Smetplekken herkennen

• New lesson editor
• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 3

Smetplekken herkennen

Open vanuit de zorgpraktijk: smetplekken lijken soms onschuldig, maar kunnen snel verergeren als ze niet op tijd worden herkend.

Lesdoel

Ik kan smetplekken herkennen, eenvoudige oorzaken benoemen en een eerste koppeling maken naar passende zorg.

Wat is een smetplek?

Een smetplek is huidirritatie die ontstaat waar huid langdurig vochtig, warm en tegen elkaar of materiaal aan schuurt.

De huid raakt verweekt en kwetsbaar. Daardoor kan roodheid, pijn en verdere beschadiging ontstaan.

Gebruik eventueel ook de term intertrigo, maar houd op de slide de alledaagse term smetplek aan voor herkenbaarheid.

Opdracht informatie verzamelen

Wat ga je uitzoeken?

• Hoe herken je een smetplek?

• Op welke plekken van het lichaam komen smetplekken vaak voor?

• Wat zijn oorzaken van smetplekken?

• Hoe kun je smetplekken voorkomen?

• Hoe kun je smetplekken behandelen?

Waardoor ontstaat een smetplek vooral?

A

Druk op botdelen

B

Vocht, warmte en wrijving

C

Droge lucht en kou

D

Te weinig zonlicht

Toetst het kernmechanisme van de eerste uitleg. 'Druk op botdelen' is een plausibele verwarring met drukletsel.

Maak de uitleg compleet

Een smetplek ontstaat vaak in een huidplooi. Daar komen vocht, warmte en wrijving samen. De huid raakt daardoor week en kwetsbaar.

huidplooi

vocht

wrijving

druk

korst

kou

wond

jeuk

De drie kernwoorden uit dit blok moeten terugkomen: huidplooi, vocht en wrijving.

Wie heeft meer risico?

Het risico op smetplekken is groter bij mensen met:

• Overgewicht of veel huidplooien

• Incontinentie

• Koorts of veel transpiratie

• Verminderde mobiliteit

• Een kwetsbare huid

Maak de koppeling met zorgsituaties zoals bedlegerigheid, afhankelijkheid van ADL-zorg en langdurig zitten of liggen.

Gevolgen voor de dagelijkse zorg

• Regelmatig huidplooien controleren

• Letten op roodheid, vocht en pijn

• Goed wassen en zorgvuldig drogen

• Vocht en wrijving zo veel mogelijk beperken

Benadruk dat observeren onderdeel is van dagelijkse basiszorg, niet alleen van wondzorg.

Concrete preventieve zorg

• Na het wassen goed deppend drogen

• Huidplooien dagelijks inspecteren

• Tijdig verschonen bij incontinentie

• Zo nodig een barrièrecrème gebruiken

Noem dat producten altijd volgens lokaal protocol of instelling gebruikt worden.

Wanneer extra opletten?

Vraag extra aandacht als een smetplek:

• Open of nattend is

• Niet verbetert

• Meer pijn geeft

• Tekenen van extra irritatie of infectie laat zien

Dan is verdere beoordeling nodig.

Gebruik hier het belang van rapporteren en overleggen binnen het zorgteam.

Wat doe je eerst bij een beginnende smetplek?

A

Direct afdekken

B

Huid schoon en droog maken

C

Stevig inmasseren

D

Niet meer controleren

Toetst de eerste aanpak: schoon en droog maken, oorzaak verminderen en blijven observeren.

Afsluiting: wat zou jij doen?

Wat zie je en wat zou je doen?

1. Mevrouw heeft een rode, vochtige plek onder haar borst.
   → Wat kan dit zijn en wat doe je?

2. Meneer heeft veel huidplooien en zweet snel.
   → Hoe kun je een smetplek voorkomen?

3. Een cliënt heeft een pijnlijke, rode plek in de lies die steeds erger wordt.
   → Wat is belangrijk om te doen?