1.5 Het landschap in Hoog-Nederland

• Aardrijkskunde
• Voortgezet speciaal onderwijs
• Leerroute 2

Inchecken

sept-2026

Aardrijkskunde

Ik begrijp hoe het reliëf in Noord-Nederland is ontstaan

Klassikale instructie - uitleg paragraaf 1.5

Zelfstandig werken aan opdrachten

Vooruitblikken naar de volgende les

Je oefent met het toepassen van de al opgedane kennis van dit hoofdstuk

Je begrijpt hoe het reliëf in Noord-Nederland is ontstaan

Je weet waarom de grond in Hoog-Nederland onvruchtbaar is en vruchtbaar wordt gemaakt. Je kan op een kaart Hoog-Nederland aanwijzen

Uitleg met LessonUp

Aardrijkskunde

WB opdracht 1 t/m 8

Hebben we het begrepen?

Afmaken opdracht 1 t/m 8

Download hier de werkbladen

https://debaasopinternet.nl/content/2-aan-de-slag/1-wie-mag-alles-van-me-weten/debaasopinternet-privacy-werkbladen.pdf

Leerdoelen

Je begrijpt hoe het reliëf in Noord-Nederland is ontstaan

Je weet waarom de grond in Hoog-Nederland onvruchtbaar is en vruchtbaar wordt gemaakt. 

Je kan op een kaart Hoog-Nederland aanwijzen

Zag je een jong of een oud gebergte?

1. Jong
2. Oud

Wat is de juiste volgorde?

1. Sedimentatie-erosie-verwering
2. Erosie-verwering-sedimentatie
3. Verwering-erosie-sedimentatie
4. Erosie-sedimentatie-verwering

Als het water in een steen bevriest en de steen splijt is er sprake van:

1. Verwering
2. Erosie

Wat is erosie?

Kaart

Rivierlandschap

Slijtage

Vandaag:

Snelcursus/masterclass/hoorcollege

"MASSABEWEGING"

volgende week, in sneltreinvaart:

"LANDSCHAPPEN VAN NEDERLAND"

Resultaat

Hoe meer afgesleten, hoe kleiner het wordt

Van groot naar klein:

grind

zand

slib

klei

Overzicht

Vandaag:

Snelcursus/masterclass/hoorcollege

"MASSABEWEGING"

volgende week, in sneltreinvaart:

"LANDSCHAPPEN VAN NEDERLAND"

Deltavorming

Kaart

Rivierlandschap

Oorzaak

In de laatste ijstijden werd de Noordpool zo groot, dat er grote ijstongen (gletsjers) Noord-Nederland bereikten tot de HUN-lijn.

Overzicht

Vandaag:

Snelcursus/masterclass/hoorcollege

"MASSABEWEGING"

volgende week, in sneltreinvaart:

"LANDSCHAPPEN VAN NEDERLAND"

Gevolg

De ijstongen duwden het gesteente als een bulldozer vooruit. Resultaat: stuwwallen. Het smeltwater van de smeltende ijstongen resulteerden in smeltwaterrivieren.

Oorzaak

In de laatste ijstijden werd de Noordpool zo groot, dat er landijs vanuit de Noordpool

 Noord-Nederland bereikten tot de HUN-lijn.

Kaart

Stuwwallandschap

Overzicht

Vandaag:

Snelcursus/masterclass/hoorcollege

"MASSABEWEGING"

volgende week, in sneltreinvaart:

"LANDSCHAPPEN VAN NEDERLAND"

Onvruchtbaar

Hooggelegen gebieden (bijv. stuwwal) bevat vooral zandgrond. Zand is minder vruchtbaar dan bijv. klei.

Daarom zie je vooral op deze (heide)gebieden dieren grazen en bemesten: schapen, runderen.

Vragen? :-)

Aan de slag:

§1.5

Lezen blz. 44-45

Maak nu opdracht: 1 t/m 6

Klaar? --> overleg

Lesafsluiting

Hoe ging het?

Wat heb je geleerd?

Was het moeilijk - makkelijk?

Is er huiswerk?

sept-2026

Aardrijkskunde

Ik begrijp hoe het reliëf in Noord-Nederland is ontstaan

Klassikale instructie - uitleg paragraaf 1.5

Zelfstandig werken aan opdrachten

Vooruitblikken naar de volgende les

Kaart

Stuwwallandschap

Wonen in Hoog-Nederland

Eerste mensen kwamen in het zuiden wonen

1. Onvruchtbare zandgronden
2. Veel bos
3. Veilig tegen overstromingen

Nederland werd bewoond, De arme zandgronden

• Archeologische vondsten tonen aan dat Hoog-Nederland al duizenden jaren wordt bewoond -> boven de zeespiegel -> veiliger -> eten zoeken was er gemakkelijk.

• Probleem toen ze boeren werden:

- Zandgrond is niet vruchtbaar (mest nodig om iets op te kunnen verbouwen -> veel schapen die mest achterlieten) > tegenwoordig wordt kunstmest gebruikt.

Potstalcultuur

Door schapen te houden werden er dikke plakken mest gecreeërd. Deze mest werd in plaggen uitgestoken en met de zandgrond gemengd zodat de grond vruchtbaar werd

Löss in Limburg

In Saale-ijstijd werd dekzand afgezet vanaf de Noordzee (toen poolwoestijn). Kleinste deeltjes dekzand konden het verste reizen met de wind = löss.  

1 tot 20 meter dikke laag.

Löss

Groter dan klei, kleiner dan zand. 

Dekzand = onvruchtbaar

Löss = vruchtbaar

-> eerste landbouw in Nederland in Zuid-Limburg

Vragen? :-)

Aan de slag:

§1.5

Lezen blz. 44-45

Maak nu opdracht: 1 t/m 6

Klaar? --> overleg