Welkom!
Telefoon uit of op stil!
Neem plaats. (Plattegrond
Jas / vest uit.
Op tafel: Werkboek Nederlands of laptop en schrift dicht
Tas op de grond.
Geen eten of drinken
Presentie!
minute
second
Welkom!
Telefoon uit of op stil!
Neem plaats. (Plattegrond
Jas / vest uit.
Op tafel: Werkboek Nederlands of laptop en schrift dicht
Tas op de grond.
Geen eten of drinken
Presentie!
minute
second
This item has no instructions
Schrijfplan zakelijke e-mail
Open met het idee dat leerlingen vandaag niet meteen de hele e-mail schrijven, maar eerst een sterk schrijfplan maken voor een zakelijke e-mail aan de gemeente Amsterdam.
Lesdoel(en)
Aan het einde van deze les kan je:
een compleet schrijfplan maken voor een zakelijke e-mail aan de Gemeente Amsterdam.
This item has no instructions
Lesdoel(en)
Aan het einde van deze les kan je:
- een compleet schrijfplan maken vóór het schrijven van een zakelijke brief en daarna een start kan maken met het schrijven van een zakelijke brief met bijbehorende alinea's.
This item has no instructions
Het is lesdoel is behaald als in het schrijfplan..........
Doel en onderwerp duidelijk zijn.
Belangrijke informatie erin staat.
De opbouw duidelijk is.
Gebruik van formele taal.
This item has no instructions
Donderdag 1 oktober 2026
Wat: Schrijfplan maken voor zakelijke e-mail
Wanneer: 08:30 - 09:20 uur
Hoe: Gezamelijk/ zelfstandig werken
Klaar: Schrijfplan invullen
HW: Geen
Lesdoel: Zie vorige slide!
Taaldoel: Formele taal
This item has no instructions
Welke woorden passen bij een zakelijke e-mail?
Gebruik de reacties als start: verwacht woorden als netjes, beleefd, duidelijk, formeel, volledig. Koppel daarna terug naar het lesdoel.
Formeel of informeel?
Informeel klinkt los en spreektaalachtig.
Formeel is netjes, duidelijk en beleefd.
Voor een e-mail aan de Gemeente past een formele stijl.
Gebruik de twee voorbeeldteksten uit het lesplan om het verschil zichtbaar te maken.
Taalgebruik vergelijken: Zakelijke e-mail
Geachte gemeente Amsterdam
Regelmatig veel zwerfafval.........
Ik wil graag aandacht vragen......
Beleefde, complete zinnen, gebruik van leestekens..............
Past niet goed
Hoi
Echt superveel
FF
Daar wat aan doen
Past wel goed
Leg uit dat woordkeuze het verschil maakt tussen snel appen en formeel schrijven aan een instantie.
Kenmerken van een zakelijke e-mail
Duidelijk: je schrijft wat het probleem is
Netjes: je gebruikt verzorgde taal
Beleefd: je toont respect
Volledig: je noemt de belangrijke informatie
This item has no instructions
Waarom zakelijk schrijven?
Je schrijft aan een officiële organisatie
Je wilt serieus genomen worden
Een nette toon maakt je boodschap sterker
This item has no instructions
Waarom past een zakelijke stijl bij een e-mail aan de gemeente?
Je schrijft officieel
Je schrijft korter
Je schrijft grappiger
Je schrijft losser
Toetst of leerlingen begrijpen dat de gemeente een officiële organisatie is. De afleiders sluiten aan bij informeel taalgebruik.
Zakelijk taalgebruik
Een zakelijke e-mail is netjes, duidelijk en beleefd. Je schrijft in volledige zinnen, zodat de gemeente je serieus neemt.
De kernwoorden komen rechtstreeks uit de eerste uitleg over zakelijke e-mail.
Niet elk probleem is maatschappelijk
Een persoonlijk probleem raakt vooral één persoon of een kleine groep.
Een maatschappelijk probleem raakt meer mensen en speelt ook een rol in de samenleving.
