Welkom 4B/C
Pak je spullen
boek, aantekeningen schrift
Welkom 4B/C
Pak je spullen
boek, aantekeningen schrift
This item has no instructions
Startvraag
Tijdens de Olympische Spelen van 2022 won Ireen Wüst voor de vijfde keer op rij goud op de 1500 meter schaatsen. Dat is nooit eerder gebeurd. Vanaf het startschot reed Wüst de 1500 meter in 1.53 minuten: een nieuw Olympisch record.
a. Is het startschot een inwendige of een uitwendige prikkel?
b. Welke weg legt de impuls af vanaf de prikkel tot de eerste bewegingen in de race?
This item has no instructions
Het zenuwstelsel
Het zenuwstelsel bestaat uit het centrale zenuwstelsel en het perifere zenuwstelsel ofwel de zenuwen.
Het centrale zenuwstelsel: hersenen en ruggenmerg.
Het perifere zenuwstelsel: alle zenuwen buiten het centrale zenuwstelsel.
Functie: Via het zenuwstelsel worden prikkels opgevangen, verwerkt en doorgegeven.
Kort koppelen aan voorkennis: prikkel = invloed uit omgeving of lichaam; impuls = elektrisch seintje in zenuwcellen.
Prikkels en impulsen
Een prikkel is een verandering die door zintuigen kan worden opgevangen.
Een impuls is een elektrisch seintje dat door zenuwcellen wordt geleid.
Zintuig vangt prikkel op → er ontstaat een impuls → die gaat door het zenuwstelsel verder.
Impulsen verplaatsen zich dus via zenuwcellen.
This item has no instructions
This item has no instructions
Zenuwcellen en zenuwen
This item has no instructions
Lesdoel
Ik kan in een afbeelding van een zenuwcel de delen benoemen, drie typen zenuwcellen met hun functies en kenmerken noemen, en omschrijven wat een zenuw is met drie typen zenuwen.
This item has no instructions
Zenuwcellen als geleiders
Het zenuwstelsel bevat miljoenen zenuwcellen.
Impulsen verplaatsen zich door deze cellen.
Zenuwcellen hebben uitlopers die soms meer dan een meter lang zijn.
This item has no instructions
Bouw van een zenuwcel
Cellichaam
Celkern in het cellichaam
Uitlopers aan het cellichaam
Langs de uitlopers verplaatsen impulsen zich
Laat leerlingen bij een afbeelding expliciet aanwijzen dat de celkern in het cellichaam ligt en dat uitlopers de route van impulsen vormen.
Delen benoemen in een afbeelding
Bij een afbeelding van een zenuwcel moet je deze onderdelen kunnen herkennen en benoemen: cellichaam, celkern en uitlopers. De uitlopers zijn de delen waarlangs impulsen zich verplaatsen.
This item has no instructions
Drie typen zenuwcellen
Gevoelszenuwcellen
Bewegingszenuwcellen
Schakelcellen
Deze drie typen verschillen in functie, ligging en bouw.
This item has no instructions
Gevoelszenuwcellen
Geleiden impulsen van zintuigen naar het centrale zenuwstelsel.
Het cellichaam ligt vlak bij het centrale zenuwstelsel.
Hebben één lange uitloper naar het cellichaam toe en één korte uitloper van het cellichaam af.
This item has no instructions
Bewegingszenuwcellen
Geleiden impulsen van het centrale zenuwstelsel naar spieren of klieren.
Het cellichaam ligt in het centrale zenuwstelsel.
Hebben één lange uitloper naar spieren of klieren en veel vertakkingen bij het cellichaam.
This item has no instructions
Schakelcellen
Geleiden impulsen binnen het centrale zenuwstelsel.
Verbinden zenuwcellen met elkaar.
Verbinden schakelcellen onderling en koppelen gevoelszenuwcellen aan bewegingszenuwcellen.
Liggen helemaal in het centrale zenuwstelsel.
This item has no instructions
Samengevat
This item has no instructions
Route van een impuls
Prikkel in een zintuig → gevoelszenuwcel → schakelcel in het centrale zenuwstelsel → bewegingszenuwcel → spier of klier.
Zo geven de drie typen zenuwcellen impulsen aan elkaar door.
Benadruk dat dit een functionele volgorde is: waarnemen, verwerken, reageren.
This item has no instructions
Wat is een zenuw?
Een zenuw is een bundel uitlopers van zenuwcellen die bij elkaar liggen. Door die uitlopers kunnen impulsen van de ene plaats naar de andere worden geleid.
This item has no instructions
Drie typen zenuwen
Gevoelszenuw: bevat alleen uitlopers van gevoelszenuwcellen.
Bewegingszenuw: bevat alleen uitlopers van bewegingszenuwcellen.
