Het britse rijk 1585-1900
1.3 Het Britse Rijk als economische wereldmacht
Het britse rijk 1585-1900
1.3 Het Britse Rijk als economische wereldmacht
Een beter leven voor arbeiders
Robert Owen pakte het anders aan dan de meeste fabriekseigenaren.
Eind 18e eeuw een katoenweverij in Schotland.
Hij wilde zorgen voor betere werkomstandigheden.
Arbeidsdag van max. 10 uur
Kinderarbeid verboden, kinderen gingen op terrein naar school
De industriële revolutie
Industriële revolutie begon in GB doordat:
GB had veel inkomsten uit koloniën
Cultuur om probleemoplossende te denken
Veel technici en wetenschappers probeerden oplossingen te bedenken, maar ook burgers deden hieraan mee.
Als sinds de 17e eeuw veel aandacht voor nieuwe ontwikkelingen en experimenten.
Spinning Jenny winnaar van een wedstrijd onder uitvinders.
Meerdere draden van Katoen of wol werden gesponnen.
Stoom als nieuwe krachtbron
Door grotere machines waren fabrieken nodig en verdween de huisnijverheid
De plaatsen aan stromend water raakten op en er was een nieuwe krachtbron nodig.
James Watt verbeterde een machine die al gebruikt werd in de mijnen, waardoor er machines mee in werking konden worden gebracht.
GB veranderde in een industriële samenleving (binnen 100 jaar)
1860 was nog maar 19% werkzaam in de landbouw en 40% in de industrie
Een veranderende samenleving
Bevolkingsgroei in GB door:
Verbeteringen in de landbouw, waardoor er voedseloverschotten ontstonden.
Meer aandacht voor hygiëne en bestrijding van ziekten.
GEVOLGEN:
Meer vraag naar kleiding en huishoudtextiel.
Meer goedkope arbeiders beschikbaar. (ook door overschot aan bevolkingsoverschot platteland door nieuwe machines minder arbeiders nodig.)
Trek van het platteland naar de stad
Fabrieksteden ontstonden (omstandigheden vaak slecht, aangezien er veel aanbod van arbeiders was)
Vaar- en spoorwegen
Stoommachine zorgde dat ook schepen sneller konden varen m.b.v. Stoomkracht.
Fabrieken werden vaak dichtbij een rivier gezet, zodat producten en grondstoffen goed aangevoerd en afgevoerd konden worden
Door de stoommachine werd ook de stoomlocomotief uitgevonden, 1825 voor het eerst lange afstand per stoomlocomotief.
Spoorwegennet breidde zich snel uit in 30 jaar in heel GB een spoorwegnetwerk.
Ook in India werd een spoorwegnetwerk aangelegd.
Verschuivingen in de wereldeconomie
GB haalde ruwe katoen uit India en verwerkte nu de katoen in GB zelf in de fabrieken.
India werd hierdoor ook een afzetmarkt
Jamaica en Barbados bleven grondstoffen leveren deze werden ook verwerkt in GB.
De Zuidelijke Staten van de VS leverden ook katoen.
De vraag naar katoen werd steeds grotere, waardoor het aantal slaven in de VS ook erg hoog werd in begin van de 19e eeuw.
Door de burgeroorlog in de VS ontstond in GB een probleem bij de katoen fabrieken, er was te weinig ruwe katoen om te verwerken en ze draaiden verlies.
Hierna ging GB zich nog meer richten op India waar ze meer macht en zeggenschap hadden.
Invoer ruwe katoen in GB
Van handelskapitalisme naar industrieel kapitalisme
17e en 18e eeuw handelskapitalisme
Vanaf industriële revolutie industrieel kapitalisme
Vrijheid om fabrieken te bouwen, goederen te produceren en te verhandelen
De overheid moest volgens de ondernemers alleen zorgen voor bescherming en tegengaan van buitenlandse concurrentie.
Minder regels zou zorgen voor goed handelsklimaat.
LIBERALE MARKT ECONOMIE met zoveel mogelijk VRIJHANDEL
Brits Parlement ondersteunde de vrijhandel.
Als deze werd tegengewerkt dan greep de Royal Navy in.
Bijvoorbeeld in China:
China wilde alleen met Britten handelen op eigen voorwaarden. Keizer verbood handel in OPIUM (Zeer verslavende drug en zeer gewild in GB).
De Royal Navy greep in, schoot de Chinese vloot aan flarden en dwong China tot het ondertekenen van een verdrag.
HongKong van GB
GB toegang tot Chinese havens met nauwelijks invoerrechten.
Politieke macht voor de ondernemers
Districtenstelsel voor kiezen van parlementsleden.
