Les 2 : Schrijfplan zakelijke e-mail

Welkom!

Telefoon uit of op stil!

Neem plaats. (Plattegrond

Jas / vest uit.

Op tafel: Werkboek Nederlands of laptop en schrift dicht 

Tas op de grond.

Geen eten of drinken

Presentie!

2

minute

00

second

1 / 41
next
Slide 1: Slide
New lesson editorNederlandsMiddelbare schoolvmbo kLeerjaar 3

This lesson contains 41 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 50 min
Report this lesson

Items in this lesson

Welkom!

Telefoon uit of op stil!

Neem plaats. (Plattegrond

Jas / vest uit.

Op tafel: Werkboek Nederlands of laptop en schrift dicht 

Tas op de grond.

Geen eten of drinken

Presentie!

2

minute

00

second

This item has no instructions

Schrijfplan zakelijke e-mail

Open met het idee dat leerlingen vandaag niet meteen de hele e-mail schrijven, maar eerst een sterk schrijfplan maken voor een zakelijke e-mail aan de gemeente Amsterdam.

Lesdoel(en)

Aan het einde van deze les kan je:

  • een compleet schrijfplan maken voor een zakelijke e-mail aan de Gemeente Amsterdam.

This item has no instructions

Lesdoel(en)

Aan het einde van deze les kan je:

-  een compleet schrijfplan maken vóór het schrijven van een zakelijke brief en daarna een start kan maken met het schrijven van een zakelijke brief met bijbehorende alinea's. 

This item has no instructions

Het is lesdoel is behaald als in het schrijfplan..........

  1. Doel en onderwerp duidelijk zijn.

  2. Belangrijke informatie erin staat.

  3. De opbouw duidelijk is.

  4. Gebruik van formele taal.

This item has no instructions

Donderdag 1 oktober 2026

Wat: Schrijfplan maken voor zakelijke e-mail

Wanneer: 08:30 - 09:20 uur

Hoe: Gezamelijk/ zelfstandig werken

Klaar: Schrijfplan invullen

HW:  Geen

Lesdoel: Zie vorige slide!

Taaldoel: Formele taal

This item has no instructions

Welke woorden passen bij een zakelijke e-mail?

Gebruik de reacties als start: verwacht woorden als netjes, beleefd, duidelijk, formeel, volledig. Koppel daarna terug naar het lesdoel.

Formeel of informeel?

Informeel klinkt los en spreektaalachtig.


Formeel is netjes, duidelijk en beleefd.


Voor een e-mail aan de Gemeente past een formele stijl.

Gebruik de twee voorbeeldteksten uit het lesplan om het verschil zichtbaar te maken.

Taalgebruik vergelijken: Zakelijke e-mail

  • Geachte gemeente Amsterdam

  • Regelmatig veel zwerfafval.........

  • Ik wil graag aandacht vragen......

  • Beleefde, complete zinnen, gebruik van leestekens..............

Past niet goed

  • Hoi

  • Echt superveel

  • FF

  • Daar wat aan doen

Past wel goed

Leg uit dat woordkeuze het verschil maakt tussen snel appen en formeel schrijven aan een instantie.

Kenmerken van een zakelijke e-mail

  • Duidelijk: je schrijft wat het probleem is

  • Netjes: je gebruikt verzorgde taal

  • Beleefd: je toont respect

  • Volledig: je noemt de belangrijke informatie

This item has no instructions

Waarom zakelijk schrijven?

  • Je schrijft aan een officiële organisatie

  • Je wilt serieus genomen worden

  • Een nette toon maakt je boodschap sterker

This item has no instructions

Waarom past een zakelijke stijl bij een e-mail aan de gemeente?

A

Je schrijft officieel

B

Je schrijft korter

C

Je schrijft grappiger

D

Je schrijft losser

Toetst of leerlingen begrijpen dat de gemeente een officiële organisatie is. De afleiders sluiten aan bij informeel taalgebruik.

Zakelijk taalgebruik

Een zakelijke e-mail is netjes, duidelijk en beleefd. Je schrijft in volledige zinnen, zodat de gemeente je serieus neemt.

netjes
duidelijk
beleefd
volledige
slordig
grappig
snelle
korte

De kernwoorden komen rechtstreeks uit de eerste uitleg over zakelijke e-mail.

