brandstof + zuurstof → energie + koolstofdioxide.
Spieren hebben energie nodig
Spieren trekken samen
Daarvoor is energie nodig
Meer beweging vraagt meer energie
This item has no instructions
Inspanning
Inspanning is bijvoorbeeld rennen of fietsen
Je spieren werken dan harder
Je lichaam heeft dan meer energie nodig
Kies herkenbare voorbeelden uit het dagelijks leven van leerlingen.
Wat gebeurt er bij inspanning?
Als je je inspant, gaan je spieren meer energie gebruiken. Daarom neemt de verbranding in je lichaam toe. Voor die extra verbranding is ook extra zuurstof nodig.
Hierdoor versnelt je ademhaling ook als je gaat rennen.
Dit is de kern van het tweede deel van het leerdoel: meer inspanning betekent meer verbranding.
Sneller ademen
Je ademt sneller bij inspanning
Zo krijg je meer zuurstof binnen
En raak je meer koolstofdioxide kwijt
Koppel dit aan de ervaring van buiten adem zijn. Dat maakt het verband concreet.
This item has no instructions
Waarom adem je sneller bij inspanning?
minder zuurstof nodig
meer energie kwijt
meer zuurstof nodig
minder CO2 maken
Toetst het verband tussen inspanning, verbranding en extra zuurstofbehoefte.
Vul de woorden in
Bij inspanning werken je spieren harder. Je lichaam heeft dan meer energie nodig. Daarom is er meer zuurstof nodig en ontstaat meer koolstofdioxide.
Laat leerlingen het hele oorzaak-gevolgverband invullen.
Wat gebeurt er in je lichaam als je gaat rennen?
Bespreek antwoorden als: meer bewegen -> spieren werken harder -> meer energie nodig -> meer verbranding -> meer zuurstof nodig / meer koolstofdioxide ontstaat.
Wat heb jij vandaag geleerd?
Reflectie zonder fout antwoord. Laat leerlingen één inzicht noemen, bijvoorbeeld over zuurstof, koolstofdioxide, verbranding of inspanning.
Wat hielp jou het best om dit te snappen?
Reflectie op het leerproces. Mogelijke antwoorden: schema, voorbeeld van sporten, herhaling van woorden, invuloefening.
Begrippen
zuurstof - gas dat nodig is voor verbranding in je lichaam
koolstofdioxide - gas dat ontstaat bij verbranding in je lichaam
verbranding - proces waarbij brandstof met zuurstof wordt gebruikt
energie - wat je lichaam nodig heeft om te bewegen en te werken
inspanning - actief bewegen waarbij je spieren harder werken
spieren - delen van je lichaam die zorgen voor beweging
brandstof - voedingsstoffen die je lichaam gebruikt bij verbranding
This item has no instructions