Levensloop (5e) H4. het gezin

• Economie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4

Week 10 (vanaf 3 maart) 

Hoofdstuk 4. Het gezin

• terugblik vorige les (gini-coëfficiënt en ratio) 
• leerdoelen
• instructie (inkomen en werken of doorleren)
• quiz (voorraad- en stroomgrootheden)
• maakwerk: opdracht 4.1 t/m 4.4 (weektaak 4.1 t/m 4.9)

Gini-coëfficiënt

De Gini-coëfficiënt is een getal om de inkomensongelijkheid uit te drukken.

De Gini coëfficiënt kan een waarde hebben van minimaal 0 (iedereen gelijk) en maximaal 1 (één persoon verdient alles). 

Hoe dichter naar 1, hoe ongelijker verdeeld.

GiniCoefficient=​oppervlakteA+B​​oppervlakteA​​

Ratio

Ratio is een maatstaf voor inkomensongelijk-heid.

Een veel gebruikte ratio is 80/20. Dit is de verhouding van de inkomensaandelen van de 20% hoogste en de 20% laagste inkomens.

 

Hoeveel keer meer is het aandeel in het totale inkomen van de rijkste 20% huishoudens t.o.v. van de armste 20% huishoudens

Leerdoelen H4. Het gezin

• Ik kan de eerste 4 begrippen op pagina 69 omschrijven (zie ook LWEO).
• Ik kan voorbeelden geven van stroomgrootheden en voorraadgrootheden.
  
• Ik kan de opofferingskosten bepalen bij de keuze tussen doorleren of meteen werken na het voortgezet onderwijs.

Inkomen over de levensloop

Stroom- en voorraadgrootheid

Een grootheid is iets wat je kunt meten.

• Stroomgrootheid: meet je over een bepaalde periode

       voorbeelden: “Mijn inkomen is 2.000 euro per maand.”

                                    "Er stroomt 6 liter water per minuut uit de kraan."

• Voorraadgrootheid: meet je op een bepaald moment 

       voorbeelden: "Ik heb 5.000 euro spaargeld.”

                                    "Er zit 100 liter water in de badkuip."

Wat is spaarrente?

1. stroomgrootheid
2. voorraadgrootheid

Wat is leenrente?

1. stroomgrootheid
2. voorraadgrootheid

Wat is hypotheekschuld?

1. stroomgrootheid
2. voorraadgrootheid

Wat is mijn salaris?

1. stroomgrootheid
2. voorraadgrootheid

Wat is mijn banksaldo?

1. stroomgrootheid
2. voorraadgrootheid

Wat is uitgaven aan eten?

1. stroomgrootheid
2. voorraadgrootheid

Wat is vermogen?

1. stroomgrootheid
2. voorraadgrootheid

Wat is staatsschuld?

1. stroomgrootheid
2. voorraadgrootheid

Wat zijn de overheidsuitgaven?

1. stroomgrootheid
2. voorraadgrootheid

Vroeg- en laatverdiener

Je kunt de opofferingskosten bepalen

bij de keuze tussen:

• vroegverdiener: direct werken na de middelbare school of
• laatverdiener: doorleren

De vroegverdiener heeft direct een inkomen.

De laatverdiener heeft niet direct een inkomen, stelt de consumptie uit en leent eventueel geld voor studie. Maar een hogere opleiding geeft wel toegang tot beter betaalde banen, je investeert in menselijk kapitaal (kennis en vaardigheden). Hierdoor neemt je verdiencapaciteit (het bedrag dat je maximaal kunt verdienen) toe.

Kosten uitwonend student

Gezin

• samenwonen?
  
• huis kopen of huren?
  
• kinderen?, kinderopvang?
• de gezinsfase geeft vaak een terugval in inkomen door minder werken, meer tijd voor zorg
• hoe hoger het inkomen, hoe hoger de opofferingskosten van korter werken
• de overheid draagt financieel bij met de kinderopvangtoeslag en de kinderbijslag

Maakwerk deze week

• wat: opdracht 4.1 t/m 4.4
• hoe: fluisterend overleg met buurman / buurvrouw mag
  
• hulp: buurman / buurvrouw of steek je vinger op
  
• tijd: tot 1 minuut voor einde les
• uitkomst: zo ver mogelijk
  
• klaar: ga verder met opdracht 4.5 t/m 4.9

Week 10 (vanaf 3 maart) 

Hoofdstuk 4. Het gezin

• terugblik vorige les (stroom- en voorraadgrootheid)
• opdracht 4.3 klassikaal bespreken 
• leerdoelen
• instructie (absoluut en comparatief voordeel)
• maakwerk: opdracht 4.10 t/m 4.15

Stroom- en voorraadgrootheid

Een grootheid is iets wat je kunt meten.