Niet elk probleem is maatschappelijk

Een persoonlijk probleem raakt vooral één persoon of een kleine groep.


Een maatschappelijk probleem raakt meer mensen en speelt ook een rol in de samenleving.

Benadruk het verschil tussen een individueel probleem en een probleem dat publiek en bestuurlijk relevant wordt.

Vier kenmerken van een maatschappelijk probleem

MENSEN – MENINGEN – MEDIA – OVERHEID


Met deze vier woorden kun je snel controleren of een probleem maatschappelijk is.

This item has no instructions

Welk kenmerk hoort NIET bij een maatschappelijk probleem?

A

Veel mensen

B

Verschillende meningen

C

Alleen jij

D

Overheid betrokken

Maakt het verschil zichtbaar tussen een persoonlijk probleem en een maatschappelijk probleem.

Wat is een standpunt?

Een standpunt is wat iemand vindt over een onderwerp of probleem.


Bij een maatschappelijk probleem bestaan vaak minstens twee verschillende standpunten.

This item has no instructions

Bijvoorbeeld: Twee standpunten over zwerfafval

De gemeente moet meer doen tegen zwerfafval.

Standpunt 1

Standpunt 2

Inwoners moeten zelf meer verantwoordelijkheid nemen.

This item has no instructions

Standpunten netjes formuleren

Je kunt twee kanten duidelijk opschrijven met vaste zinnen:


  • Aan de ene kant vinden mensen dat ...

  • Aan de andere kant vinden mensen dat ...

Benadruk dat dit taalsteunen zijn voor de e-mail en voor het schrijfplan.

Waarom verschillen meningen?

Mensen kijken vanuit hun eigen rol en ervaring.


Een bewoner, ondernemer of medewerker van de gemeente kan hetzelfde probleem anders beoordelen.

This item has no instructions

Van standpunt naar kern

  • Noem twee verschillende standpunten

  • Schrijf ze neutraal op

  • Laat zien dat niet iedereen hetzelfde denkt

This item has no instructions

Welke zin geeft twee standpunten netjes weer?

A

Ik vind afval stom.

B

De straat is vies door afval.

C

Aan de ene kant... aan de andere kant...

D

De gemeente moet dit nu doen.

Toetst de taalsteun voor alinea 4.

Mening/standpunt en argument

Mening/standpunt = wat jij vindt.


Argument = waarom jij dat vindt.


Een sterke zakelijke e-mail bevat dus niet alleen een mening, maar ook uitleg.

This item has no instructions

Voorbeeld van een eigen mening

Mening:

Ik vind dat zowel de gemeente als inwoners verantwoordelijkheid moeten nemen.


Argument 1: De gemeente moet zorgen voor voldoende afvalbakken.


Argument 2: Inwoners moeten hun afval zelf opruimen.

This item has no instructions

Opbouwen mening

In deze alinea zet je drie dingen op volgorde:


  • Ik vind dat ...

  • Mijn eerste argument is ...

  • Mijn tweede argument is ...

This item has no instructions

Sterke argumenten

Een bruikbaar argument is:

  • Duidelijk

  • Passend bij jouw mening

  • Gericht op het probleem

Bijvoorbeeld:

Mening: Ik vind dat leerlingen minder huiswerk moeten krijgen.
Argument: Omdat ze dan meer tijd hebben om te ontspannen en genoeg slaap te krijgen.


Zo maak je jouw standpunt overtuigender.

This item has no instructions

Wat is een argument?

A

Een slotzin

B

Een reden

C

Een standpunt

D

Een onderwerp

Basiscontrole op het verschil tussen mening en argument.

Waarom eerst een schrijfplan?

  • Je zet je ideeën in de juiste volgorde

  • Je vergeet geen onderdeel

  • Schrijven wordt daarna makkelijker

This item has no instructions

De opbouw van 6 alinea's

Een goede zakelijke e-mail heeft een vaste opbouw:


  • Inleiding

  • Kern

  • Slot


Die opbouw helpt je om duidelijk en volledig te schrijven.

This item has no instructions

Inleiding en kern

Alinea 2 Wat is het probleem?


Alinea 3 Waarom is het een maatschappelijk probleem?


Alinea 4 Welke twee standpunten zijn er?


