Tussen ons 4: Samen klaar

• New lesson editor
• Mentorles
• Middelbare school
• vmbo, havo, vwo

Introduction

In een groepje werken gaat niet vanzelf goed: de een doet alles, de ander niks, en een derde komt er niet tussen. In deze les ontdekken leerlingen wat een groep laat werken, verdelen ze rollen, maken ze afspraken en leren ze hoe je iedereen laat meedoen. Met een stripverhaal over een scheef groepje, een sleepvraag, twee meerkeuzevragen en een torenbouwopdracht in groepjes van vier, waarna ze terugkijken op hun samenwerking. Les 4 van de reeks Tussen ons over sociale vaardigheden, ongeveer 50 minuten, vmbo, havo en vwo, leerjaar 1 en 2.

T U S S E N O N S · L E S 4 V A N 6

Samen klaar

Samenwerken zodat iedereen meedoet, en het ook nog af komt.

Sociale vaardigheden voor de onderbouw

Ik maak de dia's!

Oké... wie doet wat?

Les 4 van Tussen ons, de reeks over sociale vaardigheden voor leerjaar 1 en 2. Duur: ongeveer 50 minuten.

Leerdoelen

• De leerling kan benoemen wat samenwerken makkelijker en moeilijker maakt.

• De leerling kan samen rollen verdelen en afspraken maken.

• De leerling weet hoe je een groepsgenoot laat meedoen.

Voorbereiding: voor de toren-opdracht heeft elk groepje van vier 20 vellen A4-papier en een rolletje plakband nodig. Maak de groepjes vooraf, bij voorkeur gemengd.

Heb je les 3 gedaan, vraag dan kort terug: heeft iemand deze week bewust nee gezegd of een ik-boodschap gebruikt? Image credit: Open Peeps, Pablo Stanley (CC0) Image credit: Open Peeps, Pablo Stanley (CC0)

T U S S E N O N S · L E S 4

Na deze les...

1

Weet je wat samenwerken lastig maakt, en wat helpt.

2

Kun je samen rollen verdelen en afspraken maken.

3

Zorg je dat iedereen in je groep mee kan doen.

Vraag eerst wie groepswerk leuk vindt en wie er een hekel aan heeft. Meestal is de klas flink verdeeld. Beide groepen hebben een punt, en deze les gaat over hoe je ervoor zorgt dat het werkt.

T U S S E N O N S · L E S 4

Wat maakt samenwerken soms lastig?

Laat iedereen een woord of korte zin insturen. Veelgenoemd: meelifters, ruzie over het onderwerp, iemand die alles bepaalt, geen afspraken, niet weten wat je moet doen. Verwijs straks terug naar wat de klas noemde. Image credit: Open Peeps, Pablo Stanley (CC0)

T U S S E N O N S · L E S 4

Een scheef groepje

M i l a n

Laat maar, ik doe alles wel!

M o

Mag ik ook iets doen?

L o t t e

Moet ik ook nog iets dan?

Wat gaat er mis in dit groepje? Wat zou jij doen?

Laat de klas beschrijven wat er gebeurt, zonder de personages een stempel te geven. Milan bedoelt het goed, maar neemt alles over. Mo komt er niet tussen. Lotte wacht af. Vraag: hoe voelt elk van de drie zich over een week, als het werkstuk af is? Image credit: Open Peeps, Pablo Stanley (CC0) Image credit: Open Peeps, Pablo Stanley (CC0) Image credit: Open Peeps, Pablo Stanley (CC0)

T U S S E N O N S · L E S 4

Rollen in een groep

Voorzitter

Houdt het overzicht en zorgt dat iedereen aan de beurt komt.

Tijdbewaker

Let op de klok en zegt het als jullie achterlopen.

Schrijver

Schrijft de afspraken en ideeën op.

Presentator

Vertelt aan de klas wat jullie hebben gedaan.

Met een rol weet iedereen wat er van hem of haar verwacht wordt.

Rollen helpen vooral in groepjes waar het vanzelf scheef gaat. Wissel de rollen bij volgende opdrachten, zodat leerlingen ook eens een rol oefenen die minder bij ze past. Iedereen doet daarnaast ook gewoon mee met het werk.

Helpt dit de groep? Sleep elk gedrag naar het goede vak.