Ieder district (regio) leverde afgevaardigden voor het parlement.
Maar de wereld was zo veranderd en de oude landbouwdistricten waren veel minder belangrijk geworden dan de nieuwe industriedistricten.
Het systeem moest worden veranderd.
Ondernemers vonden dit prettig aangezien zij de kans kregen op meer macht.
Oude adellijke families waren erg tegen, omdat ze bang waren macht te verliezen.
1832 Reformbill
Samenstelling districten veranderden.
Maar kiesrecht was beperkt. Je moest een bepaalde hoeveelheid geld of bezittingen hebben.
Alleen huiseigenaren mochten dus stemmen.
De meeste arbeiders en ambachtslieden vielen dus buiten het kiesrecht.
De ondernemers in de industriesteden profiteerden wel van de Reformbill.
Arbeidersklasse laat zich horen
Socialisme groeide uit tot een politieke stroming waar men rekening mee moest houden.
Sociale kwestie speelde ook in GB
1833 leverden protesten van arbeiders en acties van vakbonden een aantal Factory Acts op
Kinderarbeid verboden voor kinderen jonger dan 9 jaar
Werktijden kinderen tussen 9-13 jaar beperkt
Kinderen moesten minimaal 2 uur per dag onderwijs krijgen
Regels voor inzet vrouwen en ouderen.
Regels voor bedrijfsongevallen
Voor sommige arbeidersgezinnen was het missen van inkomsten van de kinderen rampzalig.
Concurrentie uit Amerika en Duitsland
GB was voorloper industriële revolutie en een machtig groot rijk
Na de burgeroorlog in de VS, werd de VS een sterke concurrent op economisch gebied
1871 werd het Duitse Rijk uitgeroepen en ontwikkelde zich op industrieel gebied erg snel.
Wedloop om koloniën was begonnen, ook andere landen ontwikkelden zich snel.
De rivaliteit nam sterk toe
Gb vergrootte haar rijk door gebieden in Afrika, Midden-Oosten en Azië toe te voegen aan het rijk.
Waar haalde GB ruwe katoen vandaan?
India
Barbados
Zuidelijke Staten van de VS
Jamaica
Wat gebeurde er met de katoen in GB?
Het werd in fabrieken verwerkt
Het werd naar India gestuurd
Het werd ongebruikt opgeslagen
Het werd vernietigd
Welke markten werden belangrijk voor GB?
Europa
India en de Zuidelijke Staten
Afrika
Azië
Wat gebeurde door de burgeroorlog in de VS?
De vraag naar katoen steeg
Meer slaven werden vrijgelaten
Katoen fabrieken draaiden verlies
India leverde minder katoen
Waar richtte GB zich meer op na de burgeroorlog?
Jamaica
India
Zuidelijke Staten van de VS
Barbados
Wat ontstond er in de 17e en 18e eeuw?
Handelskapitalisme
Socialisme
Feodaliteit
Industrieel kapitalisme
Wat was de rol van de overheid volgens ondernemers?
Stimuleren van staatsbedrijven
Zorgen voor bescherming
Regels opleggen aan bedrijven
Actief ingrijpen in de economie
Wat bevorderde een goed handelsklimaat?
Minder regels
Hogere belastingen
Meer overheidsinterventie
Strengere importregels
Waarom greep de Royal Navy in China in?
Om de opiumproductie te stimuleren
Om Chinese burgers te beschermen
Om vrijhandel te waarborgen
Om de Chinese vloot te verslaan
Wat verbood de Chinese keizer?
De handel in zijde
De handel in thee
De handel in opium
De handel in textiel
Wat kreeg Groot-Brittannië door het verdrag?
Hongkong als Britse kolonie
Vrijstelling van belastingen
Toegang tot Chinese havens
Een militaire basis in China
Wie mocht stemmen volgens de regels? (Reformbill)
Arbeiders
Ambachtslieden
Huiseigenaren
Ondernemers in industriesteden
Wat was vereist voor kiesrecht? (Reformbill)
Bezittingen hebben
Geen vereisten
Alleen onderwijsniveau
Bepaalde hoeveelheid geld
Wat was een gevolg van protesten in 1833?
Kinderarbeid werd volledig toegestaan
Factory Acts werden aangenomen
Vrouwen mochten niet meer werken
Onderwijs voor kinderen werd afgeschaft
Wat moesten kinderen tussen 9-13 jaar krijgen? (Factory Acts)
Geen onderwijs nodig
Geen regels voor arbeidstijden
Volledige werktijden zonder uitzondering
Minimaal 2 uur onderwijs per dag