Herken en handel: acute somatische crisissituaties
Herken en handel: acute somatische crisissituaties
Leerdoel van vandaag
Aan het einde van deze les herken je verschillende acute somatische crisissituaties en weet je hoe je hier professioneel op handelt.
Opwarmoefening: brainstorm
Schrijf één crisissituatie door lichamelijke oorzaak op een post-it. We clusteren de voorbeelden en bespreken ze kort.
Soorten crisissituaties
- Koorts/ontregeling - Epilepsie - Intoxicaties - Acute verwardheid
- Circulatieproblemen - Ademhalingsproblemen - Acute pijn - Hypo-/hyperglykemie
Voorbeelden
Circulatieproblemen
Problemen met de bloedsomloop, bijvoorbeeld shock, flauwvallen of hartfalen. Gevolg: organen krijgen te weinig zuurstof.
Ademhalingsproblemen
Bijvoorbeeld astma-aanval, verslikken of longontsteking. Let op: zuurstoftekort herkend aan benauwdheid, cyanose, paniek.
Acute pijn
Hevige plotselinge pijn, bijvoorbeeld door nierstenen, botbreuk of verwonding. Let op: paniek, schreeuwen, agressie mogelijk.
Hypo- of hyperglykemie
Bij diabetes: plotse daling of stijging van de bloedsuikerspiegel. Herkenbaar aan zweten, verwardheid, sufheid of dorst.
Koorts en ontregeling
Het lichaam raakt uit balans door infectie/ontregeling. Risico op delier, sepsis, uitdroging en acute gedragsveranderingen.
Epilepsie
Plotselinge verstoring van hersenactiviteit. Voorbeelden: insult (schokken), absences of status epilepticus (langdurige aanval).
Intoxicaties
Vergiftiging door medicijnen, drugs of verkeerde dosering. Let op: sufheid, ademhalingsdepressie, vallen of braken.
Acute verwardheid (delier)
Plotselinge verwardheid door somatische oorzaak. Vaak: onrust, trekken aan infusen, weglopen, onbegrip van instructies.
Mini quiz: Herkennen van crisis
Is dit een somatisch probleem dat tot een crisis kan leiden? Doe mee met Kahoot/handopsteken.
Stappenplan: professioneel handelen
4. Hulp inschakelen 5. Communiceren 6. Documenteren
Stap voor stap
1. Signaleren 2. Veiligheid waarborgen 3. Direct handelen volgens protocol
Afronden
Casus: Hypoglykemie met agressie
Wat signaleer je? Hoe handel je en bewaak je je veiligheid? Bespreek dit in groepjes.
Casus: Ademnood door aspiratie
Oefen het ABC-denken, rolverdeling en duidelijke communicatie bij een verslik-incident.
Reflectie: eigen grenzen bewaken
Wat gebeurt er met jou in een crisissituatie? Hoe houd je regie over je grenzen en emoties?
Evaluatie & voorkomen
Hoe evalueer je een crisis met zorgvrager, collega’s en familie? Wat kun je doen om herhaling te voorkomen?
Afsluiting & leerdoel-check
Wat neem je mee uit deze les? Waar wil je volgende keer mee oefenen? Schrijf je exit ticket.