Helpt de groep

Helpt de groep niet

Zeggen als je iets niet snapt

Alles zelf doen, dan gaat het sneller

Vragen wat de stille in je groep ervan vindt

Op je telefoon zitten terwijl anderen werken

Je houden aan wat jullie afspraken

Lachen om het idee van een ander

Alles zelf doen lijkt behulpzaam, maar anderen leren dan niks en voelen zich buitengesloten. Bespreek ook dat zeggen dat je iets niet snapt de groep juist helpt: dan kun je samen verder.

W A T D O E J I J ?

Mo zegt in jullie groepje bijna niks. Wat kun je het best doen?

A

Hem laten zitten, hij heeft vast geen zin.

B

Tegen de docent zeggen dat Mo niks doet.

C

Zijn deel alvast zelf maken.

D

Vragen wat hij ervan vindt en samen een taak zoeken die bij hem past.

D betrekt Mo erbij zonder hem voor schut te zetten. Stille groepsgenoten hebben vaak wel ideeën, maar komen er niet tussen in een drukke groep. Een directe vraag ("Wat vind jij, Mo?") helpt dan enorm. Image credit: Open Peeps, Pablo Stanley (CC0)

T U S S E N O N S · L E S 4

Goede afspraken maken

Wie doet wat?

Verdeel het werk eerlijk en schrijf het op.

Wanneer is het af?

Spreek een datum af, ook voor tussenstappen.

En als het misgaat?

Spreek af wat jullie doen als iemand zich niet aan de afspraak houdt.

Zet de afspraken in de groepsapp of in jullie document. Dan kan niemand ze vergeten.

De derde afspraak wordt vaak vergeten, maar is belangrijk: als je vooraf afspreekt wat je doet als iemand zijn deel niet doet, hoef je daar later geen ruzie over te maken. Bijvoorbeeld: eerst zelf aanspreken, daarna samen naar de docent.

W A T D O E J I J ?

Jullie zijn het oneens over het onderwerp van de presentatie. Wat is de beste aanpak?

A

Wie het hardst praat, mag kiezen.

B

Iedereen noemt een idee, jullie bespreken de voor- en nadelen en kiezen samen.

C

De docent laten kiezen.

D

Ieder doet zijn eigen onderwerp.

B kost iets meer tijd, maar iedereen voelt zich gehoord. Kom je er dan nog niet uit, dan kun je stemmen. De docent laten kiezen (C) mag als laatste redmiddel, maar dan leer je zelf weinig over samen beslissen. Image credit: Open Peeps, Pablo Stanley (CC0)

A A N D E S L A G

Bouw samen de hoogste toren

1

Verdeel eerst de rollen: voorzitter, tijdbewaker, schrijver en presentator.

2

Maak samen een plan. Iedereen geeft minstens één idee.

3

Bouw met 20 vellen papier en plakband een toren die zelf blijft staan.

4

Als de tijd om is, meten we. De hoogste toren wint.

Let tijdens het bouwen op elkaar: doet iedereen mee?

10

minute

00

second

+30 s

Geef elk groepje 20 vellen A4 en een rolletje plakband. Ze krijgen tien minuten: eerst twee minuten plannen zonder te bouwen, dan acht minuten bouwen. Loop rond en let op het samenwerken, niet alleen op de toren. Meet daarna samen de torens. De presentator vertelt kort hoe het groepje het heeft aangepakt.

D E N K N A

Wat ging goed in jullie groep? En wat doe je de volgende keer anders?

Laat elk groepje eerst kort samen nadenken, en daarna individueel antwoorden. Bespreek een paar antwoorden. Vaak komt naar voren dat plannen tijd kost, maar het bouwen sneller en leuker maakt.

W A T N E E M J E M E E ?

Welke rol paste het best bij jou?

1

Voorzitter

2

Tijdbewaker

3

Schrijver

4

Presentator

Een mooi moment om te zeggen dat iedereen iets anders inbrengt in een groep, en dat juist dat een groep sterk maakt. Bij de volgende groepsopdracht kun je leerlingen vragen een andere rol te kiezen.

Klik hier

voor meer

kant-en-klare themalessen

Wil je verder? Via de link vind je de kant-en-klare themalessen van LessonUp. Image credit: Open Peeps, Pablo Stanley (CC0)