Werkwoorden in de tegenwoordige tijd

• New lesson editor
• NT2
• ISK

Werkwoorden nu

Dit leer je

Ik kan in een hoofdzin de persoonsvorm en het onderwerp vinden en de tegenwoordige tijd goed schrijven in enkelvoud en meervoud, ook bij hebben en zijn.

Welke woorden ken je al over werkwoorden nu?

Gebruik de antwoorden om voorkennis te activeren, zoals: ik, hij, wij, onderwerp, persoonsvorm, enkelvoud, meervoud, heb, ben.

Tegenwoordige tijd

De tegenwoordige tijd gebruik je voor iets dat nu gebeurt.

• Ik loop naar school.

• Wij wonen in Nederland.

• Jij leert Nederlands.

Houd het eenvoudig op A2-niveau: nu, elke dag, meestal. Vermijd meteen uitzonderingen buiten de lesdoelen.

Enkelvoud en meervoud

• Enkelvoud = één persoon of één ding

• Meervoud = meer personen of dingen

• enkelvoud: de leerling leest

• meervoud: de leerlingen lezen

Onderwerp

Het onderwerp zegt wie of wat iets doet.

• Samir fietst naar huis.

• De docent praat langzaam.

• Wij maken een opdracht.

Laat zien dat het onderwerp vaak voor de persoonsvorm staat in een gewone hoofdzin.

Persoonsvorm

De persoonsvorm is het werkwoord dat verandert bij een ander onderwerp.

• ik woon

• hij woont

• wij wonen

Noem eventueel kort de tijdproef of getalproef alleen mondeling als steun, maar zet die niet uitgebreid op de slide.

Onderwerp en persoonsvorm samen

Je kiest de goede vorm van het werkwoord bij het onderwerp.

• Ik werk.

• Jij werkt.

• De kinderen werken.

• Mina loopt.

Benadruk de koppeling onderwerp ↔ persoonsvorm. Dat is de kern voor de rest van de les.

Wat is het onderwerp in: Mina loopt?

A

Mina

B

loopt

C

het

D

zin

Check of leerlingen weten dat het onderwerp zegt wie of wat iets doet.

Vul de goede woorden in

In de zin Samir fietst naar huis is Samir het onderwerp. In de zin wij werken samen is werken de persoonsvorm. Bij één persoon gebruik je enkelvoud. Bij meer personen gebruik je meervoud.

Samir

werken

enkelvoud

meervoud

fietst

wij

hoofdzin

spelling

De kern hier is: onderwerp herkennen, persoonsvorm herkennen, en verschil tussen enkelvoud en meervoud.

Hoofdzin: plaats in de zin

In een hoofdzin staat de persoonsvorm meestal op plaats 2.

• Ik ga vandaag naar school.

• Morgen ga ik naar school.

• Wij leren nu spelling.

Dit is de kern van zinsbouw hoofdzin. Houd het bij eenvoudige mededelende zinnen.

Tegenwoordige tijd: gewone werkwoorden

Schrijf het werkwoord in de tegenwoordige tijd.

• ik werk

• jij/hij/zij werkt

• wij/jullie/zij werken

Gebruik alleen regelmatige voorbeelden, zodat de basisvorm eerst stevig staat.

Spelling bij gewone werkwoorden

Let goed op de uitgang.

• ik loop

• hij loopt

• wij lopen

Vaak krijg je bij hij/zij/jij een -t.

Noem alleen de spelling die direct past bij de voorbeelden. Geen volle uitleg over stamregels als dat te zwaar wordt.

Waar staat de persoonsvorm vaak in een hoofdzin?

A

plaats 3

B

laatste plaats

C

plaats 2

D

plaats 1

Sluit aan bij de slides over hoofdzin en zinsbouw.

Vul de werkwoorden in

Ik werk vandaag thuis. Jij werkt nu in de klas. Morgen ga ik naar school. Wij werken samen aan spelling.

werk

werkt

ga

werken

werkt

werk

gaan

loopt

Let op de koppeling tussen onderwerp en werkwoordsvorm, plus plaats 2 in 'Morgen ga ik'.

Het werkwoord hebben

hebben is een belangrijk werkwoord.

• ik heb

• jij hebt

• hij/zij heeft

• wij hebben

Benadruk dat hebben niet de gewone regel volgt zoals werkt/werken. Daarom apart leren.

Het werkwoord zijn

zijn is ook een belangrijk werkwoord.

• ik ben

• jij bent

• hij/zij is

• wij zijn

Ook hier: uit het hoofd leren helpt. Houd de voorbeelden kort en herkenbaar.

Hoofdzin met hebben en zijn

Ook bij hebben en zijn staat de persoonsvorm op plaats 2.

• Ik heb een boek.

• Morgen heb ik les.

• Zij is thuis.

Verbind nu de aparte vormen met de zinsbouwregel van de hoofdzin.

Spelling in de zin

Controleer altijd drie dingen:

• het onderwerp

• de persoonsvorm

• de juiste spelling

Voorbeeld: De jongen loopt naar school.

Maak hier het stappenplan expliciet: eerst onderwerp, dan persoonsvorm, dan schrijf je de vorm goed.

Welke zin is goed?

A

Wij is thuis.

B

Ik hebben les.

C

Morgen heeft ik les.

D

Zij is thuis.

De foute opties testen veelgemaakte fouten met hebben, zijn en plaats van de persoonsvorm.

Kies de juiste vorm

Ik heb een boek. Jij bent laat. Morgen heb ik les. De jongen loopt naar school.

heb

bent

heb

loopt

heeft

zijn

lopen

ben

Hier komen hebben, zijn, hoofdzin en spelling samen.

Wat heb je vandaag geleerd?

Laat leerlingen één duidelijk leerpunt noemen, bijvoorbeeld onderwerp vinden, persoonsvorm vinden, werkwoorden in de tegenwoordige tijd schrijven, of hebben/zijn goed gebruiken.

Wat vond je moeilijk in deze les?

Mogelijke antwoorden: hebben en zijn, plaats 2 in de hoofdzin, of spelling met -t bij hij/jij/zij.

Veelgebruikte woorden

onderwerp - wie of wat iets doet

persoonsvorm - het werkwoord dat past bij het onderwerp

tegenwoordige tijd - tijd voor nu

enkelvoud - één persoon of ding

meervoud - meer personen of dingen

hoofdzin - een complete zin

spelling - woorden goed schrijven