• Stroomgrootheid: meet je over een bepaalde periode

       voorbeelden: “Mijn inkomen is 2.000 euro per maand.”

                                    "Er stroomt 6 liter water per minuut uit de kraan."

• Voorraadgrootheid: meet je op een bepaald moment 

       voorbeelden: "Ik heb 5.000 euro spaargeld.”

                                    "Er zit 100 liter water in de badkuip."

Opdracht 4.3

Opdracht 4.3

Leerdoelen H4. Het gezin

• Ik kan de eerste 6 begrippen op pagina 69 omschrijven (zie ook LWEO).
• Ik kan voorbeelden geven van stroomgrootheden en voorraadgrootheden.
  
• Ik kan de opofferingskosten bepalen bij de keuze tussen doorleren of meteen werken na het voortgezet onderwijs.
• ik kan de opofferingskosten bepalen bij de verdeling van taken in een huishouden.
  
• Ik kan verklaren welke rol comparatieve en absolute voordelen kunnen spelen bij een taakverdeling en hiermee berekeningen uitvoeren.

Absoluut en comparatief voordeel

Als iedereen zich bezighoudt met de taken waar hij of zij het beste (snelste) in is, dan is de totale tijd die aan het huishouden wordt besteed het kleinst.

  

Wat als één iemand in alle taken beter is dan de ander?

• absoluut voordeel: je bent sneller (voordeel in uren)
• comparatief voordeel: je hebt een comparatief voordeel bij de taak waar je in vergelijking met een ander het minst slecht in bent of in verhouding met de ander de grootste voorsprong hebt
  

Voordeel

Fatima heeft bij koken en schoonmaken een absoluut voordeel. Roy heeft een comparatief voordeel bij koken: daar is hij in vergelijking met de ander het minst slecht in.

• Roy doet 9/6 = 1½ x zo lang over koken
  
• Roy doet 27/12 = 2¼ x zo lang over schoonmaken.
  

Fatima heeft een comparatief voordeel bij schoonmaken: daar heeft zij in vergelijking met de ander de grootste voorsprong.

Opoffering

Hoeveel uur moet iemand van de ene taak opofferen om de andere taak te kunnen uitvoeren? Comparatief voordeel bij de taak met de laagste opofferingskosten!

Opofferingskosten	Fatima	Roy
koken (uitgedrukt in schoonmaaktijd)	½	1⁄3
schoonmaken (uit-gedrukt in kooktijd)	2	3

Wie gaat wat maken?

Wie gaat wat maken?

Oefening

Wat zijn de opofferingskosten?

• Nederland offert 2 badeentjes op voor tomaten
  
• China offert 4 badeentjes op voor tomaten
  
• Nederland offert ½ tomaten op voor badeentjes
• China offert ¼ tomaten op voor badeentjes
  

Wie gaat wat maken?

• Nederland gaat tomaten maken
• China gaat badeentjes maken

Maakwerk deze week

• wat: opdracht 4.12
• hoe: fluisterend overleg met buurman / buurvrouw mag
  
• hulp: buurman / buurvrouw of steek je vinger op
  
• tijd: tot 1 minuut voor einde les
• uitkomst: zo ver mogelijk
  
• klaar: ga verder met opdracht 4.10 t/m 4.15 (weektaak)

Week 11 (vanaf 10 maart) 

Hoofdstuk 4. Het gezin

• terugblik vorige les (absoluut en comparatief voordeel)
• opdracht 4.12 klassikaal bespreken 
• leerdoelen
• instructie (huis huren of kopen)
• maakwerk: opdracht 4.16 en 4.17

Wie gaat wat maken?

Wie gaat wat maken?

Opdracht 4.12

Opofferingskosten	Pim	Martijn
schoonmaken (uit-gedrukt in tuin onderhoudtijd)	2	6
tuin onderhouden (uitgedrukt in schoonmaaktijd)	½	1⁄6

Leerdoelen H4. Het gezin

• Ik kan de 10 begrippen op pagina 69 omschrijven (zie ook LWEO).
• Ik kan voorbeelden geven van stroomgrootheden en voorraadgrootheden.
  
• Ik kan de opofferingskosten bepalen bij de keuze tussen doorleren of meteen werken na het voortgezet onderwijs.
• ik kan de opofferingskosten bepalen bij de verdeling van taken in een huishouden.
  
• Ik kan verklaren welke rol comparatieve en absolute voordelen kunnen spelen bij een taakverdeling en hiermee berekeningen uitvoeren.
• Ik kan de afweging tussen koop en huur analyseren.