Benadruk het verschil tussen een individueel probleem en een probleem dat publiek en bestuurlijk relevant wordt.
Vier kenmerken van een maatschappelijk probleem
MENSEN – MENINGEN – MEDIA – OVERHEID
Met deze vier woorden kun je snel controleren of een probleem maatschappelijk is.
This item has no instructions
Welk kenmerk hoort NIET bij een maatschappelijk probleem?
Veel mensen
Verschillende meningen
Alleen jij
Overheid betrokken
Maakt het verschil zichtbaar tussen een persoonlijk probleem en een maatschappelijk probleem.
Wat is een standpunt?
Een standpunt is wat iemand vindt over een onderwerp of probleem.
Bij een maatschappelijk probleem bestaan vaak minstens twee verschillende standpunten.
This item has no instructions
Bijvoorbeeld: Twee standpunten over zwerfafval
De gemeente moet meer doen tegen zwerfafval.
Standpunt 1
Standpunt 2
Inwoners moeten zelf meer verantwoordelijkheid nemen.
This item has no instructions
Standpunten netjes formuleren
Je kunt twee kanten duidelijk opschrijven met vaste zinnen:
Aan de ene kant vinden mensen dat ...
Aan de andere kant vinden mensen dat ...
Benadruk dat dit taalsteunen zijn voor de e-mail en voor het schrijfplan.
Waarom verschillen meningen?
Mensen kijken vanuit hun eigen rol en ervaring.
Een bewoner, ondernemer of medewerker van de gemeente kan hetzelfde probleem anders beoordelen.
This item has no instructions
Van standpunt naar kern
Noem twee verschillende standpunten
Schrijf ze neutraal op
Laat zien dat niet iedereen hetzelfde denkt
This item has no instructions
Welke zin geeft twee standpunten netjes weer?
Ik vind afval stom.
De straat is vies door afval.
Aan de ene kant... aan de andere kant...
De gemeente moet dit nu doen.
Toetst de taalsteun voor alinea 4.
Mening/standpunt en argument
Mening/standpunt = wat jij vindt.
Argument = waarom jij dat vindt.
Een sterke zakelijke e-mail bevat dus niet alleen een mening, maar ook uitleg.
This item has no instructions
Voorbeeld van een eigen mening
Mening:
Ik vind dat zowel de gemeente als inwoners verantwoordelijkheid moeten nemen.
Argument 1: De gemeente moet zorgen voor voldoende afvalbakken.
Argument 2: Inwoners moeten hun afval zelf opruimen.
This item has no instructions
Opbouwen mening
In deze alinea zet je drie dingen op volgorde:
Ik vind dat ...
Mijn eerste argument is ...
Mijn tweede argument is ...
This item has no instructions
Sterke argumenten
Een bruikbaar argument is:
Duidelijk
Passend bij jouw mening
Gericht op het probleem
Bijvoorbeeld:
Mening: Ik vind dat leerlingen minder huiswerk moeten krijgen.
Argument: Omdat ze dan meer tijd hebben om te ontspannen en genoeg slaap te krijgen.
Zo maak je jouw standpunt overtuigender.
This item has no instructions
Wat is een argument?
Een slotzin
Een reden
Een standpunt
Een onderwerp
Basiscontrole op het verschil tussen mening en argument.
Waarom eerst een schrijfplan?
Je zet je ideeën in de juiste volgorde
Je vergeet geen onderdeel
Schrijven wordt daarna makkelijker
This item has no instructions
De opbouw van 6 alinea's
Een goede zakelijke e-mail heeft een vaste opbouw:
Inleiding
Kern
Slot
Die opbouw helpt je om duidelijk en volledig te schrijven.
This item has no instructions
Inleiding en kern
Alinea 2 Wat is het probleem?
Alinea 3 Waarom is het een maatschappelijk probleem?
Alinea 4 Welke twee standpunten zijn er?
Alinea 5 Wat vind ik zelf? + 2 argumenten
Inleiding
Kern
Alinea 1
Wie ben ik?
