Les 1: Wat meten we?

• New lesson editor

Les 1: Wat meten we?

Open met herkenbare voorbeelden uit de PIE- en MT-werkplaats. Koppel meten aan situaties zoals spanning meten met een multimeter of dikte meten met een schuifmaat.

Leerdoel

Ik kan het verschil uitleggen tussen een grootheid en een eenheid, en ik kan Binas tabel 6 gebruiken om de juiste naam of het juiste symbool te vinden.

De gebruiker noemde twee leerdoelen; deze zijn hier samengebracht tot één lesdoel dat beide onderdelen dekt.

Welk meetinstrument ken jij uit de werkplaats?

Sluit aan op de voorkennisvraag van de docent. Verwachte woorden: multimeter, schuifmaat, rolmaat, thermometer. Gebruik de antwoorden als brug naar wat je meet en waarmee je meet.

Meten in de werkplaats

In de werkplaats meet je vaak:

• lengte

• massa

• tijd

• spanning

• stroom

• temperatuur

Meten helpt om veilig en precies te werken.

Houd het praktisch: laat leerlingen denken aan voertuigen, installaties en materialen. Dit sluit aan bij MT en PIE.

Wat is een grootheid?

Een grootheid is wat je meet.

Voorbeelden:

• massa

• tijd

• spanning

• temperatuur

Benadruk dat een grootheid de naam is van het soort meting, niet het getal en ook niet de eenheid.

Wat is een eenheid?

Een eenheid is de afgesproken maat bij een grootheid.

Voorbeelden:

• massa in kg

• tijd in s

• spanning in V

• temperatuur in °C

Maak het verschil scherp: 'massa' is de grootheid, 'kg' is de eenheid.

Grootheid en eenheid samen

Je noteert meten vaak als:

• grootheid + eenheid

• bijvoorbeeld: massa in kg

• bijvoorbeeld: tijd in s

• bijvoorbeeld: spanning in V

De grootheid zegt wat je meet.

De eenheid zegt hoe je dat meet.

Gebruik eventueel extra voorbeeldzinnen: 'De accu heeft een spanning van 12 V' of 'De fatbike heeft een massa van 35 kg'.

Wat is een grootheid?

A

wat je meet

B

de maat

C

het getal

D

het instrument

Checkt het kernverschil: grootheid = wat je meet. Misvattingen: leerlingen verwarren dit vaak met eenheid, meetwaarde of meetinstrument.

Maak de zin compleet

Een grootheid is wat je meet. Een eenheid is de afgesproken maat. Je schrijft bijvoorbeeld massa in kg en tijd in s.

grootheid

eenheid

kg

s

V

massa

multimeter

°C

De lege plekken volgen direct uit de uitleg op slides 3 t/m 5.

Binas tabel 6

In Binas tabel 6 zoek je grootheden en eenheden op.

Daar zie je bijvoorbeeld:

• de naam van de grootheid

• het symbool van de grootheid

• de eenheid

• het symbool van de eenheid

Noem dat tabel 6 een opzoektabel is die helpt om natuurkundige grootheden correct te schrijven.

Binas tabel 6 gebruiken

Symbolen en hoofdletters

Let goed op:

• juiste grootheidssymbool

• juiste eenheidssymbool

• hoofdletters zijn belangrijk
  Voorbeeld:

• spanning → U in V

Hele woorden.

• naam van de grootheid

• naam of symbool van de eenheid

Voorbeeld:

• massa → kg

• tijd → s

Basis

Kader

De gebruiker vroeg om onderscheid tussen Basis en Kader. Omdat kleur niet als apart veld kan worden meegegeven, is dit onderscheid duidelijk gemaakt in kolommen met de labels Basis en Kader.

Exact noteren

In NaSk maakt precies schrijven verschil.

• massa is een grootheid

• m is het symbool van massa

• kg is de eenheid

• spanning heeft symbool U

• stroom heeft symbool I

Een verkeerde letter kan een andere betekenis geven.

Benadruk vooral bij Kader dat hoofdletters en kleine letters niet willekeurig zijn. Gebruik de voorbeelden U, I, V en A expliciet.

Werkblad les 1

Slide tekst

10

minute

00

second

+30 s

Antwoorden Werkblad Les 1

Basis

1. Massa/kg, Tijd/s, Temp/°C.

2. Massa/m/kg, Energie/E/J, Tijd/t/min.

Kader

1. Massa/kg, Tijd/s, Spanning/V.

2. Spanning/U/V, Stroom/I/A, Tijd/t/s.

Neem bij de nabespreking ook kort door waarom sommige notaties alleen een eenheid geven en andere zowel grootheidssymbool als eenheidssymbool. Houd vast aan de opgegeven antwoorden van de gebruiker.

Wat hoort bij spanning in tabel 6?

A

U in V

B

I in V

C

t in A

D

m in kg

Toetst het verschil tussen grootheidssymbool en eenheidssymbool. Vooral relevant voor Kader.

Vul de juiste woorden in

In Binas tabel 6 zoek je een grootheid op met naam, symbool en eenheid. Bij spanning hoort symbool U en eenheid V. Bij stroom hoort symbool I en eenheid A.

grootheid

U

V

I

kg

t

J

m

Sluit aan op slides 6 t/m 9 en op de antwoorden van het werkblad.

Wat heb jij vandaag geleerd?

Reflectie op het leerproces. Laat leerlingen kort benoemen wat is blijven hangen, bijvoorbeeld verschil grootheid/eenheid of werken met Binas tabel 6.

Begrippenlijst

grootheid - wat je meet

eenheid - de afgesproken maat bij een grootheid

symbool - korte letter of teken voor een grootheid of eenheid

Binas tabel 6 - tabel met grootheden, symbolen en eenheden