Koophuis of huurhuis

Opdracht: bedenk / zoek op internet:

1. wat zijn voordelen/nadelen van huren/kopen?
   
2. wat komt er allemaal bij kijken als je een huis gaat huren?
   
3. wat komt er allemaal bij kijken als je een huis gaat kopen?
   
4. wat is de gemiddelde prijs van een koopwoning?

Huren (financieel)

• geen risico van waardedaling woning (+)
• geen risico van stijging hypotheekrente (+)
• huurtoeslag mogelijk bij laag inkomen (+)
• huurstijging (wel gemaximeerd) (-)
• huur is niet aftrekbaar van de inkomstenbelasting (-)

Kopen (financieel)

• hypotheekrente is aftrekbaar van de inkomstenbelasting (+)
• aflossen op de hypotheek is een manier om te sparen (+)
• hypotheekrente fluctueert (+/-)
• hogere kosten voor onderhoud en verzekering woning (-)
• betalen OZB (OnroerendZaakBelasting) (-)
• eigenwoningforfait (verhoogd belastbaar inkomen) (-)
• hoge transactiekosten (makelaar, notaris, kadaster, hypotheekakte, bouwkundige keuring) (-)

Maakwerk deze week

• wat: opdracht 4.16 en 4.17
• hoe: fluisterend overleg met buurman / buurvrouw mag
  
• hulp: buurman / buurvrouw of steek je vinger op
  
• tijd: tot 1 minuut voor einde les
• uitkomst: zo ver mogelijk
  
• klaar: ga verder met opdracht 4.18 t/m 4.20 (weektaak)

Week 11 (vanaf 10 maart) 

Hoofdstuk 4. Het gezin

• terugblik vorige les (huis huren of kopen)
• leerdoelen
• instructie (hypotheek)
• filmpje van Arjen Lubach
• maakwerk: opdracht 4.18 t/m 4.20

Leerdoelen H4. Het gezin

• Ik kan de 10 begrippen op pagina 69 omschrijven (zie ook LWEO).
• Ik kan voorbeelden geven van stroomgrootheden en voorraadgrootheden.
  
• Ik kan de opofferingskosten bepalen bij de keuze tussen doorleren of meteen werken na het voortgezet onderwijs.
• ik kan de opofferingskosten bepalen bij de verdeling van taken in een huishouden.
  
• Ik kan verklaren welke rol comparatieve en absolute voordelen kunnen spelen bij een taakverdeling en hiermee berekeningen uitvoeren.
• Ik kan de afweging tussen koop en huur analyseren.
  
• Ik kan uitleggen dat een onderpand het risico voor de kredietgever verkleint.

Hypotheekrente

• wat: zoek op internet:

       - hoe hoog is de actuele hypotheekrente?

       - van welke 2 factoren is de hypotheekrente afhankelijk?

• hoe: fluisterend overleg met buurman / buurvrouw mag
  
• hulp: buurman / buurvrouw of steek je vinger op
  
• tijd: 3 minuten
• uitkomst: zo ver mogelijk
  
• klaar: welke hypotheek (aanbieder) zou jij kiezen?

www.hypotheekrente.nl

1

2

www.hypotheekrente.nl

Hypotheek

Een hypothecaire lening is een (langlopende) lening bij een bank met onroerend goed (huis of grond) als onderpand.

• hypotheekgever is de koper van het huis en geeft het hypotheekrecht aan de bank

• hypotheeknemer is de bank en neemt het hypotheekrecht, de bank mag het huis verkopen als de koper niet voldoet aan de rente en aflossingsverplichtingen)

• het onroerend goed is het onderpand (minder risico voor de bank)

Hypotheek (lineair)

Bij een lineaire hypotheek is de aflossing elke maand hetzelfde. Het aandeel rente wordt steeds lager aangezien de schuld afneemt.

Hypotheek (annuïteiten)

Bij een annuïteiten hypotheek is de annuïteit (aflossing + rente) elke maand hetzelfde. In het begin is het aandeel rente groot en het aandeel aflossing klein en aan het eind is het aandeel rente juist klein en de aflossing

groot (de schuld neemt steeds

sneller af).

Maakwerk deze week

• wat: opdracht 4.18 t/m 4.20
• hoe: fluisterend overleg met buurman / buurvrouw mag
  
• hulp: buurman / buurvrouw of steek je vinger op
  
• tijd: tot 1 minuut voor einde les
• uitkomst: zo ver mogelijk
  
• klaar: ga verder met opdracht 4.21 t/m 4.22 (weektaak)

Opdracht 4.18 en 4.19

Opdracht 4.20

Opdracht 4.21