Online veiligheid

• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• vmbo b, k
• Leerjaar 1-4

Online veiligheid 

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   
   
2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   
   
3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   
   
4. Evaluatie:
   Afsluiting

Overzicht Periode 2

• Thema: EHBO, online veiligheid en woonruimtes schoonmaken 
• Benodigde lesmaterialen: JDW-Map en een opgeladen laptop 

Week 1	Week 2	Week 3	Week 4	Week 5	Week 6	Week 7	Week 8	Week 9	Week 10	Week 11
EHBO	EHBO	EHBO	Online veiligheid	Online veiligheid	Schoonmaken	Schoonmaken	EHBO	EHBO	EHBO	Oefenen toetsweek

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon in het Zakkie 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Boek, Chromebook, JdW-map, etui 

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

           Leerdoelen

Aan het einde van deze les:

• weet ik wat veilig is online
• weet ik wat niet veilig is online
• weet ik bij wie ik hulp kan vragen

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.   

           Verwachtingen:

• We praten respectvol.
• We lachen elkaar niet uit.
• Je hoeft geen persoonlijke dingen te delen, als je daar niet goed bij voelt.

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.   

Maak een minimap over:
Online Veiligheid

Waar denk je allemaal aan bij Online Veiligheid?

Brainstorm 5 minuten, mag overleggen in groepje

Leuk of niet leuk?

Selfies maken met snapchatfilters

Spelletjes/gamen met vrienden

Compliment 

Haatreacties

Gevaarlijke challenges

Leuk of niet leuk? Slepen maar! 5 minuten

Jeugdstrafrecht 

12-18 jaar

Leg de trap uit: Politie- Halt- Justitie.

Volgende sheet: wat moet je dan doen als je bij Halt komt? --> Filmpje

Is dit strafbaar...

Zonder toestemming doorsturen van een foto die je hebt gekregen via snapchat?

1. Ja
2. Nee
3. Ligt eraan

Ja want geen toestemming

Is dit strafbaar...

Een vakantiefoto posten waar op de achtergrond andere mensen opstaan?

1. Ja
2. Nee
3. Ligt eraan

Nee want geen bewuste inbreuk op portretrecht. Kan anders zijn als je iemand uit de achtergrond "naar voren haalt" en bijv. een meme van maakt. 

Is dit strafbaar...

Iemand beledigen, discrimineren of bedreigen via internet?

1. Ja
2. Nee
3. Ligt eraan

Ja, in het echt en dus op internet ook. Let op dat niet alles wat als een grapje bedoeld is zo overkomt. Een smiley maakt niet altijd het verschil tussen wel of niet strafbaar. 

Is dit strafbaar...

Een account aanmaken dat lijkt op het echte account van een beroemd persoon?

1. Ja
2. Nee
3. Ligt eraan

Ja want de vraag zegt: lijkt op het echte account = ID-fraude

Anders is een fanaccount dat duidelijk vermeldt dat het niet de echte persoon is. 

Is dit strafbaar...

De nieuwste iPhone kopen op marktplaats voor €75,-?

1. Ja
2. Nee
3. Ligt eraan

Waarschijnlijk afkomstig van heling. Zou ook een kapotte kunnen zijn o.id. en dan is het niet strafbaar maar gewoon dom. 

Te mooi om waar te zijn!

Is dit strafbaar...

Het schoolsysteem hacken om de beveiliging te testen?

1. Ja
2. Nee
3. Ligt eraan

In principe wel, tenzij jij daarvoor door de schoolleiding bent ingehuurd

Is dit strafbaar...

Iemand via internet uitdagen om iets gevaarlijks, strafbaars of vervelends te doen?

1. Ja
2. Nee
3. Ligt eraan

Dat ligt eraan. Als je iemand onder druk zet, of bijvoorbeeld een volwassene t.o.v. een kind, dan is het strafbaar. Als het gaat om strafbare of seksuele handelingen kan het ook strafbaar zijn (kinderporno) en een challenge die gevaarlijk kan zijn kan ook strafbaar zijn. 

Dit is vaak bedoeld als grapje maar kan heel gevaarlijk zijn of grote gevolgen hebben --> filmpje Bilal Wahib

Wat vind jij hiervan?

Stelling: ik snap eigenlijk wel dat deze jongen dit gedaan heeft/ik zou dat zelf misschien ook doen...

Niet veroordelen: zoals meneer in filmpje ook zegt, best begrijpelijk! Best moeilijk te bedenken wie dat allemaal kan zien en wat er daarna kan gebeuren!

Mij is ook weleens via internet gevraagd iets te doen/zeggen dat ik eigenlijk niet wilde

(bijv. iemand pesten/uit de groepsapp gooien, een foto sturen, webcam aanzetten, adres delen)

Wil je hier iets over vertellen? hand opsteken.

Hoe vond je dat/voelde je je daardoor?

Wat heb je toen gedaan?

Hoe herken je jouw grens?

1. Doe je ogen dicht
2. Denk aan een moment dat je spannend vond (achtbaan, optreden?)
3. Wat voelde je toen in je lijf?

• warm/koud?
• hoofdpijn?
• trillen?
• buikpijn/kriebels?
• prop in je keel?
• enz. 

Online én Offline!!

Grenzen bewaken

Ik vind het fijn/oké -> Ik doe het

Ik vind het niet fijn/niet oké -> Ik doe het niet

Ik vind het niet fijn/niet oké -> Ik doe het toch

Raar hè?! 

In het echte leven zijn grenzen vaak makkelijker te voelen en aan te geven dan op internet. 

Volgende: Wat zou jij voor tips kunnen bedenken om online grenzen te bewaken?

Welke tips kun jij bedenken om online grenzen te bewaken?

ong. 5 minuutjes, mag overleggen met groepje

Doe alleen dingen waar je achter staat

Durf nee te zeggen

Als iemand iets van je vraagt...

Let goed op je lichaamssignalen: gaat het over je grens?

Praat erover! Met vrienden/vriendinnen, maar ook met een volwassene

www.meldknop.nl

Dit heb ik vandaag geleerd...

           Leerdoelen

1. weet ik wat veilig online is?
2. weet ik wat niet veilig is online?
3. weet ik bij wie ik hulp kan vragen?

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      

Terugkijken 

op de leerdoelen

1. R 
2. T1
3. T2
4. I

Checklist:

• Zijn de leerdoelen behaald?
• Les in context plaatsen van de periode 
• Het leren en het gedrag samen evalueren
• Vooruitblikken adhv JdW-planner  

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

           Begrippen
           uit deze les

•  Online veiligheid
•  Halt
•  Kindertelefoon 

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Exit ticket:

Schrijf kort op wat je gaat meenemen in je eigen leven uit de lessen

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Bedankt en tot volgende week