Gemengde zenuw: bevat uitlopers van gevoelszenuwcellen én bewegingszenuwcellen.
This item has no instructions
Voorbeelden van zenuwen
De oogzenuw is een voorbeeld van een gevoelszenuw.
Deze zenuw geleidt impulsen van zintuigcellen in het oog naar de hersenen.
De meeste zenuwen in het lichaam zijn gemengde zenuwen.
This item has no instructions
Aan de slag!
Maak opdrachten 1,4,5,6 van BS 2
This item has no instructions
Thema 9 Regeling
This item has no instructions
HW check:
BS 1: 1, 2, 3, 4, 6
BS 2: 1, 2, 3, 5, 6
This item has no instructions
uitdelen stencil
welke zenuwcellen ken je nog?
m
s
This item has no instructions
BS 3 Het ruggenmerg
This item has no instructions
Leerdoelen
Je kunt de delen van het ruggenmerg noemen met hun functies en kenmerken.
This item has no instructions
Inleiding
Alle gewervelde dieren hebben een wervelkolom. De wervels beschermen een belangrijk onderdeel van het zenuwstelsel: het ruggenmerg.
This item has no instructions
This item has no instructions
Wervelkanaal
Ruggenmerg ligt in het wervelkanaal.
Een opening in de ruggenwervels.
This item has no instructions
1: het ruggenmerg verbindt de zenuwen en de hersenen met elkaar.
2: drie wervels met wervelkanaal.
This item has no instructions
Het ruggenmerg verbindt zenuwen met je hersenen.
Tussen twee wervels komt steeds
aan elke kant een zenuw uit het
ruggenmerg.
This item has no instructions
Grijze en witte stof
De grijze stof bestaat uit: cellichamen van schakelcellen en van bewegingszenuwcellen.
In de witte stof (buitenkant) liggen veel uitlopers. De uitlopers geleiden impulsen van en naar de hersenen (omhoog en omlaag).
Om de uitlopers heen liggen isolerende laagjes die de witte kleur veroorzaken.
This item has no instructions
Grijze en witte stof
Vlak bij het ruggenmerg splitsen de gemengde zenuwen in gevoels- en bewegingszenuwen.
Bewegingszenuwen liggen aan de buikzijde (ezelsbruggetje)
Gevoelszenuwen liggen aan de rugzijde. Alle cellichamen van de gevoelszenuwcellen liggen bij elkaar in de zenuwknoop.
This item has no instructions
buikzijde
rugzijde
This item has no instructions
Het ruggenmerg
This item has no instructions
In het ruggenmerg bevinden zich?
Alleen schakelcellen
Gevoelszenuwcellen en het cellichamen van de bewegingszenuwcellen
Schakelcellen en het cellichamen van de bewegingszenuwcellen
Alleen gevoelszenuwcellen
This item has no instructions
In nummer 1 liggen de ...
cellichamen van bewegingszenuwcellen
schakelcellen
cellichamen van gevoelszenuwcellen
uitlopers van bewegingszenuwcellen
This item has no instructions
Gevoelszenuw
Schakelcel
Bewegingszenuw
Gemengde zenuw
This item has no instructions
Huiswerk
Lezen BS 3 en maken de opdrachten:
K: 1, 4, 5, 6
This item has no instructions
Thema 9 Regeling
This item has no instructions
BS 4 De hersenen
This item has no instructions
Waar gaat deze bassistof over?
Hersenstam
Grote hersenen
Functies van de grote hersenen
Kleine hersenen
Stoffen die het zenuwstelsel beïnvloeden
Medicijnen
Drugs
Risico’s
This item has no instructions
Welkom 4bk!
Pak je aantekeningen schrift erbij.
Pak je pen.
This item has no instructions
Inleiding
Je hersenen bestaan uit de hersenstam, de grote hersenen en de kleine hersenen. In de hersenen liggen zo’n honderd miljard zenuwcellen.
This item has no instructions
This item has no instructions
Hersenstam
Ligt in het verlengde van het ruggenmerg.
Geleid impulsen:
Ruggenmerg --> grote & kleine hersenen
Grote & kleine hersenen --> ruggenmerg
Zintuigen in hoofd en hals --> grote & kleine hersenen
Grote & kleine hersenen --> Spieren en klieren in hoofd en hals
This item has no instructions
Hersenstam
Ligt in het verlengde van het ruggenmerg.
Geleid impulsen:
Ruggenmerg --> grote & kleine hersenen
Grote & kleine hersenen --> ruggenmerg
Zintuigen in hoofd en hals --> grote & kleine hersenen
Grote & kleine hersenen --> Spieren en klieren in hoofd en hals
This item has no instructions
De hersenschors met de ligging van een aantal hersencentra.
This item has no instructions
Bovenzijde
Dwarsdoorsnede
This item has no instructions
Grote hersenen
Grote hersenen verwerken veel impulsen die van je zintuigen af komen.