Waarom schrijf ik?
This item has no instructions
Het slot
Alinea 6
Je sluit af met:
Je conclusie
Wat je hoopt dat de gemeente doet
De e-mail netjes afsluiten.
This item has no instructions
De 6-alinea-opbouw
Een goede zakelijke e-mail begint met een inleiding. Daarna volgt de kern met het probleem, de meningen en je eigen standpunt. Aan het einde schrijf je het slot met je conclusie en wat je hoopt.
Laat leerlingen de hoofdstructuur koppelen aan de functies van de delen.
Kennismaken met het onderwerp
In groepjes kort praten over de drie onderwerpen.
Vragen:
Wat weet je al over dit onderwerp?
Heb je hier zelf weleens mee te maken gehad?
Wie hebben hiermee te maken?
Waarom is dit een probleem?
Wat zou de gemeente kunnen doen?
This item has no instructions
Van onderwerp naar schrijfplan: Informatie verzamelen
Kies een maatschappelijk probleem in Amsterdam en werk daarna alle 6 alinea's uit.
Wat is het probleem?
Wie hebben ermee te maken?
Welke verschillende meningen zijn er?
Wat doet de gemeente al?
Wat zou er volgens verschillende mensen moeten gebeuren?
Je schrijfplan is de basis voor je zakelijke e-mail.
Noem dat zwerfafval een voorbeeld is, maar dat leerlingen ook een eigen passend onderwerp kunnen kiezen als het maatschappelijk probleem aan de vier kenmerken voldoet.
Schrijfplan invullen
Alinea 1–3
Alinea 4–6
1 Wie ben ik? Waarom schrijf ik?
2 Wat is het probleem?
3 Waarom is het een maatschappelijk probleem?
4 Welke twee standpunten zijn er?
5 Wat vind ik zelf? + 2 argumenten
6 Wat is mijn conclusie? Wat hoop ik?
This item has no instructions
Checklist voor je plan
Het onderwerp is een maatschappelijk probleem
De 6 alinea's zijn allemaal ingevuld
Er staan 2 verschillende standpunten in
Je eigen mening heeft 2 argumenten
De toon past bij een zakelijke e-mail
This item has no instructions
Wat controleer je als laatste in je schrijfplan?
Een sterk antwoord noemt dat het onderwerp een maatschappelijk probleem moet zijn, dat alle 6 alinea's ingevuld zijn, dat er 2 standpunten in staan, 2 argumenten bij de eigen mening en een zakelijke toon.
Wat heb jij vandaag onthouden?
Laat leerlingen kort terugblikken op hun leerwinst. Mogelijke antwoorden: zakelijke toon, 6 alinea's, maatschappelijk probleem, standpunten, argumenten.
Wat vond jij vandaag het lastigst?
Gebruik de antwoorden om te zien waar extra steun nodig is voor de volgende les of schrijftaak.
Begrippen
zakelijke e-mail - een nette, duidelijke en beleefde e-mail aan een officiële persoon of organisatie
informele e-mail - een losse, alledaagse e-mail met spreektaal
maatschappelijk probleem - een probleem dat veel mensen raakt en waar samenleving en overheid mee te maken hebben
standpunt - wat iemand vindt over een onderwerp
mening - jouw eigen oordeel over een onderwerp
argument - een reden waarom je iets vindt
schrijfplan - een overzicht waarin je vooraf opschrijft wat er in elke alinea komt
This item has no instructions
Begrippen
inleiding - het begin van de e-mail waarin je jezelf noemt en uitlegt waarom je schrijft
kern - het middelste deel waarin je het probleem, de meningen en je eigen standpunt uitwerkt
slot - het einde van de e-mail met je conclusie en wat je hoopt
media - kranten, websites, televisie en sociale media die aandacht geven aan een onderwerp
overheid - de organisatie die regels maakt en maatregelen kan nemen, zoals de gemeente
zwerfafval - afval dat op straat of op andere openbare plekken blijft liggen
This item has no instructions