Alinea 5 Wat vind ik zelf? + 2 argumenten

Inleiding

Kern

Alinea 1

Wie ben ik?

Waarom schrijf ik?

This item has no instructions

Het slot

Alinea 6


Je sluit af met:

  • Je conclusie

  • Wat je hoopt dat de gemeente doet

  • De e-mail netjes afsluiten.

This item has no instructions

De 6-alinea-opbouw

Een goede zakelijke e-mail begint met een inleiding. Daarna volgt de kern met het probleem, de meningen en je eigen standpunt. Aan het einde schrijf je het slot met je conclusie en wat je hoopt.

inleiding
kern
slot
titel
midden
samenvatting

Laat leerlingen de hoofdstructuur koppelen aan de functies van de delen.

Kennismaken met het onderwerp

In groepjes kort praten over de drie onderwerpen.


Vragen:


  1. Wat weet je al over dit onderwerp?

  2. Heb je hier zelf weleens mee te maken gehad?

  3. Wie hebben hiermee te maken?

  4. Waarom is dit een probleem?

  5. Wat zou de gemeente kunnen doen?

This item has no instructions

Van onderwerp naar schrijfplan: Informatie verzamelen

Kies een maatschappelijk probleem in Amsterdam en werk daarna alle 6 alinea's uit.


  • Wat is het probleem?

  • Wie hebben ermee te maken?

  • Welke verschillende meningen zijn er?

  • Wat doet de gemeente al?

  • Wat zou er volgens verschillende mensen moeten gebeuren?


Je schrijfplan is de basis voor je zakelijke e-mail.

Noem dat zwerfafval een voorbeeld is, maar dat leerlingen ook een eigen passend onderwerp kunnen kiezen als het maatschappelijk probleem aan de vier kenmerken voldoet.

Schrijfplan invullen

Alinea 1–3

Alinea 4–6

1 Wie ben ik? Waarom schrijf ik?


2 Wat is het probleem?


3 Waarom is het een maatschappelijk probleem?

4 Welke twee standpunten zijn er?


5 Wat vind ik zelf? + 2 argumenten


6 Wat is mijn conclusie? Wat hoop ik?

This item has no instructions

Checklist voor je plan

  • Het onderwerp is een maatschappelijk probleem

  • De 6 alinea's zijn allemaal ingevuld

  • Er staan 2 verschillende standpunten in

  • Je eigen mening heeft 2 argumenten

  • De toon past bij een zakelijke e-mail

This item has no instructions

Wat controleer je als laatste in je schrijfplan?

Een sterk antwoord noemt dat het onderwerp een maatschappelijk probleem moet zijn, dat alle 6 alinea's ingevuld zijn, dat er 2 standpunten in staan, 2 argumenten bij de eigen mening en een zakelijke toon.

Wat heb jij vandaag onthouden?

Laat leerlingen kort terugblikken op hun leerwinst. Mogelijke antwoorden: zakelijke toon, 6 alinea's, maatschappelijk probleem, standpunten, argumenten.

Wat vond jij vandaag het lastigst?

Gebruik de antwoorden om te zien waar extra steun nodig is voor de volgende les of schrijftaak.

Begrippen

zakelijke e-mail - een nette, duidelijke en beleefde e-mail aan een officiële persoon of organisatie

informele e-mail - een losse, alledaagse e-mail met spreektaal

maatschappelijk probleem - een probleem dat veel mensen raakt en waar samenleving en overheid mee te maken hebben

standpunt - wat iemand vindt over een onderwerp

mening - jouw eigen oordeel over een onderwerp

argument - een reden waarom je iets vindt

schrijfplan - een overzicht waarin je vooraf opschrijft wat er in elke alinea komt

This item has no instructions

Begrippen

inleiding - het begin van de e-mail waarin je jezelf noemt en uitlegt waarom je schrijft

kern - het middelste deel waarin je het probleem, de meningen en je eigen standpunt uitwerkt

slot - het einde van de e-mail met je conclusie en wat je hoopt

media - kranten, websites, televisie en sociale media die aandacht geven aan een onderwerp

overheid - de organisatie die regels maakt en maatregelen kan nemen, zoals de gemeente

zwerfafval - afval dat op straat of op andere openbare plekken blijft liggen

This item has no instructions