Hier worden ze verwerkt en word je je bewust van een prikkel.
This item has no instructions
Hersencentra (grote hersenen)
Cellichamen van schakelcellen liggen in groepen bij elkaar: de hersencentra.
Gevoelscentra: ontvangen informatie van zintuigen.
Bewegingscentra: sturen spieren of klieren aan.
This item has no instructions
Kleine hersenen
De kleine hersenen coördineren de samenwerking van je spieren. Je kleine hersenen laten hiervoor een aantal spieren precies op tijd hun werk doen.
De kleine hersenen zorgen dus voor coördinatie.
This item has no instructions
Om je evenwicht te bewaren
Als je een bal vangt
This item has no instructions
Basisstof 4 Hersenen
Herhaling hersenstam, grote hersenen en kleine hersenen
Uitleg beinvloeding van het zenuwstelsel
This item has no instructions
Leerdoelen
Je kunt de delen van de hersenen noemen met hun functies en kenmerken.
Je kunt de invloed van medicijnen, alcohol en drugs op het zenuwstelsel beschrijven en de risico’s van het gebruik van verslavende middelen noemen.
This item has no instructions
Herhaling
Hersenstam: Geleidt impulsen van o.a. het ruggenmerg naar de hersenen en omgekeerd; stuurt belangrijke levensfuncties aan zoals ademhaling.
Grote hersenen: Verwerkt impulsen van zintuigen (bewuste waarneming) en stuurt impulsen voor bewuste bewegingen.
Kleine hersenen: Orgaan dat zorgt voor de coördinatie van alle bewegingen van je lichaam.
This item has no instructions
Zijaanzicht
Onderaanzicht
This item has no instructions
De aap heeft jeuk. Via uitlopers van zenuwcellen komen eerst aan in zijn . Daarna komen de aan in de hersenen.
impulsen
ruggenmerg
impulsen
grote
kleine
prikkels
prikkels
hersenstam
This item has no instructions
B4 - Beïnvloeding van het zenuwstelsel
Stoffen die het zenuwstelsel beïnvloeden:
Medicijnen
Alcohol
Tabak
Drugs
Deze stoffen kunnen het doorgeven van impulsen remmen of juist stimuleren (bevorderen). Daardoor hebben ze invloed op de manier waarop je hersenen informatie verwerken.
This item has no instructions
Medicijnen
Sommige medicijnen remmen de werking van het zenuwstelsel.
Je wordt suf en je reactievermogen neemt af.
This item has no instructions
Alcohol.
Alcohol gaat via je bloed naar je hersenen en heeft een verdovende werking op je hersenen -> je reageert langzamer.
Gevolgen: leerstoornissen, depressies en geheugenstoornissen.
This item has no instructions
This item has no instructions
Drug
Drugs zijn stoffen die de werking van het centrale zenuwstelsel beïnvloeden. Ze hebben invloed op je gevoelens, bewustzijn en zintuigen. Je kunt drugs onderverdelen in drie groepen:
Verdovende middelen (downers)
Stimulerende middelen (uppers)
Bewustzijnsveranderende middelen (trippers)
This item has no instructions
Verdovende middelen (downers)
Geven je een ontspannen gevoel. Ze maken je rustig en blij. Je hartslag en ademhaling worden langzamer. Je spieren ontspannen en impulsen vanaf je zintuigen worden minder goed verwerkt. Ook je reactievermogen neemt af.
Voorbeelden van verdovende middelen zijn alcohol, GHB en heroïne.
This item has no instructions
Stimulerende middelen (uppers)
Geven je het gevoel dat je meer energie en zelfvertrouwen hebt. Je hart gaat sneller kloppen, je haalt sneller adem en je spieren spannen zich aan.
Voorbeelden van stimulerende middelen zijn energiedrankjes, tabak en xtc
This item has no instructions
Bewustzijnsveranderende middelen (trippers)
Verstoren je waarnemingen en veranderen je stemming. Je ziet dingen die er niet zijn. Je hartslag versnelt een beetje en je bloeddruk gaat omhoog.
Voorbeelden van bewustzijnsveranderende middelen zijn cannabis (hasj en wiet) en paddo’s.
This item has no instructions
Risico’s
Verslaving
Dopamine
Tolerantie
Lichamelijk afhankelijkheid
Geestelijke afhankelijkheid
This item has no instructions
Gehoorzintuigencellen vangen geluiden op en zetten ze om in impulsen die naar de hersenen worden geleid. Waar in de hersenen worden deze impulsen verwerkt tot een bewuste waarneming van geluid?
Grote hersenen
Kleine hersenen
Hersenstam
This item has no instructions
Huiswerk
Lezen bs 4
Maken opdrachten bs 4 digitaal
This item has no instructions